Interesse bij jongeren om kunst te kopen groeit: 5 tips om te starten met collectie

Je bent jong en je wilt een kunstcollectie aanleggen. Maar hoe begin je daaraan? De Affordable Art Fair, van 4 tot 8 februari in Thurn & Taxi, is een ideale gelegenheid om experts om de ultieme tips te vragen. “Durf te onderhandelen met galerieën.”

1. Is kunst verzamelen alleen voor wie veel geld heeft?

“Die perceptie leeft nog altijd sterk”, zegt Atena Abrahimia, medecoördinator van Affordable Art Fair. “Veel mensen denken dat kunst kopen alleen voor experts of voor de elite is en dat je pas kan beginnen vanaf een startbedrag van 1.000 euro. De beurs wil die drempel bewust verlagen en is daarom toegankelijk voor een breed publiek: van nieuwsgierige kinderen tot senioren. Niet alles draait om kopen: kunst beleven staat centraal, bijvoorbeeld via workshops en een art ground. Iemand kan komen met de intentie om een schilderij voor in de woonkamer te kopen, terwijl een ander nieuwsgierig is naar de installaties van de kunstenaars.”

Amandine Ickx, die als art advisor op de beurs staat, vult aan: “Iedereen kan een werk kopen, alleen is daar soms wat creativiteit voor nodig. Zo kan je ervoor kiezen om in termijnen te betalen, of met kleinere werken te beginnen, zoals edities van kunstenaars in genummerde oplage. Op de Affordable Art Fair starten prijzen bij 100 euro, soms zelfs lager.”

Verzamelaar Joost Vanhaerents, CEO van vastgoedbedrijf Latmimmo en mede-eigenaar van de Vanhaerents Art Collection, een private hedendaagse kunstverzameling in de Dansaertwijk, benadrukt dat het budget afhangt van wat iemand zoekt: “Edities en prints zijn betaalbaarder, unieke werken zijn duurder. Je komt al snel uit bij een startbedrag tussen 800 en 2.000 euro. Nu, alle vormen van kunst kopen juich ik toe. Kunst verzamelen is zo verrijkend. Ik ben ingenieur van opleiding en leef in een zeer analytische wereld. Kunst vormt mijn uitlaatklep. Ik bewonder kunstenaars met een eigen beeldtaal die mensen aanspreken en laten nadenken.”

Toch ziet Vanhaerents ook nieuwe uitdagingen voor starters. “In vergelijking met vroeger is kunst wel degelijk duurder geworden”, zegt hij. “De collectie die wij in vijftig jaar hebben opgebouwd, zou vandaag een onbegonnen werk zijn. Vóór het internet ging alles per post. Door die beperkte toegankelijkheid was er een kleine groep gepassioneerde verzamelaars. Vandaag is de markt breder geworden en zijn er beleggers bijgekomen, wat de prijzen ontoegankelijker maakt.”

Niettemin spreekt coördinator Abrahimia van een duidelijke trend bij de jongere generaties: “Bij Affordable Art Fair stijgt het percentage jonge bezoekers en kopers elk jaar. In 2019 was 16 procent van de kopers jonger dan 35, in 2025 was dat al 22 procent. Ze starten vaak met een budget rond de 1.000 euro, maar gaan daar soms ook boven. Deze generatie is nieuwsgierig en goed geïnformeerd. Voor hen zijn de verhalen achter een kunstwerk ook nog belangrijker.”

2. Hoe koop ik mijn eerste kunstwerk op een beurs?

Een beurs kan overweldigend zijn, zeker de eerste keer. Abrahimia raadt aan om het bezoek op te delen. “Maak eerst een rondje en laat alles op je inwerken. Doe daarna een tweede toer om een selectie te maken – liefst alleen, want met vrienden ben je sneller afgeleid. Vertrouw op je instinct, neem de tijd en wees niet bang om galeristen aan te spreken. Daarna kun je weer samenkomen met je vrienden en jullie ervaringen te bespreken.”

Om bezoekers op weg te helpen, hangen er posters met tips over hoe je kunst koopt, welke vragen je kunt stellen en hoe je als koppel een aankoop bespreekt.

Advisor Ickx: “Veel mensen voelen zich geïntimideerd. Ze weten niet wat ze kunnen vragen aan galeristen of durven het gewoon niet. Als art advisor zeg ik niet wat mensen moeten kopen, maar ik begeleid ze, zodat ze zich comfortabel voelen en het overzicht behouden. Kennis helpt om barrières te doorbreken. Vraag bijvoorbeeld naar het parcours van de kunstenaar, waarom de galerie voor deze specifieke kunstenaar gekozen heeft, maar vraag ook praktische zaken: het materiaal, de prijs, het certificaat bij het kunstwerk, transport en of het mogelijk is om te onderhandelen. Kom desnoods een andere dag terug; je krijgt een gratis terugkomticket. Een beurs is zo groot. Je moet niets overhaasten.”

