Hublet over het kluwen genaamd duaal leren: 'Bevoegdheid van de gemeenschap­pen'

In Brussel blijkt het systeem van duaal leren een institutioneel kluwen. Vandaag de dag bestaan er immers meerdere trajecten naast elkaar, met elk hun eigen regels. Voor heel wat werkgevers voelt de opleidingsvorm eerder aan als een administratieve last. Brussels Minister van Werk Laurent Hublet (Les Engagés) wordt gevraagd de regie in handen te nemen. "We willen meewerken, maar onderwijs blijft een bevoegdheid van de gemeenschappen", zegt hij.

In een notendop omvat duaal leren een volwaardige leerweg in het secundair en volwassenenonderwijs, die kennis in de klas combineert met ervaring op de werkvloer. Maar in Brussel blijkt het systeem een complex gegeven.

Duaal leren bevindt zich immers op de grens van gewestelijke- en gemeenschapsbevoegdheden. Werkgelegenheid valt onder het Gewest, terwijl onderwijs toebehoort aan de gemeenschap. In de praktijk leidt dat tot verschillende, parallelle systemen voor duaal leren. Er is het Nederlandstalige aanbod, de Franstalige CEFA’s en er zijn ook nog mogelijkheden binnen het volwassenenonderwijs.

“Elk systeem heeft andere regels, voorwaarden, premies en administratieve verplichtingen. Waar een mentor een tweedaagse opleiding moet volgen om een Nederlandstalige leerling te begeleiden, geldt dat niet voor de begeleiding van een Franstalige leerling”, klonk het eerder in een opiniestuk van Tracé Brussel, een Nederlandstalige organisatie die Brusselse werkzoekenden begeleidt naar een job of een opleiding.

Potentieel onbenut

Ook de stagevergoedingen en administratieve lasten verschillen. Heel wat werkgevers zien daardoor het bos niet meer door de bomen wat betreft duaal leren. Slechts een deel van de erkende stageplaatsen raakt ingevuld, blijkt uit cijfers die Brussels parlementslid Imane Belguenani (Anders) opvroeg bij Brussels Werkminister Laurent Hublet (Les Engagés).

Van de 1.938 bedrijven die door Actiris begeleiding kregen om te starten met stageplekken voor duaal leren, boden er uiteindelijk 1.058 effectief een plaats aan. In 2025 werden 560 mentorpremies toegekend. Resultaten die volgens Belguenani en Brussels parlementslid Sven Gatz (Anders) ver onder het potentieel liggen, stellen ze.

Hervorming of niet?

De roep om een hervorming klinkt dan ook steeds luider. In februari nog stelde Brupartners, de Economische en Sociale Raad voor het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, een lijvige adviestekst op, samen met De Brusselse Adviesraad van de Nederlandstalige Sociale Partners BANSPA en het Franstalige Instance Bassin EFE.

Ook Tracé Brussel, Belguenani en Gatz dringen bij de minister aan om een nieuw systeem. "Het advies van Brupartners legt de vinger op de zere wonde. Zonder echte coördinatie tussen de gewesten en gemeenschappen blijven we dit potentieel verspillen. Het Brussels Gewest moet nu de lead nemen", zegt Gatz.

In de Franse Gemeenschap is twee jaar geleden een hervorming van het beroepsonderwijs van start gegaan. "We komen daar op voor de specifieke kenmerken van Brussel en de bijhorende behoeftes en streven naar een grondige verbetering van het beroepsonderwijs, waaronder het duaal leren", zegt Hublet.

Hublet hoort de roep om een hervorming aan zijn adres, maar legt de verantwoordelijkheid bij de gemeenschappen. "Als de Vlaame gemeenschap een hervorming zou doorvoeren zoals die in de Franstalige gemeenschap, dan zetten wij ons daar mee voor in", klinkt het. "De institutionele realiteit in ons land blijft echter dat Onderwijs een bevoegdheid is van de gemeenschappen."