Chaos bij rijexamens doet Brusselaars uitwijken naar Vlaanderen

Almaar meer Brusselaars wijken uit naar Vlaanderen om hun rijbewijs te halen. De reden? Wie in Brussel een praktisch rijexamen wil afleggen, moet engelengeduld hebben en soms zelfs maanden wachten. Door een nijpend tekort aan examinatoren krijgen de examencentra de toestroom amper verwerkt.

Op de eerste dag van de maand was het dit voorjaar steevast over de koppen lopen in de Anderlechtse Arbeidsstraat. Tientallen mensen schoven er in een slakkengang vooruit, de ijverigsten onder hen kwamen al opdagen in het holst van de nacht.

Hun doel? Het loket halen van examencentrum Sécurité Automobile om zich in te schrijven voor een examenmoment (binnen twee maanden) voor hun praktisch rijbewijs. Het probleem: dat kan maar één dag in de maand en iedereen die iets van het rijexamencentrum wil, moet door dezelfde deur, of het nu gaat om een inschrijving, een risicoperceptietest of het afleveren van documenten. Iets online regelen kan niet.

Die uitzichtloze situatie zorgde maandelijks voor de nodige frustratie. Het probleem loopt pas echt de spuigaten uit sinds een hervorming in Wallonië dit jaar. Wie daar zijn praktijkexamen wil afleggen, moet voortaan ook zijn theoretisch examen in Wallonië hebben behaald. Door die extra drempel leggen veel Brusselaars nu toch hun examen af in Brussel. Oorspronkelijk probeerden veel mensen dat over de gewestgrens, waar de examens als makkelijker te boek staan.

Het gevolg is nóg langere wachtrijen. BRUZZ sprak vorige maand met kandidaten die maar liefst 8 uur aanschoven. “Dit is onaanvaardbaar. We hebben niets te eten of te drinken en kunnen niet uit de rij”, klaagde een vrouw tegen BRUZZ.

Ook de Google reviews liegen er niet om. Zo deed Anthony op maandag 4 mei een nieuwe poging, maar is hij intussen de wanhoop nabij. “Ik ben nu al vijftien keer om 7 uur 's ochtends langsgeweest om een afspraak te maken voor een rijexamen”, schrijft hij. “Elke keer zeggen ze dat ik volgende week terug moet komen.”

Het flessenhalsprobleem weegt op de Brusselse rijscholen, want ook zij staan maandenlang in de rij waardoor de doorstroom van kandidaten stokt. "Wij lijden inkomensverlies", vertelt Concetta D'eletto, oprichter van Bara Driving Schools. "We moesten zelfs al een leerlingenstop doorvoeren."

Druk op de Vlaamse Rand

Inmiddels blijken steeds meer Brusselaars (vooral Nederlandstaligen) de drukte te ontvluchten richting Vlaanderen. Meer bepaald het examencentrum in Asse blijkt populair. Je kan je er immers online inschrijven en het examencentrum staat wijd en zijd bekend als 'makkelijk'. 58,2 procent van de kandidaten slaagt er na zijn eerste poging.

In 2022 gingen 1.569 Brusselaars er hun praktisch examen afleggen. Dat groeide in 2025 al tot 1.850 man, een toename van 18 procent. Het feit dat er in Brussel amper één Nederlandstalige rijschool is, speelt daar ook een rol in. Hoewel de Brusselse instroom interessant is voor de Vlaamse centra, waarschuwt sectorfederatie GOCA al voor de keerzijde. "De extra druk in de Rand lost het fundamentele probleem niet op, het verschuift enkel de wachttijden van de stad naar de randgemeenten."

Knelpuntberoep

Intussen kondigde het examencentrum in Anderlecht wel aan dat de agenda nu ook op meerdere dagen wordt opengesteld in de hoop de ellenlange wachtrijen te vermijden. Een afspraak maken kan evenwel nog steeds enkel fysiek en door de agenda vaker open te stellen, wordt het aantal sloten niet minder schaars.

Veel alternatieven voor wie een rijexamen wil afleggen, zijn er echter niet. Brussel telt maar twee examencentra en bij die in Schaarbeek is de situatie niet veel beter. Ter vergelijking: Vlaanderen telt 16 examencentra en Wallonië 14.

Een eventueel derde rijexamencentrum is niet aan de orde. Zo'n centrum moet wettelijk gekoppeld zijn aan een erkend keuringscentrum en momenteel is er geen derde kandidaat-operator met de nodige infrastructuur en erkenningen om dit uit te baten.

Meer centra zouden echter niet veel soelaas bieden, de angel zit hem immers in het aantal rijexaminatoren. “Daar is al lang een tekort aan”, vertelt Inge Paemen, woordvoerder van Brussel Mobiliteit. “Dat zorgt ervoor dat het aantal examenmomenten beperkt is."

Op dit moment zijn er in de twee Brusselse centra 25 examinatoren actief, al werken die niet allemaal voltijds. Daar moeten er idealiter nog zes bijkomen, laat Brussel Mobiliteit weten.

Maar kandidaten voor die jobs zijn dun gezaaid: het gaat idealiter dan ook om ervaren instructeurs. Volgens Hugues Cherpion van rijschoolfederatie Federdrive speelt de concurrentie met de andere gewesten Brussel bovendien parten. “De werkomstandigheden zijn in Vlaanderen en Wallonië simpelweg beter. Je hebt in Brussel files, verkeersdrempels en veel stilstand: als je achterin een auto zit, is dat niet comfortabel.”

Daarnaast heeft Brussel al sinds 2018 geen eigen erkend opleidingscentrum meer voor rijexaminatoren en heeft het zelf dus weinig controle op de instroom. Er wordt wel volop gewerkt aan zo’n centrum, dat er tegen volgend jaar zou moeten komen. Minister van Mobiliteit Elke Van den Brandt (Groen) beloofde recent in het parlement ook dat er dit jaar nog een digitaal inschrijvingsplatform voor de praktische rijexamens operationeel moet worden.