BIG CITY. Hoe het nadarhek zijn naam kreeg na een stunt met een ballon in Brussel

Dezer dagen maken we ons zorgen over drones die boven Brussel vliegen. Meer dan 150 jaar geleden trok een ander spectaculair tuig in de lucht de aandacht in onze stad: een luchtballon. Het was de Franse fotograaf Nadar die het opmerkte en de belevenis zorgde zelfs voor een uitvinding op zijn naam.

Gaspard-Félix Tournachon, met pseudoniem Nadar, was een Franse tekenaar, journalist en fotograaf die bekend werd omwille van zijn prenten en portretfoto’s van bekende Franse figuren. Maar midden negentiende eeuw wilde hij zijn fotografie letterlijk en figuurlijk naar een hoger niveau tillen. Hij was van plan de eerste fotograaf te worden die een luchtfoto kon nemen van Parijs.

Alleen stootte hij vrijwel meteen op een probleem. De sluitertijd van de camera’s in die periode was lang, waardoor je steeds bijna stilstaand een foto van iets moest nemen om die helder te krijgen. Tournachon ging dus op zoek naar een voertuig waarbij hij zo goed als stilstaand in de lucht kon blijven hangen, om zo zijn bijzondere luchtfoto te vereeuwigen. De oplossing: een luchtballon.

Na een paar mislukte pogingen kon hij Parijs uiteindelijk vanuit de hoogte vastleggen. Om zijn techniek nog beter op punt te stellen ging hij op zoek naar extra budget. De inzet was zijn gigantische, zestig meter hoge luchtballon. Vandaar de naam ‘Le Géant’. Hij trok ermee door Europa en bedacht dat hij met de verkoop van korte vluchten in de ballon zijn project verder kon financieren.

Nadarhekken

Telkens hij met zijn ballon ergens toekwam, lokte dat een massa aan nieuwsgierigen. Dat was in Brussel niet anders. Hij stelde in 1864 de ballon op aan de Botanique. Het gemeentebestuur anticipeerde op de grote menigte en plaatste overal hekken om de grote groepen mensen in bedwang te houden.

(Lees verder onder de foto)

Dat ontging de pers van toen niet. Bij de beschrijving ervan bedachten ze zelfs een naam: ‘Nadar-hekken’. Niet enkel de luchtballon, ook de naam van deze hekken bleef hangen. Nadar zelf was er allesbehalve mee opgezet. Hij schreef er zelfs een brief over naar onze toenmalige koning Leopold I.

Want hoe kon een fotograaf die grenzen wilde verleggen een uitvinding op zijn naam hebben die mensen begrenst. Helaas mocht voor hem mocht het niet baten: tot op de dag van vandaag heten de metalen 'begrenzingen' in België nadarhekken.

Zelf ook een vraag voor Big City? Stel hem hier