Azië inspireert Brusselse straatmode: 'Teken van veranderende machtsver­houdingen'

Oosterse stijlelementen vinden steeds vaker hun plaats in de dagelijkse outfit van jonge Brusselaars. Experts zien in die vestimentaire evolutie een teken van de veranderende machtsverhoudingen in de wereld. “Azië wordt als vernieuwend ervaren.”

Wie langs de etalages in Brusselse winkelstraten zoals de Nieuwstraat wandelt, heeft het vast al opgemerkt: kledingstukken met een Aziatische touch. Een blazer met Chinese tang-knopen in de vestiging van de Zara. Een Adidas-trainingsjas die veel weg heeft van een traditionele Chinese jas. Tabi-schoenen met een gespleten teen bij Pull & Bear. Rokken over broeken, hoge kragen en minimalistische silhouetten die doen denken aan Japanse en Koreaanse mode. Aziatische stijlelementen zijn niet langer niche, maar maken steeds nadrukkelijker deel uit van het westerse modebeeld.

Net zoals Koreaanse skincare, matcha, yoga of vechtsporten hun weg vonden naar het Westen, lijkt ook mode uit Oost-Azië steeds vaker als vestimentaire inspiratiebron te dienen. Die trend roept onherroepelijk vragen op, zeker in een tijdperk waar identitaire kwesties hevige emoties kunnen uitlokken. Waar ligt immers de grens tussen culturele waardering en culturele toe-eigening?

Volgens de Brusselse fashioncontent­creator en influencer Alexandra Koljaj is de trend al enkele jaren bezig, maar bereikt die sinds kort een veel groter publiek. “Hij is mainstream geworden”, zegt ze. “Dat maakt dat hij op zijn hoogtepunt zit. Ik denk niet dat hij snel zal verdwijnen, zoals bij­voorbeeld de microtrend van polkadots wel deed.”

Voor Koljaj ligt de verklaring voor de hand. Sociale media en globalisering maken andere culturen toegankelijker dan ooit. “We hebben nu veel meer toegang tot die andere culturen en raken daardoor geïnspireerd. Vooral Japan en Zuid-Korea zijn enorm populair op het vlak van fashion. Designers spelen daarop in, bijvoorbeeld met tabi-­schoenen (schoenen met een gespleten punt, red.).”

De huidige golf draait minder rond volledig traditionele outfits dan rond herkenbare details: de Chinese gevlochten tang-knopen, mandarijnkragen, asymmetrische sluitingen, tabi-schoenen of een rok over een broek dragen.

Toch verloopt die uitwisseling niet zonder discussie. Op sociale media zoals TikTok, Instagram en YouTube reageren verschillende creators met Aziatische roots kritisch op de manier waarop traditionele kledingstukken worden omgevormd tot een modehype.

Zo circuleren video's waarin Chinese en Aziatisch-Amerikaanse creators uitleggen waarom een tang-jacket of de lange Chinese jurk qipao voor hen meer is dan een esthetisch object. Anderen maken net een onderscheid tussen culturele appreciatie en culturele toe-eigening. Ook de recente discussie rond westerse modemerken die Zuid-Aziatische kleding herverpakken zonder de oorsprong te vermelden, zoals de Chinese Adidas Tang Jacket, wakkerde het debat aan.

Rokken over broeken

Koljaj begrijpt beide kanten. “Ik draag dat zelf af en toe, maar ik zou het zeker niet als mijn volledige stijl beschrijven”, zegt ze. “Mijn stijl is eerder geïnspireerd op de jaren 2000. Ik heb zelf nog nooit negatieve reacties gekregen als ik zoiets draag, maar ik snap zeker dat wanneer je zeer traditionele kleding draagt, daar commentaar op kan komen, omdat daar een bepaalde betekenis achter schuilt.”

Daarom kiest ze bewust voor een combinatie. “Ik mix iets dat Aziatisch geïnspireerd is met iets totaal anders. Bovendien zijn sommige trends, zoals rokken over broeken, ondertussen gewoon deel geworden van de internationale mode.”

Bart Dessein, sinoloog aan de UGent, benadrukt de verschillende perspectieven. “Die Aziatische elementen worden meestal niet overgenomen vanuit een bedoeling tot culturele toe-eigening, maar omdat ze vernieuwend worden gevonden. Vanuit Aziatisch perspectief kan dat natuurlijk wel zo worden ervaren.”

Volgens hem schuilt daar meteen de kern van de discussie in. “Voor een stuk reduceer je een rijke cultuur tot een kraagje of een knopje, zonder openheid voor het volledige culturele verhaal.”

Machtsverhoudingen

Toch waarschuwt hij ervoor om culturen niet als afgesloten gehelen te bekijken. “Een monolithische cultuur bestaat niet. Alle culturen zijn mengvormen. Dat is niet gevaarlijk, maar net verrijkend.” Volgens Dessein is culturele uitwisseling van alle tijden. “Mensen zijn nieuwsgierig. We hebben altijd elementen uit andere culturen overgenomen. Ook koffie komt niet van het Westen.”

Dat Aziatische invloeden nu zo zichtbaar zijn, heeft volgens hem veel te maken met de veranderende machtsverhoudingen in de wereld. “Het Oosten is vandaag veel sterker aanwezig. Daardoor is de kans groter dat elementen uit die cultuur worden overgenomen.”

Hij ziet ook een bredere maatschappelijke context. “Veel vanzelfsprekendheden waarop het Westen na de Tweede Wereldoorlog bouwde, staan vandaag onder druk. Mensen hebben vragen bij hun eigen systeem, terwijl andere culturen sterker op de voorgrond treden. Dat creëert ruimte voor culturele opname.”

Anti-Japanse sentimenten

Dat sommige mensen zich storen aan de trend, vindt Bart Dessein wel begrijpelijk. “Vanuit hun perspectief kun je zeggen: je neemt eruit wat je mooi vindt en wat je zelf kunt gebruiken, maar voor de rest wil je niets weten van die andere cultuur.”

Hij verwijst ook naar de historische context. “Er bestaan nog altijd anti-Japanse en anti-Aziatische sentimenten. Dat maakt het voor sommigen tegenstrijdig wanneer dezelfde cultuur plots wel als mode-inspiratie wordt gebruikt.”

Tegelijk nuanceert hij. “Dat betekent niet dat iedereen met een Aziatische achtergrond er zo over denkt. Er bestaan heel uiteenlopende meningen.”

Volgens sinoloog Dessein gebeurt het grootste deel van die culturele kruis­bestuiving bovendien spontaan. “Mensen zien iets, vinden het mooi en bootsen het na. Dat is een heel natuurlijk menselijk proces.”