Handel in etnische voeding boomt: ‘Brussel is een Europese draaischijf’

Tadal en Oma Trading, de twee grootste groothandelaars op de vroegmarkt Mabru, groeiden uit tot wereldspelers voor mediterrane voeding zoals thee, specerijen en conserven. De ene verdubbelde onlangs zijn terrein tot 6.000 vierkante meter door de opslagruimte van een weggetrokken concurrent te kopen, de andere wil een nieuw distributiecentrum bouwen.

“Als kind konden we hier uren verstoppertje spelen”, vertelt David Toko, communicatieverantwoordelijke bij groothandelaar Tadal en zoon van oprichter Deniz Toko. Hij gidst BRUZZ langs lange gangen met kleurrijke paletten vol voedingswaren, opgestapeld tot wel acht meter hoog. Onderweg vertelt hij met zichtbaar enthousiasme over de producten - van olijven tot conserven en frisdranken - die het familiebedrijf in- en uitvoert.

“Ken je Uludag? Dat moet je echt eens proberen”, zegt hij, terwijl hij een Turks frisdrankje op basis van citroen en munt serveert. “Razend populair in Brussel.”

Heftrucks zoemen non-stop af en aan tussen de rekken; de gangen met sauzen, rijst, kruiden en olijfolie blijven komen. In totaal heeft Tadal op de site van de Brusselse vroegmarkt Mabru maar liefst 6.000 vierkante meter aan opslagruimte, iets meer dan een voetbalveld.

Toen Deniz Toko in de jaren tachtig uit het Aramese gebied in het zuidoosten van Turkije naar België kwam, was Turkse producten vinden nog een hele opgave. Dertig jaar later groeide zijn bedrijf uit tot een ware hub voor mediterrane voeding.

De voormalige student geneeskunde bouwde op Mabru, gelegen langs het kanaal tussen de Van Praetbrug en de Lakenbrug, een groothandel uit die vandaag meer dan 45 mensen tewerkstelt en ongeveer 2.300 producten invoert uit landen rond de Middellandse Zee.

De groei was zo sterk dat het bedrijf al drie keer opslagruimte moest bijbouwen. De omzet stijgt nog elk jaar met meer dan 10 procent en piekt inmiddels boven de 50 miljoen euro per jaar.

De buik van Brussel

Het succes van Tadal staat niet op zichzelf. De opmars van mediterrane en etnische voeding vertaalt zich op de Brusselse vroegmarkt, met zijn 110 kwekers en groothandelaars al eens ‘de buik van Brussel’ genoemd, in een hele reeks groeiverhalen.

“De basis daarvan is het multiculturele publiek in Brussel”, zegt de directeur van Mabru, Laurent Nys. “Mensen wilden kunnen eten zoals ze dat in hun thuisland gewend waren, maar inmiddels is ook de smaak van de ‘Belgo-Belgen’ geëvolueerd en exotischer geworden.”

“Mijn Spaanse schoonmoeder zegt altijd dat je in deze contreien in de jaren vijftig zelfs geen paprika's vond. Nu valt dat niet meer weg te denken uit het assortiment. Als wij niet waren beginnen samen te werken met handelaars met nieuwe producten, dan bestond Mabru vandaag niet meer.”

Ook CEO Deniz Toko ziet hoe de smaak van de Brusselaar de voorbije decennia veranderde. “Hummus, linzen, falafel of feta: vandaag vindt iedereen dat normaal, maar twintig jaar geleden was dat nog niche.”

In België vertaalt die evolutie zich onder meer in het succes van ketens als My Tannour (Syrische streetfood), Yalla Yalla (Midden-Oosten) of Beiruti (Libanees). Ook foodmarkets als Wolf, Kay 36 en Ratz serveren vandaag moeiteloos Oost-Afrikaanse fusiongerechten, falafelwraps en smeuïge hummus in een blitse setting.

“Daarnaast gaf de coronapandemie een duwtje in de rug”, zegt Toko. “Plots zaten mensen thuis en herontdekten ze hun keuken. Ze stonden steeds vaker weer zelf achter de potten en gingen op zoek naar kwaliteitsvolle ingrediënten.” Ook populaire chefs zoals de Israëlisch-Britse Yotam Ottolenghi droegen bij aan de evolutie door ingrediënten als harissa, za’atar, tahin en halloumi bij een breed publiek te introduceren.

