Brusselse jongeren vinden steeds moeilijker werk: ‘Wat heb ik nog aan een masterdiploma?'

Het aantal werkzoekenden jonger dan 25 jaar in Brussel stijgt met 17 procent ten opzichte van vorig jaar. Dat blijkt uit de recentste cijfers van Actiris. Het is een trend die ook in de rest van het land opvalt. "Je steekt zoveel moeite in die motivatiebrieven en dan krijg je vaak zelfs geen antwoord.”

Lore* is geboren en getogen in Brussel, 24 jaar oud en studeerde af als Master in de Toegepaste Economische Wetenschappen aan de VUB. “Ik ben officieel op zoek naar een job sinds eind april, maar ik was daarvoor al beginnen zoeken. Op dit moment heb ik al een vijftigtal keer gesolliciteerd en ben ik maar vier keer op gesprek uitgenodigd.”

“Mijn droomjob is in marketing, maar ik sta open voor andere sectoren. Nu hoop ik eigenlijk gewoon om iets te vinden. Solliciteren voor jobs waarvoor ik minder kwalificaties nodig heb, doe ik zeker, want na een tijdje begin je wanhopig te worden. Verschillende vrienden zitten in dezelfde situatie als ik. Het voelt alsof er op dit moment ongelofelijk veel competitie is.”

In juli nam Lore zelfs even een pauze van het solliciteren om haar motivatie terug te vinden. “Die eindeloze afwijzingen zijn echt hard. Je steekt zoveel moeite in die motivatiebrieven en dan krijg je vaak zelfs geen antwoord.”

17 procent meer jongeren

Lore is niet de enige Brusselse die moeilijk een eerste job vindt. Eind juli telde Actiris 97.392 ingeschreven werkzoekenden in Brussel. Daarvan was elf procent jonger dan 25 jaar. Dat is 17 procent meer dan dezelfde periode vorig jaar. Het aantal jongeren in de beroepsinschakelingstijd - de zes maanden na het afstuderen vooraleer jongeren onder voorwaarden een uitkering kunnen ontvangen - is met maar liefst 30 procent gestegen.

“Er zijn meerdere redenen waarom het aantal jonge werkzoekenden momenteel zo hoog ligt”, vertelt Nora Ed-Daoui, woordvoerster bij Actiris. “Ten eerste gaat het economisch slecht in België. Daar zijn jonge mensen zonder werkervaring meestal het grootste slachtoffer van, ook hoogopgeleide jongeren. Wanneer jongeren dan wel worden aangenomen geldt bij bedrijven die besparingen voeren vaak het motto last hired, first fired."

"Verder zien we het aantal werkaanbiedingen in Brussel al twee jaar dalen. Tussen augustus 2024 en juli 2025 ging dat bijvoorbeeld om een daling van 25 procent. In Vlaanderen is er ook een daling.” Dat het percentage jongeren in beroepsinschakelingstijd zo hoog ligt heeft ook een administratieve verklaring. “We willen jongeren langer begeleiden, daarom worden ze minder snel uitgeschreven bij Actiris."

Onbetaalde stages

Volgens De Standaard zakte het aantal mensen onder de 25 dat vast aan de slag ging met 20 procent tegenover vorig jaar. Dat cijfer verbaast Rimsha* (24) uit Haren niet. “Ik zoek sinds december een job. Ondertussen solliciteerde ik al meer dan 50 keer en ben ik maar twee keer uitgenodigd voor een gesprek. Veel jobs zijn tijdelijke vervangingen of soms contracten om minder dan halftijds te werken.”

Ze studeerde af met een masterdiploma filmregie aan het RITCS. “Ik zoek een job in de audiovisuele sector of in de socio-culturele sector. Dat kan ook een administratieve job zijn, communicatie of onthaalwerk. Ik zoek redelijk breed”, vertelt ze.

“Vooral in de audiovisuele sector is het moeilijk, want het is een klein wereldje. Je moet stages gedaan hebben om de juiste mensen te leren kennen. Ik deed na mijn afstuderen drie maanden onbetaalde stage, maar heb dan ook het geluk dat ik nog thuis woon, want anders zou ik op die manier geen huur kunnen betalen.”

Ze zegt elke dag een afwijzingsmail binnen te krijgen. "Bijna altijd staat er dat er heel veel kandidaten waren en dat ik niet genoeg ervaring heb. Soms solliciteer ik en hoor ik dat ik overgekwalificeerd ben. Het lijkt alsof het er niet meer toe doet dat je een masterdiploma hebt. Daarom focus ik ook op meer technische dingen leren."

"Nu heb ik me bijvoorbeeld aangemeld om fietsenmaker te worden. Ik volgde al een kleine opleiding met de basisuitleg en dat was leuk. Als ik word aangenomen, krijg ik vier maanden betaalde opleiding en kan ik daarna aan de slag."

Dure gok

Eva Van Belle, professor economie aan de VUB ziet verschillende redenen voor de stijging in werkloosheid bij jongeren. “Je hebt de geopolitieke spanningen en de invoertarieven van de VS, de opkomst van AI en de wijzigingen in werkloosheidsuitkeringen, waardoor verschillende mensen die hun uitkering verloren zich weer op de arbeidsmarkt begeven en er meer concurrentie ontstaat."

“Ik denk dat werkgevers momenteel de kat uit de boom kijken. Het is een dure gok om iemand aan te nemen en ook moeilijk om iemand te ontslaan. Daarnaast zijn sectoren die vroeger veilig waren om een job in te vinden, aan het veranderen door AI. Zo verdwijnen er in de ICT-sector startersjobs, omdat AI ook kan programmeren. In de financiële sector worden veel jobs geautomatiseerd en er worden minder mensen aangenomen bij de overheid door besparingen. Dat zijn jobs die vaak hooggeschoolden trekken."

Hoe pas afgestudeerden hier best mee omgaan? “Ik denk dat het belangrijk is om het gat op je cv niet te groot te laten worden. Doe vrijwilligerswerk of blijf bij de jeugdbeweging. Je kan ook stages doen, al ben ik eigenlijk geen fan van onbetaalde stages. Zo hou je een systeem in stand dat globaal gezien eigenlijk de komst van startersjobs tegenwerkt."

“Ik zou dus aan de jonge werkzoekenden de tip geven om ervaring te blijven opdoen. Aan beleidsmakers zou ik de boodschap geven om die onbetaalde stages en flexi-jobs toch eens te herbekijken, omdat ze een effect hebben op het aantal startersjobs.”

“Ik hoop dat ik snel iets vind", besluit Rimsha. "Mijn ouders dachten eerst dat ik meer mijn best moest doen, maar daarna zagen ze hoe moeilijk het was. Ik kreeg heel veel afwijzingen en ook mijn zus die wel al werkervaring heeft werd vaak afgewezen. Aan werkgevers wil ik gewoon zeggen: geef jonge mensen de kans om ervaring op te doen.”

(*) volledige naam bekend bij de redactie