Brussels Short Film Festival: over heilige grotten, wilde fantasieën en doodzieke vaders

Met aanstekelijk enthousiasme toont het Brussels Short Film Festival elf dagen lang meer dan driehonderd kortfilms aan ongeveer 25.000 mensen. Met drie onvergelijkbare films dragen Brusselaars Sarah Lederman, Levi Stoops en Elko Van Raemdonck bij tot het feest. Hun verhalen, in het kort.

1 Levi Stoops

'Erg leuk om een droevig verhaal of intrieste dingen op een grappige manier te vertellen'

In de animatiefilm Klonter denkt een door nierstenen geplaagde werknemer van een pizzafabriek dat zijn laatste uur geslagen heeft. Zwevend door de kosmos verandert zijn lichaam in een levendige planeet. “Ik denk dat mensen een bijsluiter kunnen gebruiken”, grinnikt Levi Stoops. “In essentie gaat het over iemand die een wilde fantasie heeft, maar in het dagelijks leven volstrekt inspiratieloos is. Klonter is een afrekening met een versie van mezelf die niet goed weet hoe hij vooruit moet in het leven omdat hij alsmaar bezig is met heel gekke ideeën. Ik besloot niet te lief te zijn voor hem.”

Stoops vindt het leuk om een intriest verhaal met een droevig, eenzaam personage op een heel grappige manier te vertellen. “Zo engageer je de mensen het makkelijkst. Er gebeuren gewelddadige dingen, er is best veel miserie. Vertel dat te serieus en je eindigt met een draak van een film. Humor relativeert.”

Klonter was eerder al te zien op de festivals van Gent, Leuven en Leipzig. “Maar Brussel blijft speciaal”, zegt de geboren en getogen Brusselaar. “Erkenning in je eigen land, je eigen stad, is waardevol. Ik denk dat al mijn films, zelfs mijn afstudeerwerk, op Brussels Short vertoond zijn.”

Eerder had Stoops een internationale hit met Drijf. Van kortfilms maken kun je echter niet leven. “Je krijgt met wat geluk een beetje geld om je project uit te schrijven. Tijdens de productie ontvang je als zelfstandige of werknemer een loon van het productiehuis. Twee keer heb ik alles laten vallen om maandenlang 100 procent aan de film te werken. Dat is superleuk, maar na afloop heb je opnieuw geen werk meer.”

Stoops werkte als kok in verschillende Brusselse restaurants, op dit moment staat hij bij Kline achter het fornuis. “Aan een film werken, terug naar de keuken, aan een film werken, terug naar de keuken. Dat was het systeem.” Op dit moment staat zijn filmcarrière op een laag pitje. “Op mijn bucketlist staat een 2D-serie voor volwassenen. Het productiehuis onderzoekt de mogelijkheden, maar je moet een zender meekrijgen en die blijven argwanend staan tegenover 2D-animatie voor volwassenen.”

2 Sarah Lederman

'Helend voor mij én voor onze samenleving om rouw te tonen'

Alle kortfilms van Sarah Lederman zijn aangrijpend, intiem, maar On naît, on meurt spant de kroon. Ze deelt de emoties die het verlies van haar vader teweegbrengt. “Een jaar na zijn overlijden heb ik de beelden herbekeken. Ik zag de rauwheid van de dood en de hardheid van verlies. Maar ik ontdekte ook veel schone momenten: de zachtheid van onze band, zijn humor … Hier kan ik iets bijzonders mee vertellen, dacht ik. Zo'n film kan helend zijn voor mij, maar ook voor een samenleving die het moeilijk blijft hebben met rouw.”

Haar film laat een tweestrijd zien. “Enerzijds de rauwheid, de hardheid en het verdriet. Anderzijds de schoonheid en de zachtheid. Via het hyperpersoonlijke tracht ik iets universeels te vertellen.” Monteur Ezra Verbist hielp om de balans te vinden. “Een eerste versie was 45 minuten lang, maar buiten onze familie had niemand daar iets aan. We moesten streng zijn. Is dit enkel voor mij bijzonder, of gaat iemand anders daar iets aan hebben?”

De filmtitel verwijst naar een uitspraak van haar vader. “Ze typeert hem. Hij keek naar ALS (zeldzame neurologische ziekte, red.) op een heel stoïcijnse manier. Dat was heftig maar ook inspirerend.”

On naît, on meurt maakt veel los bij de toeschouwers. “Ik toon mensen, ongevraagd, heel intense en diepgaande dingen, maar na afloop zijn de reacties zo warm. Genre: 'Wauw, ik had de dood nog nooit op zo'n zachte manier ervaren.' Dat doet me enorm plezier. Ik vind het heerlijk dat ik de wereld kan tonen wie mijn papa was.”

De vertoning op het Brussels Short Film Festival wordt bijzonder. “Flagey was zijn lievelingszaal. Hij heeft er ooit een evenement georganiseerd voor de vijfde verjaardag van het overlijden van een van zijn beste vrienden: de muzikant Marc Moulin. Nu wordt het een memoriaal voor hem. Brussel was echt zijn stad en is ook echt mijn stad.” Lederman zal voor de derde keer een film tonen op het Brussels Short Film Festival. “Ik voel er mij thuis én gezien.”

3 Elko Van Raemdonck

'Niet alle plekken op aarde vallen te begrijpen'

Elko Van Raemdonck moet nog afstuderen aan de Luca School of Arts. Maar het Brussel Short Film Festival selecteerde volkomen terecht zijn bachelorproef Umwelt: een cinematografisch ijzersterke onderdompeling in een pikdonkere, mysterieuze grot. “Grotten zijn enorm fascinerend: oeroud én bruut. Zonder zaklamp red je het er niet, maar mij gaat het om nog wat anders.” Van Raemdonck is gefascineerd door de menselijke drang om alles te willen weten, kennen en begrijpen. “En dat zie ik weerspiegeld in een speleoloog of cartograaf die een grot verkent, maar niet alle plekken op aarde vallen te begrijpen. Niet alles kan door ons gecontroleerd worden. De grot in de film is veel groter dan de mens. De grot is een stille kracht die bestand is tegen onze drang om alles te begrijpen.”

De filmstudent begaf zich in twee grotten: Saint-Anne in het Belgische Esneux en Grotte du Château de la Roche in het Franse Chamesol. “Zonder professionele hulp zou het niet veilig geweest zijn. Het Vlaams Verbond van Speleologen heeft me héél goed geholpen.”

De logistieke uitdaging was pittig. “In een van de tunnels moesten we vijftig meter, al bukkend door een rivier waden, met zware tassen, een statief, een camera. Voor een scène wilde ik naar een twaalf meter diepe plas op het einde van de grot. Dus moest er een duiker mee. Je mag al plannend ook niet vergeten dat iedereen na het filmen nog genoeg energie moet over hebben voor de terugweg.”

Het idee is niet om straks films of series te regisseren. “Met de camera vertellen is mijn passie. De ambitie is om in de cinematografie verder te gaan. Umwelt was bedoeld om mezelf uit te dagen. Hoe kan ik filmen in een omgeving die fysiek heel uitdagend is? Ook voor mijn masterproef zoek ik de moeilijkheid op.”

Van Raemdonck is afkomstig uit Antwerpen. “Ik ben naar hier gekomen voor de filmscholen. Film leeft het meest in Brussel. Ik vind het een fantastische stad. Net zoals de grot, daagt Brussel mij uit. Bovenal heb ik hier mijn partner leren kennen. Het plan is om hier te blijven.”