Fiets- en stepverbod Anspachlaan wacht op politiek akkoord

Het fiets- en stepverbod op de Anspachlaan zou eerst een jaar geleden ingaan en daarna in de loop van 2026. Of en wanneer het start, hangt vooral af van een politiek akkoord over een veilig alternatief voor fietsers.

Het was een van de opvallendste elementen in het beleidsakkoord van de nieuwe rood-blauwe meerderheid in de Stad Brussel: er zou een verbod op tweewielers komen in de voetgangerszone op de Anspachlaan. Het verbod zou er bovendien snel komen, zodra de werken aan het Brucitygebouw voorbij waren. De maatregel, die ook al op tafel lag in de vorige meerderheid, kwam er op aandringen van burgemeester Philippe Close (PS), die regelmatig aangesproken werd op het gevaarlijke rijgedrag van een aantal fietsers en steppers.

Bijna een jaar na het einde van die werken is er niet enkel nog geen verbod, er is ook geen startdatum. Schepen van Mobiliteit Anaïs Maes (Vooruit) houdt het op "in de loop van 2026".

Verkeersknip

Vanwaar die vertraging? Alles draait rond de mogelijke opties om fietsers een veilig alternatief te bieden voor het traject over de Anspachlaan. De as die daartoe voorbestemd is, loopt via de Arteveldestraat, de Zwarte Lievevrouwstraat en de Lakensestraat. Alleen rijden vandaag nog steeds erg veel auto’s door die smalle straten.

Om van die as een veilige fietsroute te maken, is het stadsbestuur eigenlijk verplicht om er een knip door te voeren, wellicht in de Zwarte Lievevrouwstraat. Dat zegt onder meer de Fietsersbond.

“Toen er gewerkt werd aan Brucity was het verkeer een tijd geblokkeerd, dat werkte prima”, vindt Thomas Deweer van de Brusselse fietsersbond. Die belangenvereniging is tegen het verbod gekant. “Het zinvolst is om die alternatieve as fietsvriendelijk te maken en fietsers zo te overtuigen om weg te blijven van de Anspachlaan. Kijk naar de Nieuwstraat: daar is geen fietsverbod, maar fietsers kiezen zelf voor het alternatief van de heringerichte Adolphe Maxlaan.”

De vereniging staat niet alleen met haar protest tegen het verbod. Zelfs voetgangersbeweging Walk is tegen en vindt een onveilige fietsroute erger dan irritaties door tweewielers op de Anspachlaan.

Files van de Dansaertstraat oplossen

Een knip zou nog meer voordelen hebben. Ook de veelbesproken files op het einde van de Dansaertstraat worden immers gevoed door het autoverkeer dat nu op de verkeersas in kwestie rijdt.

Mobiliteitsschepen Anaïs Maes benadrukt alvast dat een alternatief fietstracé enkel zin heeft als het ook echt veiliger is. “Het heeft geen zin om een gevaarlijke situatie voor voetgangers te vervangen door een situatie die op haar beurt gevaarlijk is voor fietsers. We hebben daarover nog geen politiek akkoord. Het verbod staat in ons meerderheidsakkoord en ik wil dat ook uitvoeren, maar alleen als de oplossing voor fietsers echt veilig is.”

Een nieuwe knip of verkeersfilter toevoegen ligt alvast moeilijk voor de Franstalige liberalen, die zich sterk maken dat de verkeersfilters in de Vijfhoek onder hun impuls geleidelijk verdwijnen. Sinds de MR op het gewestniveau uit de formatie is gezet, profileert voorzitter Georges-Louis Bouchez zich opnieuw volop als anti-Good Move en pro-auto.

David Weytsman, de liberale kopman in het stadsbestuur, slaat een mildere toon aan dan zijn voorzitter aan de telefoon. “We zoeken naar oplossingen om de zachte mobiliteit te bevorderen op die as tussen de Lakensestraat en de Arteveldestraat, en ik denk dat we wel een akkoord zullen vinden.” Ook Weytsman wijst erop dat minder autoverkeer de files in de Dansaertstraat kan verminderen.

Weytsman wijst op alternatieven voor een echte verkeersfilter, die het autoverkeer helemaal blokkeert op een bepaalde plek. "We denken erover na om de Zwarte Lievevrouwstraat als lokaal verkeer te organiseren, voor wie er woont, werkt of studeert. Op het einde van de Hoogstraat werkt dat alvast.”

Naast die discussie over de plek van de auto buigt het stadsbestuur zich ook over de plaatsen waar fietsers de voetgangerszone nog zullen kunnen dwarsen. In een latere fase wil het bestuur de Arteveldestraat en de Lakensestraat beter inrichten. “Het wegdek moet soms vernieuwd worden en we moeten beter uitleggen wat een fietsstraat is," legt Anaïs Maes uit. "Veel bestuurders begrijpen dat nog altijd niet en weten bijvoorbeeld niet dat je daar geen fietsers mag inhalen.”

Globale denkoefening over fietsroutes

De Fietsersbond vindt ondertussen dat het debat over de noord-zuidfietsverbinding een breder euvel blootlegt. “Als het over verkeersstromen in de Vijfhoek gaat, denken we nog steeds uit autoperspectief en daarna kijken we pas of er ook plaats is voor de fiets”, analyseert Thomas Deweer. "Dat is een oud zeer dat je ook in de vorige bestuursperiodes al zag. Het is hoog tijd om een globale denkoefening te starten over fietsroutes door het centrum.”