Heraanleg van de Havenlaan terug naar af: vergunning moet opnieuw worden aangevraagd

De langverwachte heraanleg van de Havenlaan is na jaren van betwiste vergunningen en vernietigde regeringsbesluiten, terug bij af. Brussel Mobiliteit zal een nieuwe vergunningsaanvraag indienen, en die is nog niet voor meteen, zo geeft Brussels minister van Mobiliteit Elke Van den Brandt (Groen) dinsdag te kennen.

Ze deed dat dinsdag in het Brussels parlement in een antwoord op vragen van CD&V-parlementslid Benjamin Dalle. Die drong erop aan om werk te maken van de heraanleg. "De Havenlaan verkeert al jaren in slechte staat. Met verzakte of beschadigde kasseien, opgelapte stukken asfalt en fietsinfrastructuur die door verschillende actoren als onveilig wordt bestempeld. Die huidige situatie is bovendien ook slecht voor de bussen van de MIVB."

Maar een concrete termijn voor die nieuwe vergunningsaanvraag kon de minister niet aanleveren. “De plannen bevinden zich nog in de studiefase.”

Van den Brandt erkent wel dat de staat van de weg vandaag “compleet onaanvaardbaar” is, maar wees ook op de reeks procedureslagen waarin het dossier al jaren verstrikt zit als verklaring voor de jarenlange vertraging die het project heeft opgelopen. Volgens de minister moet Brussel Mobiliteit daarom opnieuw een traject opstarten, met meer ruimte voor overleg met betrokkenen en een nieuwe vergunningsaanvraag.

Nieuw plan

Van den Brandt wil immers werken aan een nieuw plan voor de herinrichting van de drukke verkeersas langs het kanaal en Thurn en Taxis in Laken. “Enerzijds omdat voorgaande plannen telkens op dezelfde muren van bezwaar botsten”, zo laat de minister via haar kabinet weten. “Maar anderzijds ook omdat de plannen voor de heraanleg inmiddels al verouderd zijn.”

De Havenlaan is nochtans al jaren een hoofdpijndossier voor verschillende Brusselse regeringen. Verschillende actiegroepen verzetten zich tegen de heraanleg, enerzijds omdat er daarvoor heel wat bomen zouden moeten worden gekapt. Maar de vzw BrusselFabriek strijdt ook tegen het verdwijnen van de bekende kasseien. Die zouden een zeldzaam overblijfsel zijn van het oude industriële verleden van het havengebied, en beschermd moeten worden als erfgoed.

Daarnaast is ook de Havengemeenschap, de vereniging van ondernemingen in het havengebied, erg kritisch voor de plannen van de heraanleg. Dat komt omdat die een dubbelrichtingsfietspad omvatten dat langs haventerreinen zou lopen. De havenbedrijven zijn bang dat dat tot ongelukken zou leiden door het drukke vrachtverkeer dat het fietspad moet kruisen.

Raad van State

De heraanleg liep ook meermaals vertraging op door procedurefouten. Zo werd de meest recente vergunning in 2021 vernietigd door de Raad van State. In het dossier ontbrak een verplicht advies van de brandweer.

Ook een besluit van de Brusselse regering om de kasseien niet te beschermen, werd in 2019 teruggefloten. “Onvoldoende gemotiveerd”, klonk het verdict. De regering-Vervoort III besloot in 2024 opnieuw om de kasseien niet als erfgoed te erkennen, en ook die beslissing wordt aangevochten bij de Raad van State. Die heeft nog geen uitspraak gedaan in deze zaak. Dat was het enige dat Van den Brandt daarover kon melden in het parlement.

Voor de nieuwe plannen wil de mobiliteitsminister daarom samenzitten met alle stakeholders, met name de actiegroepen, de buurt en de Haven van Brussel. Volgens haar kabinet is dat de uitgelezen kans om tot een akkoord te komen en te vermijden dat ook een volgende vergunning verzandt in een procedure. En pas wanneer er een vergunning is afgeleverd, “goedgekeurd en vrij van beroepsprocedures”, kan Brussel Mobiliteit tot uitvoering overgaan, zo benadrukte Van den Brandt in de commissie Mobiliteit dinsdag.

Geen timing

Verder laat ze zich niet vastpinnen op een concrete timing voor het afronden van de nieuwe vergunningsaanvraag: “Dat hangt af van hoe het overleg verloopt met alle stakeholders”, klinkt het bij haar kabinet.

“Het is terecht dat de Brusselse regering de juridische risico’s ernstig neemt. Niemand is gebaat bij een nieuwe vergunning die opnieuw sneuvelt", reageert Benjamin Dalle op het voorgestelde overleg. "Maar de procedureslag mag ook geen excuus worden voor nog eens jaren van stilstand. Het arrest dat de vergunning vernietigde dateert al van november 2021. Bijna vijf jaar later zitten we nog altijd aan de studietafel.”

Voor de CD&V'er moet de nieuwe studiefase het begin zijn van een echte doorstart. “Er moet deze bestuursperiode vooruitgang geboekt worden in dit dossier”, zo verwacht Dalle.