Brussels heiligenarchief van Bollandisten erkend als Unesco-werelderfgoed

De collectie van manuscripten en gravures van de ‘Bollandisten’ is officieel erkend door Unesco als 'werelderfgoed'. Het eeuwenoude archief, beheerd door Jezuïeten, verzamelt werken over alle heiligen en is het grootste in zijn soort. De werken bevinden zich in de Koninklijke Bibliotheek en in het Sint-Michielscollege in Etterbeek.

Het nieuws wordt donderdag gemeld door de VN-organisatie Unesco, de Koninklijke Bibliotheek van België en de Jezuïeten-Sociëteit der Bollandisten zelf, in een gezamenlijk persbericht.

Officieel heet de volledige collectie de 'Acta Sanctorum'. Het archief werd opgericht door de Sociëteit van de Bollandisten uit het Antwerpen van de eerste helft van de 17e eeuw. Het monumentale werk geldt als een van de grootste wetenschappelijke en editoriale projecten in Europa die voor de Franse Revolutie tot stand kwamen.

Encyclopedie

Deze encyclopedie over zo veel mogelijk heiligen wereldwijd omvat zowel een nauwgezette historische studie van het leven en de cultus van elke heilige, als een kritische uitgave - in de oorspronkelijke taal - van de betrokken bronnen. Het gaat om duizenden hagiografische teksten, geschreven tussen de 2de en de 17de eeuw.

Voor de realisatie van dit project verzamelden de Bollandisten een aanzienlijke hoeveelheid documentatie, dankzij de samenwerking met een uitgebreid netwerk van geleerden uit verschillende Europese landen. Daarbij gaat het om ruim 300 archiefbundels en oude handschriften, maar ook om tekeningen en plannen van monumenten en voorwerpen waarvan vele ondertussen verdwenen zijn.

Etterbeek

De Unesco-erkenning omvat onder meer archieven, gravures en handschriften gebruikt door de Bollandisten (17de-18de eeuw), waaronder de 294 volumes van de Collectanea Bollandiana, bewaard in de bibliotheek van de Bollandisten in het Sint-Michielscollege in Etterbeek (160 volumes), en in de Koninklijke Bibliotheek van België (KBR) (134 volumes).

Daarnaast omvat de inschrijving meer dan 700 koperplaten die werden gebruikt om de gravures in de Acta Sanctorum te drukken, naast ook diverse handschriften en drukken die rechtstreeks met de collectie verband houden.

Ook de ontwikkeling van vernieuwende historische kritiek, voor het eerst toegepast op een religieus thema, wil de Unesco met deze erkenning bekronen. De Bollandisten legden de basis van een volwaardige nieuwe discipline binnen de historische en filologische wetenschappen: de kritische hagiografie.

In april vorig jaar kende Unesco het archief al de erkenning als 'Memory of the World' toe.