Studie naar discriminatie op Brusselse arbeidsmarkt: 'Ook oudere kandidaten benadeeld'

Mannen, oudere sollicitanten of mensen met een ‘Marokkaanse’ naam worden benadeeld op de Brusselse arbeidsmarkt. Dat blijkt uit een studie die maandag werd gepubliceerd in De Economist, een Nederlands wetenschappelijk tijdschrift dat zich vooral richt op economische thema's.

Ruim 850 sollicitaties in één jaar tijd: dat deed KU Leuven-onderzoeker Ilse Tobback. Niet voor zichzelf, maar in functie van haar studie en onder de naam van verschillende fictieve kandidaten. Per vacature stuurde ze twee sollicitaties in. “Die verzonnen personages hadden precies evenveel relevante werkervaring, maar we pasten telkens hun naam, leeftijd of geslacht aan”, vertelt Tobback. Op die manier wilden de onderzoekers nagaan of er sprake is van discriminatie op de Brusselse arbeidsmarkt.

De uitkomst van de studie, die oorspronkelijk uit 2024 dateert, verraste ook Tobback zelf. “Hoewel de profielen bijna identiek waren, werden onze personages op alle drie de kenmerken gediscrimineerd.”

Zo kregen vrouwen kregen vaker een uitnodiging voor een sollicitatiegesprek dan mannen. Waarom dat zo is, verschilt per sector. “In sommige sectoren hebben werkgevers een voorkeur voor vrouwelijke profielen”, zegt Tobback, “maar in ‘mannelijke’ sectoren werven ze vrouwen aan voor meer evenwicht.”

De uitkomst is dezelfde - mannen maken minder kans - maar de mogelijke beleidsimplicaties verschillen.

Marokkaans

Alle fictieve kandidaten waren in Brussel geboren en hadden de Belgische nationaliteit. Toch kregen sollicitanten met een ‘Marokkaanse’ naam minder positieve reacties dan kandidaten met een ‘Belgische’ of ‘Poolse’ naam. Een Thomas of een Magda maakt dus meer kans dan een Ahmed.

De fictieve kandidaten waren tussen de 38 en 56 jaar oud, telkens met een leeftijdsverschil van zes of twaalf jaar. Wat bleek: het waren vooral de kandidaten van 56 jaar oud die benadeeld werden.

Medeonderzoeker Stijn Baert, professor arbeidseconomie aan de UGent, pleit daarom voor meer aandacht voor leeftijdsdiscriminatie in beleidsplannen. Volgens hem wordt diversiteit in het publieke debat nog te vaak herleid tot twee ‘vinkjes’: “Zijn er genoeg mensen van kleur aan boord? En is er een evenwichtige man-vrouwverhouding?”

Maar uit zijn grootschalige analyse van dit soort studies blijkt zelfs dat oudere werknemers meer gediscrimineerd worden dan personen met een migratieachtergrond.

Oudere kandidaten: te duur en niet flexibel

Waar die leeftijdsdiscriminatie vandaan komt, heeft Baert ook onderzocht. “Oudere kandidaten worden vaak gezien als te duur, niet mee met de technologie, moeilijk op te leiden en niet flexibel.”

De onderzoekers waren ook benieuwd of verschillende kenmerken elkaar versterkten of net afzwakten. Hiervoor vonden zij geen bewijs.

Hoofdonderzoeker Tobback snapt dat de resultaten ontmoedigend kunnen zijn voor mensen van benadeelde groepen. Toch benadrukt ze dat het om gemiddelden gaat: het onderzoek zegt weinig over de kansen van een individueel persoon bij een enkele werkgever.

“En het is zeker niet de bedoeling dat gediscrimineerde mensen hun gedrag aanpassen”, onderstreept ze. “De verantwoordelijkheid voor gelijke behandeling ligt bij de werkgever en de samenleving.”