Vooruitblik op 2026: nood aan écht leiderschap

"Brussel snakt naar zichtbaar leiderschap: mensen die zich in het gewoel smijten en die leugens durven te ontmaskeren." Dat schrijft BRUZZ-redacteur Maarten Goethals in het edito van deze week.

Op de cover van dit eindejaarsmagazine (zie ook hieronder) reiken twee handen naar elkaar, die elkaar net niet raken. Op de achtergrond staat een opgedeelde menigte: rood van woede, zwart van haat, scanderend naar de overkant. En helemaal achteraan op de illustratie, getekend door de onnavolgbare Delphine Frantzen, prijkt in het groot de kerstboom. In goud schittert de ster.

Dat vat misschien nog het best het afgelopen jaar samen: dat schipperen tussen hoop, wanhoop en verzet.

Op veel fronten in de samenleving ging het namelijk niet goed. De verharding rond het thema mobiliteit lijkt terug van nooit weggeweest, met voor- en tegenstanders die elkaar voor geen meter begrijpen. Idem op politiek vlak: de gekozenen die een regering moeten vormen roepen de ergste verwijten, maar schuiven iedere schuld van de blokkering vlotjes naar de tegenpartij. Of neem de werking van de politie. Enerzijds moeten de ordediensten met lede ogen toekijken hoe drugsoverlast in Brussel dagelijks slachtoffers maakt. Anderzijds staan de zes korpsen op hun achterste poten als het woord ‘fusie’ nog maar valt, terwijl die oefening een structureel antwoord kan bieden op de situatie.

In al die voorbeelden valt één constante te ontdekken: het gebrek aan gezag. Aan zichtbaar leiderschap. Aan mensen die zich in het gewoel smijten, met maar één doel voor ogen: een oplossing vinden door de grootste gemene deler te zoeken. In concreto: burgemeesters, politici, korpschefs die durven in te gaan tegen het verbale geweld, die leugens ontmaskeren, die vastgeroeste waarheden ontkrachten, en die met het vuur van een bekeerling werken aan een nieuw sociaal contract.

In die zin wordt 2026 een belangrijk scharnierjaar. Ofwel dreigt de polarisatie, die in het afgelopen jaar opnieuw zuurstof kreeg, extreem te verharden en de stad in een akelige houdgreep vast te houden. Dan winnen de luidste roepers, de behoudsgezinden, de cynici. Ofwel stoppen de verantwoordelijken die dynamiek door in het midden te gaan staan als buffer, en te doen wat gedaan moet worden in een echte democratie: praten, dialogeren, argumenteren, terechtwijzen, doordrukken, consensus zoeken, zinloze discussies afblokken, verandering ten goede nastreven …

Natuurlijk mogen mensen van mening verschillen. Graag zelfs. Maar de huidige samenleving heeft de luxe niet meer om dat steekspel tot in het absurde te laten doorgaan. Op een gegeven moment moet de angel uit al die conflicten, of de wond begint te etteren.

Daarom was het in september des te pijnlijker dat een project als Molenbeek 2030 het niet haalde als Europese Culturele Hoofdstad – die eer ging naar Leuven. Het kon de start zijn van een enthousiasmerend traject dat Brusselaars dichter bij elkaar bracht. Maar door het bestuurlijk absenteïsme, zowel op lokaal als regionaal niveau, verspeelde het Gewest die historische kans.

Vandaar de cover. En het simpele, maar krachtige beeld van twee open handen – geen vuisten. Ondanks het over-en-weergeschreeuw kan het toch anders. Na de polarisatie van 2025 kan 2026 in het teken staan van opnieuw te leren denken in termen van personen en mensen.

Ook dat is leiderschap. En dat begint bij ieder van ons.

Een naïeve boodschap? Misschien. Maar daarom niet minder noodzakelijk.