Kwart van illegale wegwerpvapes die in beslag worden genomen, komt uit Agoragalerij

25 procent van alle illegale wegwerpvapes die FOD Volksgezondheid dit jaar in beslag heeft genomen, komt uit de Agoragalerij in Brussel. Dat maakte de FOD dinsdag bekend. Het winkelcentrum naast de Grote Markt was een ware hotspot voor de handel in verboden wegwerpvapes, en kreeg meerdere keren inspecteurs over de vloer.

In 2025 heeft de federale overheidsdienst Volksgezondheid in totaal 140.019 wegwerpvapes in beslag genomen in België, zo meldt de overheidsdienst. Sinds 1 januari 2025 geldt er een verbod op de verkoop van wegwerp-e-sigaretten. Naar eigen zeggen nam de Inspectiedienst van Volksgezondheid toch nog een "aanzienlijke hoeveelheid" in beslag.

Begin januari trad de wet in werking die de verkoop van wegwerpvapes verbiedt. De boetes op het illegaal verkopen van wegwerpvapes, kunnen oplopen tot 120.000 euro, maar in praktijk variëren ze volgens Volksgezondheid tussen de 800 en 1.000 euro. Indien nodig kunnen de bevoegde instanties de winkels ook tijdelijk sluiten.

In 2025 werden dan ook bijna 600 processen-verbaal opgesteld over de verkoop van wegwerpvapes en moesten achttien winkels de deuren sluiten, voor Brussel zou het gaan om een 160-tal.

60 procent

In totaal is de Inspectiedienst bijna 2.400 keer binnengevallen in dag- en nachtwinkels, krantenwinkels, tankstations en supermarkten. Ook werden tal van onlinewinkels gecontroleerd. Bij 680 van die invallen werden er illegale vapes gevonden.

Vooral in Brussel gingen er nog veel wegwerpvapes over de toonbank. Daar trof de inspectiedienst in bijna 60 procent van de gevallen illegale vapes aan, goed voor 163 vastgestelde inbreuken, of een kwart van alle inbreuken in België. “En praktisch elke inbreuk leidt ook tot een pv”, zo verzekert Paul van Den Meerssche, hoofd van de Inspectiedienst van de FOD Volksgezondheid.

In de Agoragalerij, naast de Grote Markt, werden meermaals duizenden vapes in beslag genomen en sloot het parket zes winkels. “Alleen al in de Agoragalerij hebben we 36.000 wegwerpvapes in beslag genomen.” Dat is goed voor meer dan een kwart van alle inbeslaggenomen vapes dit jaar.

Hotspot

Het hoofd van de inspectiedienst benadrukt dat de winkelgalerij in het centrum van Brussel een echte hotspot is voor de handel in illegale vapes. “En dat is bekend tot ver buiten Brussel. Jongeren uit andere provincies zakten af naar die galerij om vapes te kopen.”

Omdat handelaars er bleven wegwerpvapes aanbieden, is de inspectiedienst er meerdere keren langsgeweest dit jaar. “Bij de eerste controle lagen de illegale vapes gewoon op de toonbank. Bij de tweede lagen ze al iets beter verstopt, bij de derde controleactie waren ze erg goed verstopt. Bij de vierde, merkten we dat klanten voor illegale vapes naar een andere winkel werden gestuurd, waar normaal gezien kledij wordt verkocht”, vertelt Van den Meerssche.

“We moeten elke verdachte handelszaak dan ook van boven tot onder uitkammen. Onlangs troffen we in een winkel in Brussel nog vapes aan die achter plinten verstopt zaten.”

In Vlaanderen kregen meer dan 1.400 winkeluitbaters de inspectiedienst over de vloer. Eén op de vijf verkocht dan ook illegaal wegwerp-e-sigaretten. In Antwerpen moesten drie winkels de deuren sluiten, in de Kempense gemeenten Heist-op-den-Berg, Rijkevorsel en Olen waren dat er vijf. Ook in Leuven, Kortrijk, Menen en Roosdaal werden er winkels gesloten.

Elektronica

Het Belgische verbod op wegwerpvapes is een primeur voor Europa. “Maar de vapes die we aantreffen, voldoen ook niet aan de normen van landen waar ze wel nog mogen verkocht worden", waarschuwt Van den Meerssche.

De topman van Volksgezondheid ziet dat de illegale producenten vooral uit China komen. “Ze worden hier in Europa echt gedumpt. Naast gezondheidsproblemen levert dat ook problemen op voor het milieu, want die toestellen zitten vol elektronica. Die zou gerecycleerd moeten worden, maar belandt vooral in de reguliere vuilbak en wordt zo verbrand.”