LEZ: minstens één op de vier camera’s werkt niet

Zeker 25 procent van de ANPR-camera's die worden ingezet om de Brusselse lage-emissiezone te handhaven, werkt niet. Dat blijkt uit een schriftelijk antwoord op een vraag van Brussels parlementslid voor N-VA Mathias Vanden Borre. Volgens Brussels minister De Smedt (Anders) zijn er momenteel nog meer camera's offline, en werkt in totaal 40 procent niet. "Een erfenis uit het verleden", klinkt het.

Voor Vanden Borre is de Brusselse lage-emissiezone (LEZ) een voorbeeld van hoe de Brusselse regering beleid wil voeren, maar de handhaving niet correct gebeurt: "Naast de grote onduidelijkheid over de laatste verstrenging, blijkt dat het hele systeem grote gebreken vertoont: buitenlandse voertuigen worden niet geregistreerd en bijna een kwart van de camera's is niet operationeel", klaagt hij maandag aan.

Dat blijkt uit cijfers die Vanden Borre opvroeg bij Brussels minister van Financiën Dirk De Smedt (Anders). Brussel Fiscaliteit staat namelijk in voor het innen van de LEZ-boetes.

Uit die cijfers komt naar voren dat het gewestelijke ANPR-netwerk in totaal 447 camera's telt, waarvan 361 worden ingezet voor de LEZ. Daarvan zijn er momenteel slechts 274 online. Dat betekent dat ongeveer een kwart van de LEZ-camera's niet operationeel is, aldus Vanden Borre.

Buitenlandse nummerplaten

Tussen 1 januari en 1 maart 2026 werden 68.776 voertuigen betrapt die niet langer voldoen aan de toegangscriteria van de mijlpaal 2025 (diesel Euro 5 en benzine Euro 2). Daarvan is 31 procent ingeschreven in Brussel, 43 procent in Vlaanderen en 26 procent in Wallonië. Omdat tot 1 juli 2026 nog geen boetes worden uitgeschreven voor deze categorie aan wagens, kregen deze bestuurders hooguit een waarschuwing in de bus.

Maar, "het is opvallend dat buitenlandse voertuigen grotendeels ontsnappen aan deze controle," merkt Vanden Borre op. Ongeveer 5 procent van de voertuigen die dagelijks in Brussel rijden, heeft een buitenlandse nummerplaat. Door het ontbreken van een technische koppeling sinds midden 2023 tussen ANPR-flitsdata en de registratiegegevens van buitenlandse nummerplaten, kan niet systematisch worden nagegaan welke buitenlandse voertuigen zich effectief registreren of de LEZ-regels naleven.

"Buitenlandse voertuigen vormen een belangrijk aandeel van het verkeer in Brussel, maar net daar zijn er problemen met de registratie en bijgevolg dus ook de beboeting", hekelt Mathias Vanden Borre. "Ondertussen kunnen Belgische automobilisten wel beboet worden. Dit is niet rechtvaardig".

Ook voor de handhaving van oldtimers zijn er gebreken. Deze categorie is vrijgesteld van de LEZ-normen, maar toch krijgen sommige eigenaars, vooral die met gepersonaliseerde nummerplaten, een LEZ-boete.

40 procent offline

Brussels minister van Financiën en Begroting De Smedt (Anders) erkent tegenover De Standaard dat er een probleem is en wijst erop dat de situatie nog dramatischer is dan blijkt uit het antwoord aan Vanden Borre.

Volgens de recentste cijfers die hij kon bekomen, zijn er vandaag maar 284 van de 469 geïnstalleerde camera's actief in gebruik. Dat betekent dat bijna 40 procent van de camera's het niet doet. Bovendien laat De Smedt weten dat in oktober 2025 een dieptepunt werd bereikt. Toen waren slechts 74 camera's online, 85 procent van de camera's deed het niet.

De Smedt spreekt van “een erfenis uit de vorige bestuursperiode”. In die periode zijn de LEZ-camera's door een technisch probleem zelfs gedurende een half jaar volledig buiten strijd geweest, zegt De Smedt. “Dat heeft toen een groot gat in de begroting geslagen: zes maanden lang geen LEZ-boetes.”

Bestuurlijke versnippering

Een van de problemen is de ingewikkelde bestuurlijke structuur van Brussel. Leefmilieu Brussel beheert de lage-emissiezone van het gewest, maar de opvolging van de boetes zit bij Financiën. “Men heeft de beslissingscapaciteit (over de camera's, red.) bij Safe Brussels geplaatst, terwijl het operationele bij Paradigm zat, dat dan weer had onderaanbesteed bij Irisnet”, aldus De Smedt. “Terwijl Brussel Mobiliteit en Brussel Fiscaliteit de twee grote eindgebruikers van die camera's zijn.”

Maar ook in de vorige bestuursperiodes zat deze bevoegdheid bij de partij Anders (toen nog Open VLD), terwijl De Smedt dertien jaar lang leidend ambtenaar was van de dienst Fiscaliteit. “Dat was toen al mijn grote frustratie en als minister ga ik het aanpakken. We hebben een overzicht gemaakt van de camera's die moeten worden vervangen, hersteld of onderhouden. Met 284 werkende camera's hebben we overigens wel afdoende dekkingsgraad om overtredingen te registeren. Wees gerust: je kunt niet ontsnappen aan de LEZ.”

Ook het probleem met wagens met een buitenlandse nummerplaat erkent De Smedt aan De Standaard. Het blijkt namelijk niet mogelijk om de registratie door de camera te koppelen aan de gegevens van de buitenlandse nummerplaten. Dat komt door een lacune in het Europese wettelijke kader. Via bilaterale akkoorden is dat wel mogelijk voor Nederlandse en Franse wagens, verzekert De Smedt. Bovendien zijn er twaalf mobiele ploegen actief om die buitenlandse nummerplaten te vatten, maar dat zou niet volstaan. Er zouden met name veel Poolse wagens rondrijden die niet voldoen aan de LEZ-regels.