3. Hoe laat ik mij niet bedotten bij mijn eerste aankoop?

Een eerste kunstaankoop is sowieso spannend, maar dat hoeft geen onoverkomelijke drempel te vormen. Abrahimia kijkt terug op haar start als verzamelaar. “In de middelbare school kocht ik posters van kunstwerken. Ik combineerde ze in mijn kamer, om mijn smaak te leren kennen. Daarna kocht ik eens een editieprint. Mijn eerste echte aankoop was een werk van 100 euro: een handgeschilderde editie van de Nederlandse kunstenaar Stefan Peeters. Na die stap werd het makkelijker om kunst te kopen, bijvoorbeeld keramiek en mixed media.”

“Het belangrijkste is dat je vertrouwen hebt in je eigen smaak, zegt Abrahimia.” Als je het té veel overdenkt, kan het gebeuren dat je een werk dan toch niet koopt, terwijl het je echt aanspreekt. Zo ben ik ooit een kunstwerk misgelopen en daar heb ik vandaag nog altijd spijt van.”

Ook de Brusselse zangeres en muzikant Tsar B is een kunstverzamelaar. Voor haar begon die passie als iets persoonlijks. “Schilderkunst inspireert mijn muziek. Mijn eerste echte stuk was een dromerig schilderij van een goede vriendin, Shirley Villavicencio Pizango. Daarna kwamen er nog schilderijen en keramiek bij, vooral van vrienden. Maar ik heb ook een lepel gekocht van Dalí.”

Tsar B koopt naar eigen zeggen uit hartstocht, niet met het idee ooit te verkopen. “Het lijkt me moeilijk om afstand te doen van bepaalde werken”, zegt ze. “Mijn tip: begin pas met kopen als je er iets van weet en een verbinding voelt. Start bijvoorbeeld met werk van vrienden, en als je die niet hebt, ontmoet je misschien kunstenaars door galeries te bezoeken. Zo komt de stap naar kopen vanzelf. En steun zeker jonge makers. Al dat talent.”

Caroline Van Meerbeek, directeur van kunstuitleenservice Kunst in Huis, raadt nog aan om breder te kijken dan alleen schilderijen. “Werken op papier, zoals tekeningen of grafisch werk, zijn betaalbaar, makkelijk presenteerbaar en vormen daarom vaak de eerste aanwinsten van een beginnende collectie. Ook werken op textiel zijn een interessant medium op dat vlak.”

4 Ik heb geen kunst­opleiding gevolgd. Hoe ontwikkel ik mijn eigen blik?

Amandine Ickx herkent de onzekerheid van startende verzamelaars. “Ik kom niet uit een gezin van kunstkenners, maar ik voelde wel altijd een liefde voor fotografie, opera en film”, zegt ze. “In het begin wist ik niet of ik de juiste keuzes maakte. Het is oké om niet meteen zeker te zijn. Dat proces kost tijd. Beginnen met verzamelen voelt als een gesprek starten: je smaak kan evolueren, maar blijf vertrouwen op wat jij mooi vindt. Kunstbeurzen en festival zoals Affordable Art Fair, Ceramic Brussels of PhotoBrussels Festival bieden daarbij een relaxte sfeer om te ontdekken. Ik vind het wel belangrijk dat je een werk in het echt ziet. Online kopen kan, maar het ervaren werkt beter.”

Kunst in Huis maakt het zelfs mogelijk om kunstwerken eerst uit te lenen en in huis te hangen. “Dat is de perfecte manier om je smaakpalet te ontwikkelen, om te leren kennen wat bij jou en jouw thuis past, om te experimenteren met verschillende media, technieken, onderwerpen, groottes, genres …”, zegt Van Meerbeek.

Vanhaerents stemt in: “Kijk naar het portfolio van kunstenaars en hun eerdere tentoonstellingen. Voor onze familiecollectie kijken we breed en we krijgen ook tips van galeristen zelf. Dat is een aanrader voor starters: laat je adres achter in de bestanden van galeries of schrijf je in op hun nieuwsbrieven. Je ontdekt ook jong talent via de selectie van curatoren, bijvoorbeeld op de Biënnale van Venetië.”

5. Koop je kunst met je hart of als investering?

Kunst kopen om te investeren is verleidelijk, maar alle geïnterviewden benadrukken het belang van emotie. “Mijn eerste aankoop was een klein werk van een opkomend talent”, vertelt Ickx. “Ik koos het omdat het mij aansprak en omdat ik de kunstenaar wilde ondersteunen. Kunst moet je kopen omdat het iets in je losmaakt, niet omdat je verwacht dat het in waarde stijgt. Misschien daalt de prijs zelfs.”

Abrahimia deelt die visie: “Het voornaamste is dat je blij bent met wat je koopt. Natuurlijk kan een werk in waarde stijgen, maar dat is speculatie, zeker voor beginnende verzamelaars. Pas als je meer weet over de markt kun je inschatten of een kunstenaar kans maakt om door te breken.”

Er is ook de angst dat je smaak verandert in de loop der jaren. “Als je een werk beu raakt, was de aantrekkingskracht van in het begin waarschijnlijk al niet groot genoeg”, meent Vanhaerents. Abrahimia vergelijkt het met tatoeages. “Je begint met één en al snel wil je er meer. Elk werk vertelt iets over wie je bent op een moment in je leven en draagt herinneringen mee. Daarom zal je er zelden spijt van hebben. Zelfs na jaren ontdek ik nog nieuwe dingen in de werken die ik bezit.”