Bart Van Loo maakt podwalk over Bourgondisch verleden Brussel: 'Historische sensatie'

Het Coudenbergpaleis bestaat al bijna drie eeuwen niet meer, maar toch lokt het meer bezoekers dan ooit. Dankzij schrijver en historicus Bart Van Loo ontdekken steeds meer Brusselaars en toeristen wat zich onder hun voeten afspeelde: een cruciaal hoofdstuk uit de Europese geschiedenis. De auteur werkt ook aan een nieuwe audiowandeling over het Bourgondisch verleden van de stad, vertelde hij donderdagochtend bij BRUZZ-radio.

Van Loo wijdde twee jaar geleden in zijn boek Stoute schoenen en in podcasts en lezingen eerder al uitgebreid aandacht aan het Coudenbergpaleis. “Ga voor het Koninklijk Paleis staan, met je rug naar het Warandepark", zegt hij. “Knip in je vingers en je bent in 1450. Het huidige paleis zakt weg en het Coudenbergpaleis schuift omhoog.”

Van Loo ziet het als zijn missie om geschiedenis tastbaar te maken, ook die van Brussel. “Hier, op deze plek, werden de Nederlanden voor het eerst als één geheel bestuurd. Dat besef verandert hoe je naar Brussel kijkt.”

Brusselse stadswandeling

Van Loo maakte in het gesprek Lilith ook attent op de nabijgelegen Koninklijke Bibliotheek (KBR) op de Kunstberg. “Toen het Coudenbergpaleis afbrandde in 1731, gooide men kostbare manuscripten uit de ramen. Een deel werd gered en ligt nu daar. Dat is middeleeuwse topkunst op wandelafstand.”

Daarom werkt Van Loo momenteel aan een nieuwe Brusselse stadswandeling rond het Bourgondische verleden, in drie talen. Die verschijnt eind maart.

“Het paleis is weg, maar het verhaal leeft", concludeert Van Loo. “En Brussel is erdoor gevormd.”

Wat verdween, leeft voort

Het Coudenbergpaleis was oorspronkelijk de residentie van de hertogen van Brabant, maar groeide in de 15e eeuw uit tot het politieke epicentrum van een nieuw rijk. “Filips de Goede, hertog van Bourgondië, bracht hier de Nederlanden samen", vertelt Van Loo. “Dat rijk werd de wieg van wat vandaag België, Nederland en Luxemburg zijn.”

Om zijn macht te etaleren liet Filips de Goede de legendarische Aula Magna bouwen, een immense zaal zonder pilaren. “Zodat iedereen hem altijd kon zien staan. Dat was macht in steen gegoten", aldus Van Loo.

Vijftig jaar nadat het paleis in vlammen opging, werd op dezelfde plek het huidige Koninklijk Paleis gebouwd. Maar wat velen niet weten: de kelders van het oude paleis bestaan nog altijd. “Je kan daar afdalen en letterlijk over de geschiedenis lopen", zegt Van Loo. “Er ligt nog een stuk vloer van de Aula Magna. Over die stenen wandelde Filips de Goede. Ik heb ze ooit aangeraakt en toen ging het alarm af", lacht hij.

Volgens Van Loo krijgen die ruïnes pas betekenis als je hun verhaal kent. “Zonder context zie je gewoon oude stenen. Met context voel je wat hier gebeurd is. Dat noem ik historische sensatie.”