Hele werkweek minder treinen door nieuwe spoorstaking

Vanaf zondagavond start een vijfdaagse staking bij het spoor. De hele werkweek zullen er minder treinen rijden dan normaal, maar de exacte dienstregeling kan verschillen van dag tot dag. Welke treinen er maandag zullen rijden, wordt later op zaterdag duidelijk.

Er waren vorig jaar al meer dan twintig stakingsdagen bij het spoor en in 2026 lijken de spoorbonden op hetzelfde elan voort te gaan. Vanaf zondag om 22 uur tot en met vrijdag om 22 uur wordt er gestaakt. De aanzegging dekt alle personeelsleden gedurende de vijf actiedagen, maar de spoorbonden roepen verschillende personeelscategorieën op om op verschillende dagen te staken, een roterende staking dus.

Als gevolg van de staking zullen maandag drie op de vier IC-treinen rijden. Er zullen tijdens de ochtend- en avondspits wel maar weinig P-treinen worden ingezet. Dat heeft spoorwegmaatschappij NMBS zaterdag aangekondigd.

Daarnaast voorziet de alternatieve treindienst dat op de eerste dag van de spoorstaking ongeveer twee op de drie L- en voorstedelijke S-treinen rijden. De P-studententreinen naar de steden Brussel, Leuven, Gent, Luik en Louvain-la-Neuve zullen zondagavond wel normaal rijden, beklemtoont NMBS.

Zoveel mogelijk impact met zo weinig mogelijk stakers

"De roterende staking is ingevoerd om met zo weinig mogelijk stakers zoveel mogelijk impact te hebben", duidt Peter Cools, federaal secretaris van VSOA Spoor, in een filmpje gericht aan de spoorlui op Facebook. "Het doel is het aantal treinen tot een minimum te herleiden en ervoor te zorgen dat de entiteiten zoveel mogelijk lonen blijven uitbetalen. Daarom vragen we aan jullie om drie van de vijf dagen te staken."

Einde vaste benoeming

Bij een spoorstaking werken spoornetbeheerder Infrabel en spoorwegmaatschappij NMBS een alternatieve dienstregeling uit op basis van de werknemers die aangeven dat ze zullen werken. Die dienstregeling kan elke dag verschillen en wordt ten laatste 24 uur voor het begin van de stakingsdag bekendgemaakt. Zaterdag zal dus duidelijk worden welke treinen vanaf zondagavond en op maandag zullen rijden.

De vakbonden protesteren met hun actie onder meer tegen een wetsontwerp van minister van Mobiliteit Jean-Luc Crucke (Les Engagés) dat net voor de kerstvakantie werd goedgekeurd door de federale regering. Dat ontwerp maakt een einde aan de vaste benoeming bij NMBS en Infrabel vanaf juni 2026.

In het wetsontwerp is ook een wijziging van het sociaal overleg voorzien. De gekwalificeerde tweederdemeerderheid - die tot nu vereist was voor belangrijke beslissingen in het paritair comité - kan in de toekomst worden omzeild, zodat beslissingen mogelijk zijn zonder goedkeuring van minstens een van de vakbonden.

En er spelen nog zaken, zoals de toekomstige pensioenen en de regeringsbeslissing om de financiering van de NMBS in de loop van deze legislatuur met 675 miljoen te verminderen.

Liberalising van het spoor

Minister Crucke is in elk geval niet van plan om nog opnieuw met de vakbonden te onderhandelen over het statuut. Er was al twee keer een akkoord, dat nadien door de achterban van de bonden werd verworpen. "Ik heb geprobeerd te onderhandelen, ik heb tot op het einde geprobeerd mijn verantwoordelijkheid te nemen, maar nu is het tijd om hier in het parlement onze verantwoordelijkheid te nemen", verklaarde de minister donderdag in de Kamer.

Crucke benadrukte dat de hervorming niet gericht is tegen het personeel of de treinreizigers, maar dient om de NMBS voor te bereiden op de liberalisering van het spoor in 2032. Zo merkte hij op dat aan het behoud van de statuten de komende jaren een meerkost van 150 miljoen euro hangt en dat het niet meer bestaat in Frankrijk, Luxemburg en Nederland. "Wij zijn de laatsten met zo'n statuut dat geen enkele flexibiliteit toelaat."

De socialistische vakbond ABVV houdt maandag ook een actie nabij het Centraal Station in Brussel uit solidariteit met de stakende spoorlui. Daar zal een menselijke ketting worden gemaakt.