Formatie: 'Misschien moet de burger het overnemen van de falende onderhandelaars'

Klinkende namen uit alle sectoren van de Brusselse maatschappij riepen vorige week op tot een nieuwe aanpak voor Brussel. Hun roep om een expertencomité en burgerconventie zijn misschien zo gek nog niet, dat schrijft BRUZZ-redacteur Kris Hendrickx in een nieuw edito.

Dat Brussel sinds kort het Belgische record regeringsvormen heeft verbroken, is intriest. De doorsneeburger beseft het misschien nog niet, maar op deze manier rijden de formateurs het Gewest het ravijn in en die klap zal iedereen merken.

Te midden van die tristesse was er vorige week ook een optimistisch bericht. Honderden vooraanstaande Brusselaars – van rectoren, bedrijfsleiders en burgeractivisten over professoren tot sociale en cultuurspelers – schoven een alternatief voor de impasse naar voren. Onder de naam 541 WeAreBrussels stellen ze een drieledig plan voor: stap één is een conclaaf waarin de partijen onderhandelen tot ze een regering vormen. Bij gebrek daaraan willen ze dan een expertencomité oprichten, met beleids- en budgetvoorstellen. En op lange termijn moet er een burgerconventie komen, naar het model van de G1000. Een B1000 zeg maar, die helpt om de contouren van het Gewest van de toekomst te tekenen.

Het voorstel van het collectief is nog vaag en roept veel vragen op. Nieuwe structuren boven op een complexe politieke situatie, is dat niet te veel van het goede? Toch zijn er goede redenen om de voorzet niet zomaar opzij te schuiven. De allereerste reden leveren de hoofdrolspelers in de huidige non-formatie. 550 dagen ter plaatse trappelen, dat komt neer op een bekentenis: “Wij kunnen en willen het gewoon niet.”

Het loont daarbij om nog eens de vinger te leggen op de kern van die onkunde: verschillende protagonisten vinden het besturen van ondergeschikt belang. Wat wél telt? De eigen partij of persoon profileren. Dat is wat Ahmed Laaouej (PS) doet tegenover PVDA én Team Fouad Ahidar (TFA). Dat doet Frédéric De Gucht (Open VLD) om van het etiket van PS-lakei af te raken. En dat doet Georges-Louis Bouchez (MR) door alle ruimte op rechts op te eisen, desnoods door een kerststal af te schilderen als een aanval op ‘onze waarden’.

Als politici niet meer doen waarvoor ze verkozen zijn, is het niet absurd om andere opties te overwegen. Binnen het klassieke formatiespel zou je dan na 550 dagen een keer verkiezingswinnaar Team Fouad Ahidar (TFA) op het toneel verwachten. De nieuwe partij zou onder meer ‘instabiel’ zijn, maar dat verwijt klinkt steeds vreemder uit de mond van politici die niets voor elkaar krijgen. Toch blijft TFA wellicht aan de zijlijn, liet PS-­voorzitter Paul Magnette dit weekend weten. Het lijkt de enige zekerheid in dit politieke treurspel: Brussel is vandaag vooral een ‘vetocratie’.

Her en der wordt er ook naar het federale niveau gekeken, dat de regie over Brussel moet overnemen. Dat is veel makkelijker gezegd dan gedaan en kan volgens de Brusselwet maar voor enkele beleidsdomeinen.

En dan is er dus nu nog de drietrapsraket van het collectief 541 WeAreBrussels. Of een conclaaf zoden aan de dijk brengt, is nog maar de vraag. Een expertencomité en een burgerconventie kunnen onze politici er alvast geregeld aan herinneren dat ze niet verkozen zijn om de hele tijd in de spiegel te kijken en hun score in de peilingen te verhogen. Burgers verwachten oplossingen voor reële problemen: betaalbare woningen, een leefbare en veilige stad, een economie die draait, een sociaal vangnet en een gezonde begroting. En ja, de weg daarheen vraagt water in de wijn. Benieuwd wat het burgercollectief op dat vlak op de menukaart heeft staan.