Brusselse scholen en kinderdag­verblijven bannen alle soorten speelzand

Na de federale waarschuwing over mogelijke asbest, verwijderen de Brusselse scholen en kinderdagverblijven alle vormen van speelzand uit hun binnenruimtes. Zandbakken buiten worden afgedekt. In Brusselse parken blijven de speeltuinen open, zegt Leefmilieu Brussel, want daar ligt alleen gezuiverd zand. Duidelijke instructies om het zand weg te gooien, blijven uit.

Federaal minister van Consumentenbescherming Rob Beenders (Vooruit) riep donderdag op om voorlopig geen speelzand meer te gebruiken of te verkopen. Dat gebeurde na een onderzoek in Nederlandse media, waarbij asbest werd aangetroffen in bepaalde soorten speelzand.

Scholen schoten daarop halsoverkop in actie. Daarbij wordt uit voorzorg geen onderscheid gemaakt tussen gekleurd kinetisch speelzand, andere vormen van speelzand of zand in de zandbak (binnen of buiten). "Concreet wordt gevraagd om als voorzorgsmaatregel alle bakken met alle soorten speelzand tijdelijk buiten het bereik van de kinderen te houden, zandtafels af te dekken en zandbakken af te sluiten", zegt Karin Struys, woordvoerster van de Brusselse GO! Scholengroep.

Dat doet ook de katholieke onderwijskoepel Sint-Goedele. "We vragen onze scholen en kinderdagverblijven om alle vormen van speelzand niet meer aan te bieden", zegt directeur Bruno De Lille van de koepel.

"Voor het speelzand binnen, zoals kinetisch zand, heeft onze preventiedienst daartoe een procedure uitgewerkt om dat zand uit de ruimtes van de kinderen te verwijderen", zegt hij. Er wordt onder meer aangeraden om het zand te bevochtigen met een plantenspuit bij het opscheppen, het zand in een dubbele zak te stoppen en zeker geen stofzuiger te gebruiken. "Het zand wordt voorlopig opgeslagen in de kelder of een andere ruimte, zolang we van de overheid geen instructies krijgen over waar we ermee heen moeten."

Zandbakken buiten zijn moeilijker te verwijderen, aldus De Lille. "Daar vragen we de directies om de bakken af te dekken", zegt De Lille. "Dat gebeurt in de komende dagen, want niet elke school of kinderdagverblijf heeft het juiste afdekmateriaal op voorraad. Sowieso worden die zandbakken met het huidige weer weinig gebruikt."

Sint-Goedele heeft voor de directies een modelbrief voor de communicatie naar de ouders opgesteld. Daarin wordt gezegd dat er geen reden is tot paniek.

Kinderdagverblijven

Ook het Huis van het Kind heeft vrijdagochtend richtlijnen uitgestuurd naar zijn negen fysieke huizen voor gezinsondersteuning en kinderzorg, net als het Vlaamse Agentschap Opgroeien (onder meer Kind en Gezin), dat de Nederlandstalige kinderopvang in Brussel erkent en subsidieert.

"Zand dat buiten ligt, mag gewoon blijven liggen. Maar speel er niet in, dat staat duidelijk in de oproep", aldus Agentschap Opgroeien. "Als je binnen zand op een tafel hebt - er zijn bepaalde zandtafels waarop je kan kneden - doe het zand dan met vochtige doeken bij elkaar, gebruik geen stofzuiger, en doe dat in een dubbele zak."

Net als De Lille zegt het Agentschap dat er op dit moment nog geen duidelijkheid is over waar het zand uiteindelijk naartoe moet. "Daarover wordt nog druk overlegd."

Vrijdagavond had Leefmilieu Brussel daarover nog altijd geen eigen aanbevelingen klaar. Volgens de normale regels zijn namelijk noch zand, noch asbestafval toegelaten in de Brusselse recyparken. "Mensen die thuis een zandbak hebben, raden wij aan om de aanbevelingen te volgen die reeds bekend zijn gemaakt door andere instanties", zegt woordvoerster Lynn Tobback.

Parken en speeltuinen

Leefmilieu Brussel is daarnaast verantwoordelijk voor het onderhoud van de speeltuinen in de Brusselse parken. Daar kunnen ook zandbakken of speelzand aanwezig zijn.

"Het zand dat in onze speeltuinen wordt gebruikt, komt altijd uit de Benelux", benadrukt Lynn Tobback. Het gaat meer bepaald om gezuiverd zand uit de Kempen, dat dankzij de lage ph-waarde weinig vatbaar is voor bacteriële ontwikkeling. "Het is gemakkelijk te reinigen, zuiveren en recycleren. Het zand waarover momenteel in de pers wordt geschreven, komt daarentegen van buiten de Europese Unie."

Leefmilieu Brussel werkt al sinds 1998 voor alle nieuwe speelpleinen met dit type gezuiverd zand. "De enige speelplaats die nog dateert van vóór 1998 is de speeltuin van het Frickplein in Sint-Joost en daar is geen zandbak", zegt Tobback.

Speelgoedwinkels

De bezorgdheid over de mogelijke aanwezigheid van asbest in speelzand heeft ook gevolgen voor de winkelverkoop. Dreamland, de grootste speelgoedketen van het land, stopt voorlopig met de verkoop van speelzand, en dat zowel in de winkel als via de webshop. Dat bevestigt CEO Koen Nolmans aan nieuwsdienst Belga.