VUB-wetenschappers pogen data te redden nu Trump ‘NASA van klimaatwetenschap’ ontmantelt

De regering-Trump wil het budget schrappen voor een wereldvermaard Amerikaans onderzoekscentrum naar klimaatverandering. Die beslissing zou zich laten voelen tot in Brussel, want de VUB werkt voor onderzoek nauw samen met de instelling.

Het zijn geen rustige eindejaarsdagen bij de klimaatonderzoekers van de VUB. De wetenschappers zijn namelijk druk bezig om hun onderzoek te redden.

Vorige week kwam plots het bericht dat de regering-Trump zwaar wil snijden in de financiering van het National Center for Atmospheric Research (NCAR), het belangrijkste klimaatonderzoekcentrum van de Amerikaanse overheid. Het onderzoeksinstituut heeft zijn hoofdzetel en belangrijkste laboratorium in het universiteitsstadje Boulder in de staat Colorado.

Het Amerikaanse nieuwsmedium USA Today maakte het nieuws bekend op 16 december. Medewerkers van de Amerikaanse president hebben laten weten dat ze het centrum te 'woke' vinden en zien als een bron van ‘klimaatalarmisme’. Ze willen enkel de afdelingen die zich bezighouden met weersvoorspelling of het gebruik van supercomputers behouden, maar dan als deel van een andere instelling.

Computermodel

Die beslissing zou gevolgen hebben tot in Brussel. De VUB is namelijk de belangrijkste Belgische partner van het NCAR, zegt VUB-klimatoloog Wim Thiery. “Wij werken al tien jaar nauw samen met het NCAR, en gebruiken hun globale klimaatmodel, het Community Earth System Model (CESM). Ik ben zelf een aantal keer in het centrum in Colorado geweest.”

De VUB helpt ook mee aan het globale klimaatmodel van de Amerikanen. “Wij werken mee aan het verbeteren van het model, en schrijven dus mee aan de code. Daarnaast gebruiken we het model om de veranderende klimaatpatronen te bestuderen, en wat voor impact die zullen hebben. Dat doen we samen met duizenden gebruikers van dit model, wereldwijd”, zo legt Thiery uit.

“Voor alle duidelijk: officieel is nog niets beslist, we hebben ook nog geen officiële mededeling gekregen van NCAR”, verduidelijkt Thiery. “Bovendien klinkt er ook kritiek op de aankondiging. Senatoren van de Democratische partij proberen de maatregel nu tegen te houden.” Maar het recente nieuws doet alle alarmbellen afgaan bij de onderzoekers. De regering-Trump heeft al bewezen dat ze er niet voor terugdeinzen om informatie over klimaatverandering te verwijderen van overheidswebsites en bespaarde ook al stevig op klimaatonderzoek door de National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA) te ontmantelen.

Onderzoek

“Voor ons onderzoek zijn we sterk afhankelijk van het CESM-klimaatmodel. Daarom zijn we nu volop bezig met datasets te downloaden om ervoor te zorgen dat lopende onderzoeken kunnen worden voortgezet”, zegt Thiery. Het gaat bijvoorbeeld om een studie die nagaat wat het effect is van hitte op verschillende landbouwgewassen, en het toevoegen van de impact van irrigatietechnieken en het beheer van waterreservoirs aan het klimaatmodel.

“Daarmee is misschien het onderzoek dat al in gang is gezet wel gered, maar het opdoeken van het instituut zou een ramp betekenen voor toekomstig onderzoek en klimaatwetenschap.”

“De klimaatrapporten van de VN zijn gebaseerd op een vijftigtal klimaatmodellen. Maar dat van NCAR was zeker het belangrijkste, een heleboel andere modellen zijn afhankelijk van output uit dat model”, zo duidt Thiery het belang van het instituut. “Als CESM verdwijnt, zal de data waar de VN mee werkt, minder rijk en minder divers zijn", waarschuwt de onderzoeker.

Europese modellen

“Wij bij de VUB zullen op termijn moeten bekijken of we onze studies op deze manier kunnen verderzetten. Er bestaan ook Europese klimaatmodellen, maar die gaan vaak uit van één nationale instelling. Bovendien zijn die modellen vandaag vaak minder toegankelijk en gebruiksvriendelijk. In Europa moeten we volgens mij meer Europees denken en de samenwerking rond klimaatonderzoek uitbreiden."

"Maar het verdwijnen van NCAR zou steeds een groot verlies betekenen. Wetenschap, en bij uitstek klimaatwetenschap, is per definitie internationaal."

Tot slot waarschuwt Thiery dat ook in Europa en België budgetten voor klimaatonderzoek onder druk staan. “De federale regering heeft onlangs de beslissing om een klimaatonderzoeksleerstoel op te richten aan de VUB teruggedraaid. Zo heeft de regering een streep getrokken door research naar de impact van klimaatverandering op het Congo-bekken. Dat betreur ik."