Twee kamers van Franstalige strafuitvoerings­rechtbank lamgelegd door burn-outs

Bij twee kamers van de Franstalige strafuitvoeringsrechtbank in Brussel is dinsdag het werk opgeschort. Dat komt doordat vier personeelsleden zijn uitgevallen met een burn-out. Hun afwezigheid kan niet meteen worden opgevangen, zo meldt de Brusselse Franstalige rechtbank van eerste aanleg dinsdag.

De strafuitvoeringsrechtbank bestaat uit kamers die uitspraak doen over de gevangenisstraffen van meer dan drie jaar en waarin steeds drie rechters zetelen, en kamers die zich uitspreken over de gevangenisstraffen van zes maanden tot drie jaar waarin één enkele rechter zetelt, de strafuitvoeringsrechter.

De Franstalige rechtbank van eerste aanleg Brussel beschikt over twee dergelijke strafuitvoeringsrechters, maar die kunnen volgens de rechtbank voorlopig geen zittingen houden omdat zowel de twee griffiers als de twee assistenten van de rechters ziek zijn uitgevallen.

Schuld van JustCase

"Na analyse blijkt dat die situatie veroorzaakt is door problemen met JustCase", klinkt het bij de rechtbank. "Dat computersysteem, dat ontwikkeld is in een project waaraan onder meer Microsoft en het bedrijf PriceWaterhouseCoopers hebben meegewerkt, blijkt totaal onaangepast aan de noden van een rechtbank. Het systeem vertoont een heleboel disfuncties en is enorm traag, wat de dagelijkse behandeling van de dossiers sterk bemoeilijkt. Die technische moeilijkheden hebben een nefaste invloed op de werkomstandigheden op de griffie, en het personeel is uitgeput."

Voor de Franstalige rechtbank is JustCase “de doorslaggevende oorzaak” voor de burn-outs bij het personeel van de griffie, waardoor het werk bij beide kamers van de strafuitvoeringsrechtbank nu is opgeschort.

Bij gebrek aan personeel is het voor de strafuitvoeringsrechters onmogelijk om uitspraken te doen, tenzij in uitermate dringende zaken, aldus nog de rechtbank, die erop wijst dat magistraten, bijzitters, griffiers, en assistenten er alles aan hebben gedaan om de continuïteit van de activiteiten te garanderen.

"Er zijn verschillende contacten geweest met verschillende partners, maar er kon geen enkele constructieve oplossing geboden worden", klinkt het nog. "De chaos die veroorzaakt wordt door dit totaal onaangepast systeem zorgt ervoor dat we de normale werking van dit rechtsprekend orgaan niet meer kunnen garanderen."

Sinds november

Het digitale dossierbeheersysteem JustCase werd na enkele testmaanden vanaf november 2025 in bedrijf genomen bij verschillende afdelingen van justitie waaronder ook de strafuitvoeringsrechtbanken en de bijhorende parketten. Het systeem werd toen aangekondigd als "het moderne dossierbeheersysteem dat de verouderde applicaties binnen justitie vervangt. Via dit nieuwe platform zullen documenten sneller kunnen worden verwerkt en kunnen juridische procedures efficiënter en gestroomlijnder verlopen."

JustCase moest het niet alleen makkelijker maken om stukken digitaal te verwerken, het moest ook de veiligheid van de juridische procedures verhogen. Elke persoon die gelinkt is aan een zaak (veroordeelde, slachtoffer, advocaat) wordt immers slechts één keer geregistreerd over de verschillende entiteiten van de gerechtelijke keten heen.

Maar nog geen twee maanden later, in januari 2026 trok de voorzitter van de Nederlandstalige rechtbank van eerste aanleg in Brussel, Simon Cardon de Lichtbuer, echter al aan de alarmbel. "De vrees dat er ongelukken gaan gebeuren is reëel", klonk het toen. "Iemand die per vergissing vrijgelaten wordt omdat het dossier niet volledig is: de vraag is niet of het gaat gebeuren, maar wanneer."

Zo was er sprake van dossiers en processen-verbaal die verdwenen, criminelen die geseind stonden maar waarvan de politie niet op de hoogte was, en stalkers die een contactverbod kregen zonder dat het slachtoffer werd geïnformeerd.

Ook het college van procureurs-generaal, de hoogste instantie van het Openbaar Ministerie, toonde zich toen kritisch voor JustCase: "Het systeem, onder de huidige vorm, houdt grote risico's in, waarvoor we vooraf gewaarschuwd hebben, en veroorzaakt bovendien grote moeilijkheden bij de opvolging van in vrijheid gestelde veroordeelden."