Smeerwortel als wondermiddel: bijzondere lessenreeks in Evere over geneeskrachtige kruiden

In een bijzondere lessenreeks die volgende week start in Evere, leren cursisten welke kruiden helpen tegen kneuzingen en andere kwaaltjes. Zoals de smeerwortel, ook te vinden in Brussel.

De Diegemse herborist Virginie Volckaert geeft al bijna drie jaar workshops over kruiden, met haar onderneming Plantes à gogo. “Die naam verwijst naar mijn favoriete kruid, weegbree oftewel Plantago,” glimlacht ze. “Dat is een veelvoorkomende en veelzijdige plant, die onder meer wordt gebruikt tegen jeuk door muggenbeten en brandnetel­uitslag. De bladeren zijn lekker, en je kan er thee mee maken die helpt tegen winterkwaaltjes als keelpijn.”

Tijdens haar lessenreeks 'Herborist yourself' in GC Everna in Evere, gespreid over vijf maandagen in november en december, prijst Volckaert onder meer de weldadige eigenschappen van smeerwortel aan. Zoals de naam suggereert, zitten de geneeskrachtige stoffen van de plant sterker geconcentreerd in de wortel dan in de bladeren. “Zeker in de herfst, de plant propt zijn wortels dan tjokvol energiereserves,” zegt Volckaert.

Tijdens de workshops toont de herborist hoe je op relatief eenvoudige wijze die stoffen aan de wortels kunt onttrekken, door geraspte stukjes gedurende enkele weken onder te dompelen in olie of alcohol. “Door filtratie verkrijg je daarna een preparaat waar je onder meer zalfjes mee kan maken. Zalfjes op basis van smeerwortelextracten zijn ideaal om inwendige letsels te helpen verzorgen zoals breuken, kneuzingen of verrekkingen.” Wel opletten, geeft Volckaert mee, voeg ze nooit toe aan gerechten of dranken. “Ze bevatten stoffen die schadelijk zijn voor de lever.”

Ga in elk geval geen smeerwortel – en planten in het algemeen – in het wild plukken in de Brusselse openbare ruimte, zoals in parken, dat is verboden. “De plant komt niet overal voor in de Brusselse natuur, maar doet het hier wel goed in de moestuinen,” zegt Volckaert. “Sommige varianten worden gebruikt als decoratie, in parken onder meer.”

Een andere manier om aan zelfzorg te doen tijdens sombere winterdagen, kan geurtherapie zijn, bijvoorbeeld door etherische oliën aan te schaffen – ze zelf maken is nogal complex. Daarvoor is rozemarijn een van de aanraders. “De geur van de plant kan zowel kalmeren als energie geven en mogelijk ook je concentratie en geheugen een boost geven.”

Voor een kopje kruidenthee om wat aan te sterken wanneer het kouder wordt, raadt Volckaert behalve weegbree ook tijm, heemst en kaasjeskruid aan.

De herborist geeft in haar workshops in het algemeen de voorkeur aan planten die vlot groeien in onze contreien, maar behandelt ook specerijen afkomstig uit landen met een meer tropisch klimaat. “Denk aan gember, kaneel en kruidnagel. Allemaal smaakmakers die je opwarmen door de bloedsomloop en de vertering te verbeteren.”

De lessenreeks 'Herborist yourself' vindt plaats in GC Everna vanaf 3/11