Nog veel onzekerheid over ontslagen in buitenland­kantoren

Handelsagentschap Hub.brussels moet besparen en 14 buitenlandse posten opdoeken. Dat heeft de Brusselse regering donderdag beslist. De concrete impact voor de handelsattachés in het buitenland blijft vooralsnog flou, want heel wat medewerkers zijn lokaal aangeworven. “Ze hebben gewoon de goedkoopste bureaus gesloten”, klinkt het.

Een Brussels bedrijf dat steun zoekt in het buitenland, of daar graag eigen producten of diensten wil exporteren, kan momenteel terecht in 32 buitenlandse posten van handelsagentschap Hub.brussels. Ter plaatse is altijd één handelsattaché in dienst, traditioneel betaald door het Brussels Gewest, die zich kan laten ondersteunen door één à twee plaatselijke medewerkers. Enkele nieuwe posten werden al in hun geheel geleid door een plaatselijke attaché.

Deze week besliste de Brusselse regering echter dat veertien buitenlandse handelsposten binnenkort moeten sluiten. Het gaat dus opgeteld om een dertigtal medewerkers, van wie zeker de helft geen Brusselse ambtenaren zijn, al weet het kabinet-Dilliès naar eigen zeggen nog niet hoeveel medewerkers exact getroffen worden.

“Ze hebben gewoon de goedkoopste posten met meer lokale medewerkers gesloten. Het is discriminatie”, zegt een goedgeplaatste bron tegen BRUZZ.

Volgens het kabinet van bevoegd minister-president Boris Dilliès (MR) speelde de kostprijs van elke post inderdaad een rol bij de beslissing tot sluiting, maar was twee derde ervan wel geleid door een Brusselse attaché. “We hebben ook de grootte van de markt in overweging genomen, en de strategische prioriteiten voor het aantrekken van buitenlandse investeerders”, aldus zijn woordvoerster Lisa Saoul.

Concreet gaat het over de Europese kantoren in Milaan, Barcelona, Kopenhagen, Belgrado en Genève. Rijsel, Den Haag en Luxemburg worden voortaan vanuit Brussel opgevolgd. In de rest van de wereld sluiten Abu Dhabi, Hanoi, Montevideo, San Francisco, Shanghai en Vancouver. Die laatste moet in juni nog een economische missie ontvangen, waardoor de timing van de sluiting nog onzeker is. Dat de post in Havana zou sluiten, was al bekend omdat de hele Belgische ambassade daar vertrekt.

‘Timing wordt uitgewerkt’

Bij Hub.brussels reageert vice-directrice Annelore Isaac dat zij op voorhand alle informatie over het belang van elke post aan het kabinet van minister-president Boris Dilliès (MR) hadden overgemaakt. “De besparing hing in de lucht, maar de uiteindelijke beslissing is pas deze week gemaakt en uitsluitend door het kabinet”, zegt Isaac. “Het is voor ons natuurlijk geen leuk nieuws om aan onze medewerkers te brengen. De gevolgen voor elke post, hun personeel en de timing van elke sluiting moeten we nog uitwerken.”

Isaac benadrukt dat er nog geen enkele beslissing is gevallen over ontslagen. “Enkele van onze attachés gaan de komende maanden of jaren met pensioen, dus we krijgen hoe dan ook een carrousel. Over de lokale medewerkers hebben we nog geen beslissing genomen”, zegt de vice-directeur.

Maar zelfs voor de attachés die als expat zijn aangesteld in het buitenland, betekent een terugkeer naar Brussel een financieel verlies. Dat weet een oud-attaché van Hub.brussels, die anoniem reageert bij BRUZZ. “Attachés in het buitenland krijgen vergoedingen die hoger kunnen zijn dan hun normale verloning. Ze kunnen ook het grootste deel van hun huurgeld laten terugbetalen en de internationale school van hun kinderen”, zegt de oud-medewerker.

Niet op een-twee-drie

Voor lokale ontslagen spelen bovendien complexe procedures. “Je bent gebonden aan de plaatselijke arbeidswetgeving. Sluiten kan dus niet op een-twee-drie. In Nederland zijn we al eens voor de rechter gedaagd toen we een lokale medewerkster wilden ontslaan”, zegt de oud-attaché. Naast arbeidscontracten kunnen er nog huurovereenkomsten of langlopende contracten lopen.

Het maakt de buitenlandse medewerkers in elk geval ongerust. “Onze sluiting wordt beslist aan de vooravond van de Milan Design Week”, zegt een plaatselijke medewerker van het Brussels House in Milaan. “Wij zijn dus volop bezig met het ontvangen van Brusselse ontwerpers en het opbouwen van onze beurs. Het houdt geen steek. Deze post was net geopend om de prioritaire sectoren voor Brussel met Italië te verbinden en omgekeerd.”

Dat gebeurde begin 2023, maar wel nog onder de vorige regering. Die wilde onder meer duurzaam design in het buitenland promoten en aan citymarketing doen. Ook toerismebureau Visit.brussels kreeg een afgevaardigde in Milaan.

Volgens het kabinet-Dilliès spelen “strategische doelen” nog altijd een rol in de buitenlandse handel en blijft het de bedoeling om investeerders te blijven aantrekken. Wel moet Hub.brussels alvast dit jaar drie miljoen euro besparen in exportsteun, het postennetwerk en tijdens economische missies. Boris Dilliès reist zelf in mei wel nog mee naar Turkije voor zijn eerste koninklijke handelsmissie.

Om de Brusselse vertegenwoordiging in het buitenland te verzekeren, wordt ten slotte naar de andere twee gewesten gekeken voor versterkte samenwerking. Dilliès heeft ervoor gekozen om vooral de kantoren waar alle drie gewesten aanwezig zijn, open te houden, zodat Brusselse bedrijven “gelijke toegang krijgen tot het speelveld”. Voor de ontstane gaten volgt nog verder overleg, klinkt het.

“We moeten het samenwerkingsakkoord met de Vlaamse en Waalse buitenlandse handelsagentschappen herbekijken”, besluit Annelore Isaac.