Vervoort over bouwstop: 'Wij onderzoeken alle pistes om vooruit te blijven gaan'

In oktober besloot een Franstalige rechter dat in onbebouwde natuur in Brussel niet langer gebouwd mag worden, tot er een nieuw bestemmingsplan is. Volgens ontslagnemend minister-president Rudi Vervoort (PS) zet dat vonnis ook scholen, sportzalen, verkeersprojecten en zelfs brandweerinfrastructuur op de helling. "Dit is bijzonder ernstig", aldus Vervoort.

Vervoort reageert daarmee op een vraag van Groen-parlementslid Lotte Stoops. Afgelopen oktober gaf de Franstalige rechtbank van eerste aanleg een groep natuurverenigingen en ruim duizend burgers gelijk, die om een bouwstop hadden gevraagd in natuurgebieden en groene zones van Brussel. Ze deden dat onder de noemer 'We Are Nature'.

Het bouwverbod geldt al zeker tot 31 december dit jaar, tenzij er in de tussentijd een nieuw, gewestelijk bestemmingsplan wordt opgesteld. Dat is technisch onhaalbaar. Vrij snel na het vonnis had de Brusselse vastgoedsector dan ook gewaarschuwd dat belangrijke infrastructuurprojecten erdoor moesten worden stilgelegd. Zeventig projecten dreigen te worden opgeschort.

Vooruit-staatssecretaris Ans Persoons, bevoegd voor Stedenbouw in de ontslagnemende regering, wil in beroep gaan tegen het vonnis. Parallel vraagt de partij Ecolo, vanuit het parlement, al langer een vastgelegde bouwstop in tien groene zones van het gewest. Het gaat onder meer om de Josaphatsite, de Mijlemeerssite, Kwartelveld en het Wiels-moeras. Dat voorstel tot ordonnantie moet nog altijd worden besproken in het parlement.

Het is een vraag die ook de Groen-fractie ondersteunt. "Het is een absolute noodzaak voor het Brussels Gewest om de cruciale uitdagingen van de klimaatcrisis aan te pakken. Uitdagingen die verder worden verergerd door de aanhoudende verharding van het gewest", aldus Lotte Stoops in haar vraag. Die werd in haar afwezigheid gesteld door Groen-parlementslid Stijn Bex.

'Uitzonderlijk ernstig'

Rudi Vervoort noemt het We Are Nature-arrest een "uitzonderlijk ernstige situatie". Dat zei hij vanmiddag in de parlementaire commissie Territoriale Ontwikkeling.

"De draagwijdte van het moratorium op de verstedelijking van onbebouwde terreinen groter dan 0,5 hectare gaat veel verder dan het technisch kader van een geschil: het raakt aan de kern van de ontwikkeling van ons gewest", zei Vervoort. "Dit vonnis treft rechtstreeks zowel publieke als private investeringen in Brussel. Dat betekent heel concreet: minder woningen, minder openbare infrastructuur, minder investeringen, en dus minder middelen voor de Brusselaars."

Hij benadrukte dat ook duurzame projecten, zoals infrastructuur voor openbaar vervoer of afvalverwerking, tijdelijk niet kunnen doorgaan door de bouwstop. "Ik denk ook aan de brandweer, de Brusselse Huisvestingsmaatschappij, Citydev.brussels, de Maatschappij voor Stedelijke Inrichting en uiteraard de gemeenten zelf", aldus Vervoort.

Omzendbrief

De bouwstop geldt zolang er geen nieuw, gewestelijk bestemmingsplan (GBP) is opgesteld. De voorbereiding daarvan is al door de ontslagnemende regering gedaan, maar is na de strategische fase stopgezet in 2024. Nu is het wachten op een nieuwe, volwaardige regering om het echte ontwerp van dat bestemmingsplan te maken, het openbaar onderzoek te organiseren en de definitieve plannen uit te tekenen.

Vervoort acht de definitieve goedkeuring van dat nieuwe bestemmingsplan pas mogelijk in 2029. "Die planning kan niet versneld worden omwille van de noodzakelijke milieustudies en de vereiste participatieve processen", zei hij in het parlement. Midden dit jaar volgt wel al een eerste rapport over de mogelijke milieu-impact.

In de tussentijd belooft de ontslagnemende regering alvast een omzendbrief naar alle gemeenten, gewestelijke administraties en privéspelers te sturen om het recente vonnis te verduidelijken. "Zo moeten bijvoorbeeld de verworven rechten van reeds verleende vergunningen gevrijwaard worden en moeten de begrippen "onbebouwd terrein" en "verdichting" er een plaats krijgen", zei Vervoort.

Hij sloot af met een duidelijke boodschap én vraag aan het parlement. "Wij onderzoeken alle mogelijke pistes om vooruit te kunnen blijven gaan ondanks dit vonnis, zonder de ontwikkeling van grote projecten te blokkeren. Ja, de bescherming van biodiversiteit en de strijd tegen de klimaatverandering zijn cruciale prioriteiten, maar er moeten evenwichten worden gevonden in het leven en de ontwikkeling van ons gewest. De regering zal zich blijven inzetten voor een evenwichtige oplossing. Ik hoop dat dit parlement deze inspanningen zal onderbouwen met een constructieve en collectieve denkoefening."