Start gerechtelijk jaar: 'Rechterlijke macht onder vuur, onafhankelijkheid in gevaar'

Zowel in België als internationaal ligt de rechterlijke macht onder vuur en is de onafhankelijkheid van de rechters in gevaar. Dat heeft Gaby Van den Bossche, de eerste voorzitster van het Brusselse arbeidshof, woensdag gezegd in haar openingstoespraak naar aanleiding van de start van het nieuwe gerechtelijk jaar. Voorzitster Van den Bossche begint aan de laatste maanden van haar mandaat, dat eindigt op 1 december 2026, na een carrière van 33 jaar als magistrate.

Volgens haar zijn er verschillende voorbeelden die tonen dat de rechterlijke macht onder druk staat. Zo maakt ze zich zorgen over sancties van de Verenigde Staten tegen het Internationaal Strafhof.

“Een rechtsstaat betekent dat gerechtelijke instellingen vrij en onafhankelijk moeten kunnen werken, zonder druk van buitenaf”, zei ze. “Maar ook in België wordt de onafhankelijkheid van rechters bedreigd.”

Ze verwees onder meer naar een onderzoeksrechter die onlangs moest onderduiken in een safehouse. Ook haalde ze de druk aan die de Amerikaanse ambassadeur probeert uit te oefenen in een strafonderzoek naar Antwerpse mohels of besnijders.

Kritiek op politici en rechtbanken

Daarnaast uitte Van den Bossche kritiek op politici die rechters aanvallen na uitspraken waarmee ze het niet eens zijn. Ze verwees daarbij naar de correctionele rechtbank in Namen, die een man veroordeelde nadat hij zijn buurman zwaar had toegetakeld.

Ook het feit dat België soms uitspraken van rechtbanken niet naleeft, baart haar zorgen. Volgens Van den Bossche lijkt het erop dat sommige politici zich niet langer schamen wanneer België wordt veroordeeld voor schendingen van de mensenrechten.

“We kunnen niet genoeg benadrukken dat de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht een essentieel onderdeel is van een democratische rechtsstaat”, besloot Van den Bossche. “Als die onafhankelijkheid wordt aangetast, komen ook onze vrijheden en veiligheid in gevaar.”