Nieuwe fase van LEZ komt eraan: strenger, maar met extra uitzonderingen

De lage-emissiezone gaat op 1 januari 2026 een nieuwe fase in. Euro 5-diesels en Euro 2-benzines mogen dan niet langer Brussel binnen. Al zijn er heel wat uitzonderingen.

Op 1 januari 2026 is de verstrenging van kracht. Dat was normaal een jaar eerder. Maar doordat het Brussels parlement een uitstel stemde, en het Grondwettelijk Hof dat uitstel weer ongedaan maakte, is het 1 januari 2026 geworden.

Euro 5-dieselvoertuigen en Euro 2-benzines mogen dan Brussel niet meer binnen. Dat geldt zowel voor auto's als voor bestelwagens, bussen en vrachtwagens. Het gaat in totaal om zo'n 29.000 voertuigen. Nieuw is dat deze verstrenging ook voor tweewielers geldt. Dat leidde al tot protest bij een motorclub, die een uitzondering voor liefdadigheidsevents vroeg.

Overgangsfase

De verstrenging wordt nog niet meteen streng gehandhaafd. Automobilisten krijgen bij de eerste inbreuk nog geen boete van 350 euro, maar een waarschuwing. Daarna hebben ze drie maanden om zich aan te passen. Pas nadien volgt een boete.

Als je bijvoorbeeld op 1 januari 2026 met een Euro 5-dieselvoertuig in de LEZ rijdt, ontvang je eerst een waarschuwingsbrief. Bega je daarna nog inbreuken, dan krijg je pas vanaf 1 april 2026 een boete.

Rij je pas op pakweg 15 juni 2026 met een Euro 5-dieselvoertuig in de LEZ, dan ontvang je nog altijd eerst een waarschuwing. Om vanaf 15 september 2026 beboet te worden.

Zo'n overgangsfase is niet nieuw. Tijdens de verstrengingen van 2018 en 2022 werd respectievelijk 9 en 6 maanden niet beboet.

Boetes beperkt

Het aantal boetes per voertuig is ook beperkt tot één boete per 3 maanden, dus maximaal 4 boetes per jaar. Tel je daar de overgangsperiode bij, dan kom je in 2026 aan een maximum van drie boetes, goed voor samen 1.050 euro.

De maximum van vier boetes per jaar is een oude regel, en geen toegift na de verwarring rond de huidige verstrenging. "Dat is al sinds de start van de LEZ het principe", klinkt het op het kabinet van minister van Leefmilieu Alain Maron (Ecolo), "en het is altijd efficiënt geweest".

Cijfers over het aantal chauffeurs dat de boetes betaalt en gewoon verder rijdt met een niet-toegelaten wagen, in plaats van een nieuwe wagen aan te schaffen, zijn nog niet bekend. Het aantal wordt laag ingeschat omdat het bedrag toch aardig oploopt. "De werking van de LEZ wordt door een taskforce opgevolgd", aldus nog het kabinet. "Als de administratie een verlies aan efficiëntie constateert, kan het de parameters aanpassen."

Chauffeurs van een niet-toegelaten voertuig kunnen ook tot 24 keer per jaar een dagpas aanvragen. Die kost 20 euro voor motorfietsen, 35 euro voor een wagen en 50 euro voor een vrachtwagen. Je krijgt tot vijf dagen na de betreding van de LEZ de tijd om die dagpas in orde te brengen, op de website www.lez.brussels.

Uitzonderingen

Daarnaast zijn er een hele reeks uitzonderingen. Wie voor 31 december 2025 een nieuwe wagen bestelde, maar wacht op de levering, kan tot 30 juni 2026 onbeboet in Brussel blijven rondrijden. Die uitzondering moet wel op bovenstaande website aangevraagd worden.

Ook mantelzorgers met sociale rechten, personen met een handicap of mensen die erbij wonen, en gescheiden ouders van een kind met een handicap, kunnen een uitzondering aanvragen. Die groepen zijn nieuw.

Uitzonderingen konden al, en kunnen nog steeds, voor oldtimers ouder dan 30 jaar, uitzonderlijk vervoer, mobiele kranen, schoolvervoer, kermis-, markt- of filmproductievoertuigen, voertuigen voor onderhoud, kampeerwagens en prioritaire en militaire voertuigen. Ook zij moeten dit aanvragen.

Voertuigen gebruikt in noodsituaties krijgen automatisch een uitzondering. Elektrische wagens en wagens op waterstof zijn sowieso in de LEZ toegelaten.

Parking.brussels laat nog weten dat pendelaars hun niet-conforme wagen kunnen achterlaten in de randparkings Coovi, UZ Brussel, Stalle, Lennik-Erasmus en Kraainem. Van daaruit kunnen ze verder met het openbaar vervoer.