Veroordeelden met celstraffen tot 18 maanden krijgen enkelband tegen overbevolking

In de strijd tegen overbevolking in de gevangenissen zullen veroordeelden met celstraffen tot achttien maanden een enkelband kunnen krijgen. Dat verneemt persagentschap Belga bij het kabinet van federaal minister van Justitie Annelies Verlinden (CD&V).

Daarnaast zullen veroordeelden met straffen tot tien jaar, anderhalf jaar vroeger kunnen vrijkomen met een enkelband. Ook wordt de noodwet van vorig jaar verlengd, zij het aan andere voorwaarden.

Premier Bart De Wever (N-VA), minister Verlinden en MR-vicepremier David Clarinval bereikten woensdag een akkoord over de overbevolking in de gevangenissen, de militaire bewaking op straat en de inwerkingtreding van het nieuwe strafwetboek. Die dossiers zaten al enige tijd geblokkeerd in de regering. Het voorstel moet vrijdag nog wel binnen het kernkabinet worden besproken en goedgekeurd.

Enkelband

Volgens het kabinet-Verlinden is overeengekomen dat wie veroordeeld werd tot celstraffen tot achttien maanden een enkelband kan krijgen. De maatregel geldt zowel voor wie nu al in de cel zit als voor wie nog moet beginnen aan zijn straf.

Ook zal hij van toepassing zijn voor de zogenoemde 'stock' van veroordeelden. Het gaat om veroordeelden die nog wachten op hun straf nadat de vorige regering in lopende zaken een richtlijn had uitgevaardigd waardoor alleen wie veroordeeld werd tot meer dan vijf jaar meteen naar de cel moest. Minister Verlinden stelde die maatregel bij na haar aantreden.

Een tweede maatregel uit het akkoord is dat wie veroordeeld is tot straffen tussen 18 maanden en 10 jaar cel, anderhalf jaar vroeger de gevangenis kan verlaten met enkelband. Belangrijk is wel dat wie veroordeeld is voor zedenfeiten, terreur of drugshandel niet in aanmerking komt voor elektronisch toezicht.

Noodwet

Ten derde wordt de noodwet waarmee minister Verlinden vorig jaar de overbevolking wou aanpakken, en die tot eind dit jaar gold, verlengd tot eind 2027. Wel worden de voorwaarden aangescherpt voor strafkorting van 6 maanden. Terwijl vroeger zo'n strafkorting mogelijk was bij straffen tot 10 jaar, zal dat voortaan nog slechts kunnen tot 3 jaar.

Met de maatregelen wordt zo niet alleen ingegrepen op de instroom in de gevangenissen, maar ook op de uitstroom, waar Verlinden op aandrong. De precieze impact van de maatregelen is nog onduidelijk. Bij het kabinet-Verlinden valt wel te horen dat de minister het graag ambitieuzer had gezien. "Maar dit is wat mogelijk is binnen de arizonaregering." Het compromis bevat geen nieuwe ideeën of miraculeuze oplossingen, klinkt het ook. "Het is wat kan voor de hele regering."

Uitstroom

Het nieuwe akkoord over de overbevolking in de gevangenissen moet "enkele honderden" grondslapers doen uitstromen naar elektronisch toezicht. Dat heeft minister van Justitie Verlinden donderdag gezegd in het VRT-radioprogramma 'De Ochtend'. Maandag stond het aantal grondslapers in ons land nog op 644. Maar ook met de nieuwe maatregelen, lijkt het probleem nog steeds niet volledig afgewend.

Minister Verlinden maakt zich sterk dat door de nieuwe maatregelen "enkele honderden" grondslapers zullen uitstromen naar elektronisch toezicht en dus een enkelband krijgen. Daarnaast zegt ze dat geïnterneerden sneller zullen doorstromen naar gespecialiseerde instellingen. Ook mikt de minister op de terugkeer van heel wat gedetineerden zonder wettig verblijf naar hun land van herkomst.

"Ik heb nooit gezegd dat de grondslapers volledig zullen verdwijnen", zegt de minister nog. Volgens haar was haar ambitie nog groter. "Toch hebben we er het maximale uitgehaald. Voor het eerst ligt er een maatregel op tafel die niet eenmalig is en een visie geeft op lange termijn", klinkt het.

Het Gevangeniswezen en de cipiersvakbonden trekken al jaren aan de alarmbel over de overbevolking in de Belgische gevangenissen. Deze week kwam nog het nieuws dat bijna 150 gedetineerden in de Gevangenis van Haren op een matras op de grond moeten slapen, een recordcijfer.