Raad van State vernietigt vergunning voor alle deelsteps en deelfietsen in Brussel

De Raad van State heeft woensdag de vergunningen van de aanbieders van deelfietsen en deelsteps in Brussel nietig verklaard. Multinational Lime, die uit de boot was gevallen toen het Gewest besliste om het aantal operatoren te beperken tot twee, was daarvoor naar de Raad van State getrokken. Het Gewest onderzoekt nu een mogelijke overgangsmaatregel.

Volgens de Raad van State vormen de beslissingen voor het toekennen van de vergunningen een inbreuk op de wet die de uitdrukkelijke motivering van bestuurshandelingen gebiedt. Bovendien steunen ze op een oproep tot kandidaten die op zijn beurt steunt op een besluit uit 2023 "waarvan verscheidene bepalingen zelf onwettig zijn".

Verder verwerpt het arrest de verzoeken om de geldigheid van de huidige vergunningen te handhaven. Het Brussels Gewest had daar om gevraagd, omdat het heeft beslist om vanaf januari volgend jaar helemaal geen deelsteps meer toe te laten.

Volgens Marc Joassart, persmagistraat van de Raad van State, stemt de Raad alleen in uitzonderlijke omstandigheden in met het laten voortduren van een onwettige situatie. "Het is nu aan de overheid om te bepalen hoe ze een arrest van de Raad van State uitvoert. Maar dat moet vrij snel gebeuren", legt Joassart uit.

Het Amerikaanse platform voor deelmobiliteit Lime Network had in totaal vijf beroepen ingesteld bij de Raad van State voor de nietigverklaring van vijf vergunningen voor 'free-floating' deelfietsen en deelsteps. De vergunningen had het Brussels Gewest in 2023 toegekend aan Bolt (een vergunning voor steps en een vergunning voor fietsen), Dott (een vergunning voor steps en een vergunning voor fietsen) en Voi (een vergunning voor fietsen).

Analyse

De juristen van Brussel Mobiliteit bestuderen momenteel het arrest om na te gaan wat de concrete gevolgen zijn. Brussel Mobiliteit zal in de loop van de komende dagen communiceren over de gevolgen van het arrest en wat er zal gebeuren. Wel is al duidelijk dat de steps en deelfietsen van de bedrijven Bolt, Dott en Voi niet plots van vandaag op morgen uit het Brusselse straatbeeld zullen verdwijnen. Dat bevestigen verschillende bronnen aan BRUZZ.

Een regeringsbron laat aan BRUZZ weten dat het arrest het gevolg is van een zaak die het stepbedrijf Lime heeft aangespannen. "De ordonnantie zelf blijft behouden, maar die stelt dat een bedrijf alleen deelfietsen en -steps mag laten rijden in Brussel wanneer het over een licentie beschikt. Nu zijn alle licenties vernietigd, en kan in principe geen enkel bedrijf nog opereren."

"Het is als een kind dat niet mag meespelen en daarom het speelgoed kapotmaakt", zo bestempelt de regeringsbron de juridische aanval van Lime. Lime greep namelijk naast een licentie, toen de Brusselse regering besloot om het aantal deelstep- en -fietsaanbieders te beperken tot slechts twee bedrijven. "Het is niet zo dat Lime zelf hierdoor kan beginnen opereren in Brussel. Ze winnen hier zelf weinig door."

"Het klopt dat er fouten waren geslopen in de vergunningen, maar dat komt omdat deelmobiliteit toen een volledig nieuw fenomeen was", legt de regeringsbron uit. "De regering is bezig aan een nieuw wettelijk kader, waarbij die fouten eruit zullen worden gehaald. Maar het is jammer dat de Raad van State niet is ingegaan op de vraag om de huidige licenties aan te houden tot januari 2027, wanneer alle deelsteps hoe dan ook moeten verdwijnen."

Overgangsregeling

Tot dat nieuwe kader er is, bevinden deelsteps en -fietsen in Brussel zich in een juridisch vacuüm. Om ze toch te laten rijden tot die tijd, werkt de Brusselse regering aan een overgangsregeling, waarvoor het wil samenwerken met de deelmobiliteitspelers, zo verneemt BRUZZ.

Voor het aangekondigde verbod op deelsteps volgend jaar verandert het arrest van de Raad van State van vandaag niets, en ook het Villo-deelfietsnetwerk blijft gewoon behouden. In maart had de regering-Dilliès nog beslist om de concessie voor Villo, uitgebaat door het Franse reclamebedrijf JCDecaux, tot 2028 te verlengen.

Lime was woensdagavond niet bereikbaar voor een reactie.