Fietsen en steps steeds minder welkom in Brusselse autovrije zones

Na Brussel-Stad, wil nu ook de gemeente Sint-Agatha-Berchem een verbod op fietsen en steps in een voetgangerszone. Tweewielers zijn daar niet welkom omdat ze veel sneller zijn dan de mensen te voet.

Het gemeentebestuur van Sint-Agatha-Berchem denkt erover na om in 2026 fietsen en elektrische steps te verbieden in de voetgangerszone voor de Sint-Agathakerk. Zo wil de gemeente een einde maken aan de conflicten tussen voetgangers en mensen die er vaak te snel rijden.

Een autovrije zone of voetgangerszone is een straat of plein zonder auto's. Het verbod moet het aangenaam maken om daar te wandelen, het bekendste voorbeeld in Brussel is de voetgangerszone aan het Beursplein in het centrum.

Dorpsplein

In Sint-Agatha-Berchem is de Kerkstraat, tegenover de Sint-Agathakerk, zes jaar geleden getransformeerd tot een voetgangerszone. “Het is een echt dorpsplein geworden, met terrassen, markten en feesten.” Dat zegt burgemeester Christian Lamouline van de politieke partij Les Engagés. “Voetgangers hebben hier de prioriteit. Maar zij ervaren een moeilijke co-existentie met fietsen en elektrische steps die vaak te snel rijden. Dat zorgt voor gevaarlijke situaties.”

Daarom wil de gemeente op het plein na auto’s, nu ook fietsen en steps verbieden. Hoe, is nog niet duidelijk. Ofwel komt er een volledig verbod op fietsen en steps op het korte voetgangersgedeelte tussen het Schweitzerplein en de Dokter Charles Leemansstraat. Wie er niet te voet komt, wordt verplicht om af te stappen en fiets of step aan de hand te houden.

Een tweede optie is om fysieke obstakels te plaatsen aan de ingangen van het plein om fietsers en steppers automatisch te doen vertragen. “Zo'n systemen bestaan al in parken en bossen,” zegt Lamouline. “We denken na over een oplossing die voor de veiligheid van iedereen zorgt.”

Centrum

Ook in het centrum van Brussel is er vanaf 2026 een verbod op fietsen en steps. Dat is al definitief beslist door het stadsbestuur. Tweewielers zullen niet meer in de drukke voetgangerszone op de Anspachlaan mogen rijden. Tussen de Bisschopsstraat en het Fontainasplein.

“Veiligheid is de prioriteit van al onze beslissingen. Die volgen steeds het STOP-principe." Die afkorting staat voor Stappen, Trappen, Openbaar vervoer en Privévervoer. De Stad Brussel volgt dit principe in die volgorde bij stadsplanning.

“Dit betekent dat de voetganger altijd prioriteit krijgt. En dat wij bij elke beslissing prioriteit geven aan de meest kwetsbare personen op de weg.” Dat zegt Anaïs Maes, Brussels schepen voor Mobiliteit, op 16 september in een bericht aan BRUZZ.

Bedreigd

In het centrale deel van de voetgangerszone, de Anspachlaan, mag je nu al officieel niet sneller dan 6 kilometer per uur rijden.

Maar in het echt houden veel mensen zich daar niet aan. “We krijgen veel signalen van mensen die zich bedreigd voelen door snelle steps en fietsen,” zegt Maes. “Na jaren van frustratie moeten we iets doen.

Wie de regels niet respecteert, heeft kans op een boete. “Maar de zone oversteken met fiets of step mag wel nog in de toekomst. En je mag je fiets of step altijd aan de hand meenemen en parkeren in de zone.”

Samen met fietsorganisaties kijkt de stad ook of er alternatieve routes voor fietsers en steps komen.

“We denken aan een route via de Arteveldestraat, de Visverkopersstraat en Zwarte Lieve Vrouwestraat”, zegt de woordvoerder van schepen Maes. Die straten lopen parallel met de Anspachlaan en langs het Brucity-gebouw.

Geen goed alternatief

Maar voor andere fietsorganisaties is dat geen goed alternatief. Die route is volgens Brusselaars die opkomen voor fietsers, zelfs gevaarlijk voor fietsers. “Die straten hebben te veel autoverkeer, bussen rijden er in twee richtingen. De bestuurders respecteren daar niet het verbod om fietsers in te halen.”

Ze klagen ook over putten in de weg, en dat in die straten veel zware vrachtwagens rijden door bouwprojecten. “De meeste ‘gewone’ fietsers houden zich aan de regels. Moet het stadsbestuur hen straffen voor het gedrag van een paar individuen”, vragen ze zich af.

Ze stellen voor dat Brussel-Stad vooral strenger gaat controleren of fietsers zich wel aan de regels houden.

Dit artikel hoort bij het project Eenvoudig Nederlands. We schrijven het nieuws in makkelijke taal. Voor dit project werken we met het Huis van het Nederlands. Meer informatie vind je hier. De bronnen voor dit artikel vind je hier, hier en hier.