125 klachten vorig jaar over dierenmis­handeling in Brussel

Het departement Dierenwelzijn, dat strijdt tegen dierenmishandeling in Brussel, kreeg vorig jaar 125 klachten binnen, een stevige stijging tegenover 2020, toen dat aantal nog op 89 lag.

Eind januari veroordeelde de Franstalige rechtbank van eerste aanleg van Brussel een vrouw voor de mishandeling van dieren - een ezel, twee pony’s en een paard - op haar educatieve boerderij in Ukkel. Ze kreeg een boete van 40.000 euro. “Een uitzonderlijke straf, waarmee de rechter duidelijk een voorbeeld heeft willen stellen”, zegt Fabrice Peeters, hoofd van het departement Dierenwelzijn van Leefmilieu Brussel, die zich verder niet over de zaak kan uitlaten.

De overgrote meerderheid van de klachten die binnenkomen bij het departement gaan over slechte leefomstandigheden van honden en katten bij mensen thuis. Het team van inspecteurs-dierenartsen onderzoekt die, waarna na eventuele waarschuwingen mogelijk een proces-verbaal wordt opgesteld – wat in het slechtste geval leidt tot straffen en inbeslagname van de dieren. De inspecteurs voeren ook geregeld controles uit bij het slachthuis van Anderlecht, labo’s met proefdieren, handels­zaken en fokkerijen.

Vorig jaar kreeg het departement 125 klachten binnen, een stevige stijging tegenover 2020, toen dat aantal nog op 89 lag. In 2022 piekte het aantal klachten tot 129, wat mogelijk gerelateerd is aan de impulsaankopen van huisdieren tijdens de coronaperiode.

De laatste jaren merken de inspecteurs dat de problematiek van dierenverwaarlozing ingebed is in bredere maatschappelijke kwesties, van groeiende armoede en verslechterende mentale gezondheid. “De dienst wordt vaker geconfronteerd met mensen die het contact met de realiteit en de maatschappij deels zijn kwijtgeraakt door psychologische aandoeningen”, legt Peeters uit. “In een dergelijke toestand is het moeilijk om te beseffen wat dieren allemaal nodig hebben en is een eigenaar niet altijd vatbaar voor feitelijke argumenten.”

Zo kwamen de inspecteurs enkele jaren geleden terecht in een huis waar zich honderden vogels bevonden. “Die waren niet bestemd voor verkoop, de persoon in kwestie verklaarde dat hij het nodig had om omringd te zijn door vogels. Ze zaten echt overal.”

Ook de groeiende armoede heeft een impact. Inspecteurs krijgen dikwijls van mensen te horen dat ze het geld niet hebben voor de dierenarts. “Nochtans zijn er wel dierenartsen met soepelere tarieven en er zijn ook de diensten van de Stichting Prins Laurent”, haalt Peeters aan. Die Stichting biedt in zes dierenklinieken gratis geneeskundige zorgen aan huisdieren van kansarmen en vluchtelingen.

Het departement Dierenwelzijn is niet de enige instantie die ingaat op bezorgdheden van burgers. Als het over wilde dieren gaat, is het departement Groene Ruimten en Biodiversiteit van Leefmilieu Brussel bevoegd. Ook bij de politie kunnen mensen terecht. “Iedereen werkt met elkaar samen. Als een bezoek bijvoorbeeld als risicovol wordt ingeschat, worden onze inspecteurs vergezeld door een agent.”

Behalve op inbreuken, werkt het departement ook op bewustmaking. “Dierenwelzijn raakt door alle problemen in de wereld meer op de achtergrond. Momenteel onderzoeken we in een nieuw project hoe we die zichtbaarheid weer kunnen opkrikken, hoe we concreet met onze acties een breder publiek kunnen bereiken.”