Rechter Denis Goeman: 'Denk na over welke kleren je draagt wanneer je moet verschijnen'

Denis Goeman is rechter bij de Franstalige rechtbank van eerste aanleg in Brussel en geeft tweewekelijks in zijn column een unieke inkijk in de wereld van de Brusselse justitie.

Je krijgt nooit een tweede kans om een eerste indruk te maken. Dat geldt des te meer wanneer iemand moet verschijnen voor de correctionele rechtbank.

Het is altijd vrij “amusant” wanneer je als rechter in je stoel zit en de kledingkeuze van de rechtzoekende observeert, die soms een veelzeggende indicatie kan zijn van diens gemoedstoestand. Zo kan het bijvoorbeeld zijn dat een twintigjarige die wordt vervolgd voor drugshandel op de zitting verschijnt met een trainingsbroek die half op zijn knieën hangt, terwijl hij kauwgom eet. Dat geeft al snel de indruk – misschien onterecht – dat de betrokkene zich niet volledig bewust blijkt van de ernst van de situatie.

Het omgekeerde is niet noodzakelijk beter. Stel dat iemand moet verschijnen voor drugshandel, maar de beschuldigingen ontkent. Hij komt in opvallende designerkledij, terwijl hij de rechter tegelijk uitlegt dat hij een uitkering van het OCMW ontvangt. Dan verliest hij misschien al enkele punten op de geloofwaardigheidsschaal nog vóór zijn advocaat de argumenten uiteenzet (die overigens wel degelijk relevant kunnen zijn) om zijn onschuld te bepleiten.

Meester Daniel Spreutels, met wie ik ooit samenwerkte aan een boek over de hoogtepunten van zijn carrière, vertelde mij eens een smakelijke anekdote. Aan het begin van zijn carrière wordt hij geconsulteerd in een prostitutiedossier door een cliënt uit Marseille die vastzit in de gevangenis van Vorst. Enkele dagen voor het proces bezoekt hij de man om de zitting voor te bereiden. Aan het einde van het gesprek vraagt de advocaat of zijn cliënt wel gepaste kledij heeft, aangezien de lelijke gevangenisplunje niet meteen flatterend is … De man antwoordt dat er absoluut geen reden tot ongerustheid is: zijn vrouw zal hem de volgende dag keurige kleren brengen.

Op de dag van de zitting staat meester Spreutels aan de balie wanneer de deur van de rechtszaal opengaat. Zijn cliënt komt binnen, geflankeerd door twee bewakers, en maakt een opvallende entree. De Marseillais draagt zijn mooiste zwarte kostuum met witte strepen, een zijden hemd open tot aan de navel, waardoor zijn dikke gouden kettingen schitterend afsteken tegen zijn behaarde borst … De man draait zich om naar zijn advocaat en spreekt de onsterfelijke woorden: “Ziet u, meester, ik heb vanmorgen echt mijn best gedaan, nietwaar?”

Sindsdien heeft Daniel Spreutels nooit meer op de smaak van zijn cliënten vertrouwd en raadt hij hen steevast aan een wit hemd te dragen met een sobere broek.

Voor alle duidelijkheid: de rechter beslist over de schuld of onschuld van een beklaagde op basis van het dossier en de argumenten tijdens het proces uiteengezet, en niet op basis van het uiterlijk van de betrokkenen. Maar toch: probeer het lot niet onnodig te tarten.