Handelaars Zavel kijken met bang hartje naar geplande heraanleg

Handelaars in de Zavelwijk - gekend om zijn mooie etalages met tal van luxemerken, kunst en antiek - kijken met een bang hartje naar de aangekondigde heraanleg van hun plein. Het stadsbestuur wil inzetten op zachte mobiliteit, maar dat valt moeilijk te rijmen met het oudere, bemiddelde cliënteel van veel winkels. "Met de step doe je hier geen boodschappen."

Geen parking, maar wel grote bomen, spelende kinderen, een standbeeld en een gezellige roze filter: het is een onherkenbare Grote Zavel die schepen van Stedenbouw Anaïs Maes (Vooruit.brussels) midden december deelde op sociale media. “Deze illustratie is slechts een droombeeld”, klonk het. “Het wordt terug een plein op maat van deze buurt. We starten het toekomsttraject binnenkort door bewoners en handelaars van nabij te betrekken.”

Menig antiquair, kunsthandelaar en verkoper verslikte zich evenwel in zijn koffie. Vooral de geplande focus op zachte mobiliteit deed de handelaars het ergste vrezen. “Geen parkings, geen klanten”, vatte iemand het samen in een boze reactie.

Concreet werd de heraanleg van het Zavelplein al aangekondigd in het meerderheidsakkoord van Brussel-Stad. Toch voelden veel handelaars zich koud gepakt door de plotse aankondiging.

“Ik ben teleurgesteld in hoe dit werd voorgesteld”, vertelt Tom Lauwers, eigenaar van restaurant Pop-up Sablon en nachtclub Society Boiler Club. “Je komt af met een post op sociale media zonder iets van info te geven aan de mensen die daar werken en leven.”

Aan BRUZZ laat het kabinet van Maes weten met de socialmediapost enkel de beslissing van het college te hebben aangekondigd. "Er is nog niets concreet vastgelegd. We gaan een ontwerpwedstrijd organiseren en daarbij zullen de handelszaken gehoord worden."

Bloemetjes en bijtjes

Niettemin vrezen verschillende handelaars dat de richting van de werken al vaststaat. In Le Soir verklaarde Maes "te dromen van een plein dat geschikt is voor de klant van een plaatselijk winkeltje, de jongeren van de school ernaast en de toerist die er toevallig langskomt".

Verschillende handelaars zeggen aan BRUZZ te begrijpen dat er iets moet veranderen, maar ze wijzen tegelijk op het unieke DNA van de Zavel. Het plein ontpopte zich over de eeuwen heen tot een chique buurt vol kunstgaleries, antiquairs, chocolatiers, restaurants en een antiekmarkt. Met Marcolini, La Maison Wittamer, Breitling en Rolex zijn het niet de minste namen die er zich vestigden en intussen zou ook de prestigieuze handtassenmaker Hermès er een boetiek openen.

“Dat resulteert in een apart cliënteel", aldus Lauwers. Een vaststelling die wordt bevestigd door cijfers van de gemeentelijke instantie Ondernemen Brussel. Zo komt vijftig procent van de klanten op de Zavel niet uit Brussel en is een kwart tussen de 40 en 59 jaar oud. "Die mensen komen geen luxehorloge of schilderij kopen om er dan mee op de fiets of de tram te stappen”, weet Lauwers.

Henri Vanhoenacker van de gelijknamige antiekzaak bevestigt dat beeld. "De toegang tot de stad met de auto is nu al dramatisch: het gevolg is minder en minder klanten.”

Volgens Lauwers delen de meeste handelaars hun bezorgdheden. “Taschen is misschien nog voorstander, maar ja: die verkopen boeken. Er moet iets veranderen, maar maak parkeren dan duurder of installeer een slagboom. Ik vind een park ook mooier dan een parking, maar we kunnen niet allemaal leven van de bloemetjes en de bijtjes.”

Spade in de grond

Het handelscomité Sablon Zavel heeft intussen samengezeten met schepen Anaïs Maes. “Zij bevestigde ons dat er niets verandert aan het circulatieplan en dat de wijk altijd toegankelijk zal blijven voor auto's", aldus woordvoerder Belinda De Bruyn. "Voor de centrale parking ziet ze wel liever iets anders: geen auto's, maar bomen en een standbeeld."

De Bruyn en haar collega's vroegen Maes vast en zeker rekening te houden met het karakter van de Zavel. "Met de step kom je hier geen boodschappen doen."

De Bruyn geeft wel toe dat de parking op dit moment nogal chaotisch is. "Wij suggereerden daarom een logischere indeling, eventueel met minder plaatsen. Een andere optie is om de handelaars een goedkoper tarief aan te bieden voor een ondergrondse parking zodat die plaatsen vrijkomen."

De woordvoerder zegt het gevoel te hebben dat er door Maes naar hun verzuchtingen geluisterd werd. "Wij blijven de zaak nu opvolgen en komen in januari opnieuw samen met de schepen. Sowieso gaat er voor eind 2028 geen spade in de grond."