Deelsteps weg: in Parijs boomden deelfietsen en steeg de verkoop van privésteps

Vanaf volgend jaar moeten alle deelsteps uit Brussel weg, maar hoe zullen al die steppers zich dan verplaatsen? In Parijs werden vooral deelfietsen populairder na het verbod in 2023, al kennen ook de verkopers van privésteps gouden tijden.

De 8.000 Brusselse deelsteps moeten tegen volgend jaar uit het straatbeeld verdwijnen. Dat besliste de Brusselse regering in juni na een groeiend aantal klachten over roekeloos rijgedrag en 'strooisteps' (steps die overal achtergelaten worden).

Met het verbod treedt de Brusselse regering in de voetsporen van Parijs, Madrid en Praag. Alleen is de vraag hoe al die steppers zich nu zullen verplaatsen. De Brusselse regering rekent erop dat meer Brusselaars voor een deelfiets zullen kiezen.

Na 2027 wordt het aantal aanbieders daarvoor niet langer begrensd. Elke operator mag wel maximaal 2.500 fietsen stallen. In maart verlengde de Brusselse regering ook de concessie voor de gele Villo-fietsen, uitgebaat door reclamebedrijf JCDecaux, tot 2028.

Critici wijzen er echter op dat veel gebruikers eerder voor een andere optie zullen kiezen. "Het wegnemen van onze diensten zal gebruikers richting privésteps duwen: ongereguleerd, niet traceerbaar en véél gevaarlijker”, sneerde Guillaume Burland van stepaanbieder Bolt.

Privésteps zie je minder vaak in het straatbeeld, maar iedereen kent wel de gespierde, vaak matzwarte modellen waar je soms voor moet wegduiken. In Brussel merkte de politie de voorbije jaren al een opmars van dergelijke tweewielers die ver boven de toegelaten snelheid van 25 kilometer per uur kunnen gaan.

Deelfietsen en Villo's

Of de bontgekleurde deelstepjes inderdaad massaal zullen plaatsmaken voor ongereguleerde privé-exemplaren is voorlopig koffiedik kijken. Wel kan de case van Parijs alvast een interessante indicatie geven. Ook daar waren de bewoners de overlast door zigzaggende tweewielers meer dan beu: de 15.000 exemplaren werden er in september 2023 allemaal van straat gehaald.

Ook in de lichtstad werd gevreesd dat de statige promenades langs de Seine al snel onveilig zouden worden gemaakt door een toestroom van hypersnelle privésteps. Dat bleek niet het geval.

Uit tellingen van de stad zelf blijkt dat heel wat Fransen de overstap maakten naar deelfietsen van privébedrijven: tegenover een jaar eerder steeg in 2024 hun gebruik met maar liefst 57 procent. Ook de Vélibs die de stad zelf aanbiedt (vergelijkbaar met het Villo-systeem bij ons) werden 10 procent populairder en het openbaar vervoer (bus, metro, tram) werd gemiddeld zo’n 4 procent populairder.

Tegelijk daalde het stepgebruik (zoals te verwachten viel). Uit een telling op 12 verkeerspunten in juni 2024 blijkt dat het aantal steppassages verminderd is met 24 procent. Bij een telling in oktober ging het zelfs om een daling van 37 procent. Ook het autogebruik daalde trouwens lichtjes.

Verkoop e-steps

Toch blijft het moeilijk te zeggen hoeveel privésteps er nu precies zijn bijgekomen na het verbod op deelsteps. "Onze verkoop steeg met 50 procent", jubelde de Franse aanbieder Weebot een maand na het verbod in Parijs.

Aan BRUZZ laat commercieel directeur Adrien Lemonnier vandaag weten dat de interesse bij Parijzenaars inderdaad gestegen is. “Wij zien een stabiele stijging in onze verkoopscijfers van zo’n 15 à 20 procent”,klinkt het. “Weebot verkoopt zo’n 20.000 producten per jaar (e-steps, maar ook elektrische fietsen, red.) en Parijs is goed voor 40 procent daarvan.”

Overkoepelende cijfers op lokaal niveau bestaan niet, maar nationaal zijn die er wel, zegt Jean Ambert, directeur van het onderzoeksbureau Smart Mobility Lab in Parijs. “Daaruit blijkt dat de verkoop van e-steps haar hoogtepunt bereikte in 2021. Sindsdien kalfden de cijfers jaarlijks af. Tussen 2023 en 2024 (na het verbod in Parijs dus) ging het om een nieuwe daling van 9 procent.”

"Onze interpretatie is dat het einde van de Parijse deelsteps op nationaal niveau geen zichtbare heropleving van de verkoop heeft veroorzaakt", vertelt Ambert. "Een belangrijke kanttekening is wel dat Parijs slechts 3 procent van de Fransen vertegenwoordigt: een lokale toename van de verkoop zou dus moeilijk zichtbaar zijn in de nationale cijfers."

Lees verder onder de foto.

'Ander publiek'

Dat een massale overstap naar privésteps uitbleef, heeft waarschijnlijk vooral met de prijs te maken. Waar je voor enkele euro’s een ritje kon maken met een deelstep, betaal je voor een eigen exemplaar al snel honderden euro’s.

“Het is niet hetzelfde publiek”, verklaarde William’s Babin, een verkoper van aanbieder Mobilityurban, al aan Le Parisien. “Mijn klanten zijn eerder dertigers, voormalige automobilisten of motorrijders, die voor al hun dagelijkse verplaatsingen op een step willen overstappen. De gebruikers van huurdiensten zijn veel jonger en gebruiken steps slechts af en toe. Ons best verkochte model kost bijna 900 euro: daar willen zij niet in investeren."

Daartegenover staat dat een grote groep jongeren in Brussel niets voelt voor fietsen. “Een fietser is nog altijd een beetje een flamand, een beter gesteld persoon”, verklaarde mobiliteitsexpert Dirk Lauwers (UA) al aan BRUZZ. “Stepgebruikers zijn jonger, mannelijker en meer allochtoon. Die zul je niet zo snel de fiets zien gebruiken. Al moet ik zeggen dat er in Parijs wel een switch is geweest.”

Tot slot moet nog een nieuwe wetgeving in rekening worden gebracht. Sinds 1 september is het dragen van een helm verplicht op elektrische steps die sneller kunnen rijden dan 20 kilometer per uur. Mogelijk heeft dit een afschrikkend effect op jongeren die vrezen er toch net iets minder stoer uit te zien onder zo'n helm. Ook in Parijs is een helm pas sinds augustus verplicht.