Brusselse luchtkwaliteit stagneert: ‘Effect van uitstel lage-emissiezone’

Tussen 2024 en 2025 was er geen echte verbetering meer van de luchtkwaliteit op 24 meetplaatsen. De jaarconcentraties stikstofdioxide stegen zelfs licht. Dat blijkt uit metingen door Bral met steun van Leefmilieu Brussel. De cijfers zijn volgens Bral een direct gevolg van het uitstel van de verstrenging van de lage-emissiezone.

Bral monitorde twee jaar lang de hoeveelheid stikstofdioxide (NO2) in de Brusselse lucht, in het kader van het Expairproject. Dat gas is een goede indicator voor lokale luchtvervuiling, vooral door autoverkeer.

Van de 24 meetpunten scoren de Guldenvlieslaan op de Kleine Ring, de Piersstraat in Oud-Molenbeek en de Vlaamsepoort het slechtst. Het zijn ofwel bijzonder drukke verkeersassen met veel rem- en startbewegingen of in het geval van de Piersstraat een smalle woonstraat met best wel wat autoverkeer. Op de drie punten overschrijdt Brussel de wettelijke Europese grenswaarde van 40µg/m³.

Maar het is vooral de algemene trend die Bral zorgen baart. Na een periode van gestage verbetering stagneren de cijfers immers. Tussen de juni 2024 en juni 2025 lag het NO2-gemiddelde met 33,2 µg/m³ zelfs licht hoger dan het gemiddelde voordien (32,4µ/m²).

De stadsvereniging noemt de resultaten zorgwekkend. De Europese norm, die Brussel tegen 2030 moet bereiken, ligt immers bij 20 µg/m². Geen enkel meetpunt haalde die doelstelling voorlopig.

Verloren jaar voor luchtkwaliteit

De stagnerende cijfers zijn geen toeval, maar het gevolg van het uitstellen van de verstrenging van de lage-emissiezone, stelt Bral. “De cijfers tonen aan dat het uitstel van de geplande LEZ-fase van 2025 een verloren jaar betekent voor de verbetering van de luchtkwaliteit in Brussel. De doeltreffendheid van de LEZ hangt af van een duidelijk stappenplan en tijdschema, dat de burgers het nodige inzicht en tijd geeft om hun gedrag aan te passen,” zegt Lauren de Crombrugghe in een reactie aan BRUZZ. “De recente politieke onduidelijkheid laat hiervoor geen ruimte, en creëert alleen meer verwarring.”

Cijfers van het CurieuzenAir-project toonden in de periode vóór het uitstel wel een positieve evolutie.

Cijfers van de intergewestelijke cel voor het leefmilieu (Ircel) tonen dat dat NO2-concentraties in heel België licht toenamen in 2025, door de weersomstandigheden. Is de link met de LEZ dan wel terecht? "De Ircel-resultaten zijn achtergrondmetingen, terwijl wij echt wel vlak bij de vervuiling hebben gemeten, daar speelt het weer veel minder mee," zegt Tim Cassiers van Bral.

Ademhalingsaandoening

De stagnerende luchtkwaliteit betekent een gezondheidsrisico, benadrukt Bral, een waarschuwing die ook kinderarts Daan Van Brusselen recent in BRUZZ maakte. “Luchtvervuiling veroorzaakt ademhalings-, hart- en vaatproblemen en heeft ook gevolgen voor het mentale welzijn en aandachtsstoornissen. Een op de zes Brusselaars lijdt aan een ademhalingsaandoening. Daarom moet het beleid blijven inzetten op gezondheid.”