Groot hulpcentrum voor druggebruikers blijft dode letter: ‘Pure aankondigings­politiek’

Het grote opvangcentrum voor druggebruikers dat aan de Havenlaan langs het kanaal moest verrijzen, is nog lang geen realiteit. Hoewel het project al in 2021 werd aangekondigd en oorspronkelijk dit jaar moest openen, is de bouw nog niet gestart. Door de Brusselse begrotingsproblemen rijst nu zelfs de vraag of het centrum er ooit komt.

Het Brussels Gewest, de gemeente Molenbeek en de Stad Brussel stelden het ambitieuze project in 2021 nog gezamenlijk voor op een grote persconferentie. Het idee was om op Havenlaan 55, tegenover Thurn & Taxis, een multidisciplinair centrum te bouwen waar kwetsbare druggebruikers op alle vlakken geholpen worden, gaande van medische begeleiding en een risicobeperkende gebruiksruimte tot tijdelijke verblijfsplaatsen, psychosociale ondersteuning en preventie. Dat moest het druggebruik in de openbare ruimte tegengaan.

Het project kreeg een budget van 12,6 miljoen euro toegewezen en zou tegen 2026 gebruiksklaar zijn, klonk het toen. Onder meer de vzw Transit zou de dagelijkse werking in handen nemen.

Vergeten project

Maar het nieuwbouwproject liep vertraging op, werd nooit opgestart en raakte daarna helemaal vergeten tijdens de ellenlange, 613 dagen durende, formatie van de Brusselse regering. "Het project ligt al een tijdje stil", zegt het architectenbureau &Bogdan, co-ontwerper van de nieuwbouw van bijna 5.000 vierkante meter.

De gemeenteraad van Molenbeek sprak in augustus vorig jaar van een mogelijke start van het opvangcentrum in 2029. Diezelfde timing wordt ook vermeld in een arrest door de Raad van State van september 2025 over LinkUp, het gebruikerscentrum aan Ribaucourt. Dat is bedoeld als een tijdelijke opvangplek tot het grote onthaalcentrum het levenslicht ziet. Maar dat 'tijdelijke' karakter zou weleens van lange duur kunnen zijn.

Vzw Transit zegt dat het wachten is op de marsrichting die de regering-Dilliès wil inslaan. Veel zal afhangen van het budgettaire plaatje. Er rijst daarbij een dubbel probleem: niet alleen zit het Brussels Gewest erg krap bij kas, ook zijn de kostenschattingen uit 2021 al lang achterhaald door de prijsstijgingen van bouwmaterialen sindsdien. In plaats van de oorspronkelijke 12 miljoen euro, zal de factuur wellicht boven 21 miljoen euro uitkomen.

“We staan stand-by in afwachting van de richtlijnen vanuit de Brusselse regering. Wat die gaat beslissen in het kader van zijn begrotingsdiscipline valt niet te voorspellen”, zegt Bruno Valkeneers, woordvoerder van Transit.

Niet hoog op de agenda

De Brusselse regering en de bevoegde instellingen zijn niet happig om commentaar te geven. Uit recente uitlatingen van meerdere ministers valt op te maken dat het dossier niet eens op hun radar staat. Het kabinet van minister-president Boris Dilliès (MR) zegt zich niet uit te spreken over het opvangcentrum en laat alleen weten dat "er binnen de GGC nagedacht wordt over een nieuw drugsplan". Verder klinkt het dat "de middelen efficiënt ingezet moeten worden".

"Meer dan vier jaar na de aankondiging van het project is het onduidelijk in welke fase het project zich vandaag bevindt, terwijl de drugsproblematiek blijft toenemen", stelde Brussels parlementslid Benjamin Dalle (CD&V) vorige maand in de Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie. "Dit bewijst echter dat wat er in 2021 werd verteld, pure aankondigingspolitiek was en dat er geen budgetplanning en geen visie was. Als gevolg daarvan heeft het dossier vier jaar stilgelegen."

Het wordt volgens Valkeneers uitkijken of het project een operationele prioriteit blijft in het komende Globaal Veiligheids- en Preventieplan dat de gewestelijke veiligheidscoördinator Safe.brussels moet opstellen. In het oude plan 2021-2024 staat het nog vermeld als “een centraal project” in de begeleiding van Brusselse druggebruikers. De bouw van het opvangcentrum werd expliciet genoemd in het meerderheidsakkoord van de regering-Vervoort, maar kreeg geen vermelding in dat van de regering-Dilliès.

Nood blijft hoog

Een verdere vertraging of schrapping van het opvangcentrum zou betekenen dat de druk op bestaande voorzieningen - die verspreid over het gewest werken - groot blijft, terwijl de problematiek rond verslaving en dakloosheid in verschillende Brusselse wijken zichtbaar aanwezig blijft. Valkeneers: ”We hopen uiteraard dat het centrum er komt, want dat is meer dan ooit nodig.”