Zware besparing voor Transit, dat druggebruikers begeleidt: ‘Werking staat onder druk’

Al een dertigtal jaar buigt de vzw Transit over de drugsproblematiek in de hoofdstad. Maar de beslissing van de Brusselse regering om de subsidies terug te dringen van ongeveer 5,5 miljoen euro naar 4,4 miljoen, zorgt voor onrust bij de organisatie. “Besparen op onze werking kan de maatschappij net meer kosten”, zegt woordvoerder Bruno Valkeneers.

Met een noodopvangplek in Schaarbeek, twee gebruikersruimtes onder haar beheer en 30 jaar aan expertise, vormt de vzw Transit een belangrijke speler wat betreft de begeleiding van druggebruikers in Brussel.

Recent vernam de vzw echter dat er gesneden wordt in de gewestelijke subsidies. De voorbije jaren ontving Transit bijna 5,5 miljoen euro per jaar zonder indexering, opgenomen in een beheersovereenkomst voor de periode 2021-2025.

Facultatieve subsidies

Vorig jaar besliste de regering in toen nog lopende zaken dat de facultatieve subsidies met 15 procent moesten dalen. “Ook onze subsidie voor het jaar 2025 verminderde met 15 procent”, zegt Bruno Valkeneers, woordvoerder van de vzw. “Iets wat we moeilijk begrepen, want we gingen er van uit dat onze financiering onder de beheersovereenkomst viel, en niet als facultatieve subsidie werd beschouwd.”

Sindsdien tast de organisatie in het duister over de inkomsten. Met de nieuwe Brusselse regering in het zadel koesterde de vzw Transit nog hoop dat de beslissing zou teruggedraaid worden. Maar eind mei kreeg de organisatie alsnog te horen dat er niet op teruggekomen wordt.

Voor 2026 blijft er uiteindelijk ongeveer 4,4 miljoen euro over, want de regering verminderde de subsidie nog eens met 271.000 euro. “Alleen is dat voorlopig enkel mondeling meegedeeld, er staat nog niets formeel op papier”, stelt Valkeneers.

Maatschappelijke kost

Indien de vzw het effectief met meer dan 800.000 euro minder moet doen, kan dat een aanzienlijke impact op de werking betekenen. “Intussen weten we allemaal dat Brussel kampt met een aanzienlijke drugsproblematiek. Doorheen de jaren steeg het aantal mensen dat bij ons kwam aankloppen met ongeveer vijf procent. Vorig jaar hebben we bijna 2.000 mensen begeleid.”

Aangezien de meeste mensen meermaals bij vzw Transit over de vloer komen, vertaalde zich dat in ongeveer 15.000 bezoeken aan gebruikersruimte Gate, bijna 8.000 aanmeldingen in het noodopvangcentrum en 6.500 verleende medische zorgen in 2025. De organisatie vervult ook een coördineerde rol, waarbij ze hulpbehoevenden kan doorverwijzen naar andere instanties, zowel privé als publiek.

“Minder budget betekent dus dat we veel minder mensen kunnen begeleiden. Daarmee is de problematiek niet opgelost. Besparen op onze werking kan net meer kosten aan de maatschappij. We zeggen vaak: één euro geïnvesteerd in preventie, is drie euro uitgespaard.”

Valkeneers vreest dat er ook ontslagen zullen vallen. “We hebben ongeveer 125 mensen in dienst. 30 van hen worden vergoed via een subsidie die we krijgen van Iriscare. Maar blijft de situatie zoals ze nu is, zullen er bij de andere groep wellicht ontslagen moeten vallen.” Ook de timing valt slecht. “We hadden al een strategisch plan klaar voor 2026. Om dat in het midden van het jaar te moeten aanpassen, is praktisch en budgettair heel moeilijk”, zegt Valkeneers.

Renteloze lening

De kwestie kwam ook ter sprake in de plenaire vergadering van het Brussels parlement vrijdag, op vraag van parlementsleden Benjamin Dalle (CD&V) en Alain Maron (Ecolo). Die laatste was tijdens de vorige legislatuur minister van Sociale Actie. Minister-president Boris Dilliès (MR) haalde aan “de werking van de vzw goed te kennen, en te erkennen dat ze een essentiële rol vervult.”

Toch onderstreepte Dilliès dat algemene besparingen nodig zijn, verwijzend naar de budgettaire context van het Gewest. “Die is niet sexy, maar het is de realiteit. Anders dan bij de vorige regering, groeit het geld niet meer aan de bomen.”

Dilliès ging verder dat de werking van vzw Transit veiliggesteld zou zijn. “De huidige regering heeft voor hen een renteloze lening van 1,5 miljoen euro voorzien om de continuïteit van de activiteiten te kunnen garanderen.”

Dat erkent Valkeneers. “Aangezien we de subsidie van 2026 nog niet hebben ontvangen, is die lening voorlopig onze enige levenslijn. Maar we weten nog niet wanneer we die moeten terugbetalen. We hopen voor het zomerreces meer duidelijkheid te krijgen over onze situatie. Om het in de woorden van Dilliès te zeggen: we zullen zien. Al ziet het er momenteel niet goed uit”, besluit Valkeneers.

Het kabinet van minister-president Boris Dilliès was op moment van schrijven niet bereikbaar voor een reactie.