Wat ooit nicheproducten waren, ligt vandaag gewoon in de rekken van de grote supermarktketens als Delhaize, Carrefour, Aldi en Colruyt. Tadal levert sinds enkele jaren aan al die supermarkten.

Nostalgie

Na Tadal is Oma Trading vandaag de grootste speler op de Mabru-site. Zaakvoerder Mohammed Marouani kwam in 1998 vanuit Marokko naar België en zag al snel een gat in de markt. “Enkele jaren later ben ik begonnen met de invoer van producten die ik kende uit mijn kindertijd, maar die nauwelijks te vinden waren.”

Als voorbeeld neemt hij een pot vijgenconfituur van het Noord-Marokkaanse merk Aïcha vast. Op het etiket prijkt een glimlachend meisje met vlechtjes. “Toen ik in België aankwam, kende niemand het product. Maar voor veel Marokkanen was het pure nostalgie.”

Ook de invoer van kruiden bleek een schot in de roos. “De Belgische keuken is wereldberoemd, maar gebruikt traditioneel minder kruiden dan de Turkse of Marokkaanse. Terwijl elke culinaire traditie wel haar eigen smaken heeft: denk aan ras el hanout in Marokko of specifieke mengelingen voor tajine- of grillgerechten. Die producten waren nauwelijks verkrijgbaar, dus ben ik ze beginnen in te voeren.”

Met succes, zo blijkt. “De dadels haal ik uit Algerije, de vijgen uit Griekenland en de pruimen uit het Zuid-Franse Agen, de beste soort voor in een tajine", vertelt Marouani terwijl we door zijn magazijn wandelen.

Vandaag levert Oma Trading aan vrijwel alle buurtwinkels in de grote Belgische steden, maar ook aan supermarktketens als Carrefour en Aldi. Vrachtwagens rijden er dag en nacht af en aan. De afzetmarkt reikt bovendien ver voorbij België: het bedrijf exporteert onder meer naar Scandinavië, het Verenigd Koninkrijk, Spanje, Frankrijk en Duitsland.

De groothandelaars handelen trouwens niet enkel in buitenlandse merken: in hun aanbod zitten ook eigen producten. Oma Trading richtte zo bijvoorbeeld olijfoliemerk Zitouna en theemerk Hayatti op. Tadal heeft dan weer kruidenmerk Edessa, genoemd naar een van de dochters van de directeur.

Groeipotentieel

Van stilvallen is voorlopig nog geen sprake. Oma Trading verdubbelde in mei zijn terrein tot 6.000 vierkante meter door de opslagruimte van een weggetrokken concurrent te kopen. Tegelijk zint Tadal, na de opeenvolgende uitbreidingen, al op de bouw van een nieuw distributiecentrum.

“Er zit nog veel groeipotentieel in de markt”, zegt David Toko. “Na de Marokkaanse gemeenschap vormen Roemenen de grootste buitenlandse groep in Brussel. Daarnaast zijn er ook Bulgaren, Polen, Moldaviërs en vele anderen, ook allemaal interessante commerciële groepen. Wij willen uiteindelijk actief worden in heel Europa.”

Tegelijk speelt Tadal steeds vaker in op een heel ander segment: dat van de virale foodhypes.

“Mijn vader was aanvankelijk sceptisch, maar mijn oom Jonathan en ik hebben hem overtuigd om het toch te proberen”, lacht David Toko. “Vandaag verkoopt het bedrijf onder meer Dubai-chocolade, blauwe Takis-chips, de sportdranken van Prime en de chocoladesnacks van de Amerikaanse youtuber MrBeast. Sommige handelaars komen speciaal daarvoor naar hier.”

Volgens Toko schuilt daarin een verrassend grote markt. “Vaak zijn het kortstondige hypes, maar net daarop kunnen wij snel inspelen. Klanten komen voor één trending product, maar ontdekken tegelijk het volledige assortiment. Zo bereik je telkens weer een nieuw publiek.”