Ex-politica Hilde Sabbe: 'Weinig controle op inzetten parlementair medewerker'

De aanvechting om 'losjes' om te gaan met politiek personeel, is blijkbaar moeilijk te onderdrukken. Dat schrijft gewezen Brussels volksvertegenwoordiger Hilde Sabbe.

Niet zo heel lang geleden moest ik denken aan Leo Delcroix, minister van Defensie voor de toenmalige CVP in de regering-­Dehaene I. In 1991 namen twee postbodes twee jaar loopbaanonderbreking om mee te helpen aan de bouw van de vakantievilla van diezelfde Delcroix in Zuid-Frankrijk. De postbodes bleken bijzonder handig, en de minister maakte daar graag gebruik van.

Geen wonder dus dat de berichten over verschillende Brusselse politici die via het politieke mandaat hun privébelangen behartigen, een heuse déjà vu veroorzaakten. In Anderlecht werd de persoonlijke medewerkster van Anderlechtse Haard-voorzitter Lotfi Mostefa (PS) ontslagen, omdat zij tegen betaling een vriendin aan een woning had willen helpen. En parlementslid Ilyas El Omari (TFA) zette een parlementaire medewerker in voor privézaken. De medewerker bleek ook handig als het ging om facturen van de bedrijven van El Omari te regelen.

De aanvechting om, laten we zeggen, 'losjes' om te gaan met politiek personeel, is blijkbaar moeilijk te onderdrukken. Ver hoef je daarbij volgens mij de verklaring niet te zoeken. Zoals in zoveel gevallen van (machts)misbruik volstaan drie woordjes: omdat het kan. De positie met macht is er, de medewerkers zijn er: waarom zou je er geen gebruik van maken? Het reglement van het parlement mag dan wel duidelijk stipuleren dat de werknemer alleen kan worden belast met taken overeenkomstig het politieke mandaat van de werkgever, in de praktijk is daar weinig of geen controle over. Dat heb ik zelf gemerkt tijdens mijn vier jaar in het Brussels parlement.

Wat je wel ziet, is dat de meeste, lang gevestigde partijen op dit vlak weinig risico nemen. Het is eveneens duidelijk dat bij TFA het besef dat het echt niet kan dat je je parlementaire medewerker voor privézaakjes inschakelt, nog moet doordringen. We mogen niet vergeten dat nogal wat leden van TFA volslagen groentjes zijn in de politiek, met weinig of geen ervaring. Het besef dat parlementaire medewerkers geen overal inzetbare manusjes-­van-alles zijn, maakt hopelijk deel uit van het groeiproces.

Marine Le Pen

Het onzorgvuldig gebruik van politieke middelen en mensen is overigens geen prerogatief van linkse partijen: in Frankrijk werden RN-politica Marine Le Pen en tien van haar medewerkers veroordeeld tot vier jaar cel voor het illegaal doorsluizen van Europees geld naar de geldkas van haar eigen Rassemblement National. De medewerkers werkten voor de partij, maar werden betaald door Europa. Le Pen ging in beroep tegen die uitspraak, en van de uitslag van dat proces hangt af of ze zich kandidaat mag stellen voor de presidentsverkiezingen van 2027.

Nog prangender is de vraag welke invloed een definitieve veroordeling zou hebben op de populariteit van Le Pen. Zoals het een democratie betaamt, ligt het definitieve oordeel over misbruiken bij de kiezer. Leo Delcroix moest na het villa-schandaal ontslag nemen als minister, maar bleef populair op lokaal niveau. De ultieme vraag is natuurlijk hoeveel sympathie of begrip de Brusselse kiezer kan opbrengen voor politici voor wie de grens tussen politiek mandaat en privébelangen op zijn minst schimmig te noemen is.