Ingenieurs­bureaus, van onder meer Yvan Mayeur, vragen snelle beslissing over Metro 3

SM Bureau Metro Noord, het tijdelijk vennootschap dat Metro 3 van Noord naar Bordet moet bouwen, dringt aan op een snelle beslissing over metro 3. De vennootschap blijft de bouw als een haalbare kaart beschouwen.

In de Bijzondere commissie Metro 3 in het Brussels parlement kwam donderdag SM Bureau Metro Noord (SM BMN) aan het woord. Dat is een tijdelijke vennootschap van onder andere de ingenieursbureaus Sweco en TPF Engineering. Opmerkelijk: voor dat laatste studiebureau nam voormalig burgemeester Yvan Mayeur het woord.

De ingenieursbureaus gaven er hun visie op de historiek van het Metro 3-débacle, waarbij ze wezen op de grote expertise die de verschillende bureaus hebben met grootscheepse ondergrondse stedelijke projecten. Volgens SM Bureau Metro Noord paste alles ook binnen de opdrachten die hen door de Brusselse regering en Beliris waren toevertrouwd en gebeurde alles in de grootste transparantie: MIVB, Beliris en Brussel Mobiliteit werden in elk overleg betrokken.

Groen licht

SM Bureau Metro Noord moest zowel de opportuniteit en de haalbaarheid onderzoeken, als de vergunningen aanvragen, het kostenplaatje berekenen en de uitvoering van de werken coördineren. Voor die fases kregen ze ook telkens opnieuw groen licht van de Brusselse regering, aldus de vennootschap.

Het bureau lag eerder onder vuur omdat het de opportuniteitsstudie moest opstellen, en vervolgens ook de rest van Metro 3 mocht uitvoeren, waardoor de opportuniteitsstudie niet in volledige onafhankelijkheid zou gebeurd zijn.

Zo leeft de kritiek dat te weinig is onderzocht of een tramlijn geen betere optie was. Maar SM BMN weerlegt die kritiek. Een tramlijn in plaats van een metro zou inderdaad veel goedkoper zijn, bleek uit de cijfers die SM BMN presenteerde. “We hebben die mogelijkheid ook onderzocht”, vertelden de ingenieurs, “maar zelfs met het schrappen van de parkeerplaatsen en het wegwerken van de bochten, zou die nooit voldoende capaciteit kunnen halen.”

Exploderende kosten

SM BMN was ook verantwoordelijk voor de kostenraming. Ook daarover stond in het rapport van het Rekenhof, dat aanleiding is voor deze hoorzittingen, heel wat kritiek te lezen.

Maar met een grafiek toonden de ingenieurs aan dat de kostenstijging grotendeels te verklaren is door externe factoren, zoals de inflatie na corona (+460 miljoen euro in 2023) en de stijging van de energiekosten en de bouwmaterialen als cement en staal na de uitbraak van de oorlog in Oekraïne (+286 miljoen euro in 2024).

Daardoor moesten de ramingen voor het stuk van Noord naar Bordet worden bijgesteld van 650 miljoen euro (2012) naar 1,8 miljard euro (2024). Dat is gerekend zonder nieuwe metrostellen en de kost voor het stuk van Noord naar Albert. Het zegt ook niets over de offertes die zijn binnengelopen voor dit deel van de metro en die de kosten doen oplopen tot meer dan 3 miljard euro.

Toch vinden de ingenieurs van SM BMN dat de kostenstijging geen reden is om de haalbaarheid van metro 3 in vraag te stellen. Het is nog altijd mogelijk om metro 3 te bouwen, zo klonk het.

Complexe werf

De ingenieurs wijzen wel op de erg complexe werf, vooral voor de bouw van de stations, die deels met bevriezing van de grond moeten worden gerealiseerd, en vaak onder de huizenblokken. De werf kreeg ook te maken met pech, toen aan het Noordstation een waterlaag werd geraakt die nog altijd niet is weggewerkt.

Om dat op te lossen zullen de sporenbundels van het Noordstation, twee per twee, moeten worden opgebroken, zodat er van bovenaf kan worden gewerkt, wat een extra miljoenenkost betekent.

Alternatief trace?

Yvan Mayeur nam nog het woord in de conclusies, waar hij aandrong op een snelle beslissing door de Brusselse regering over het al dan niet verderzetten van metro 3. “Wij staan al twee jaar standby,” zei Mayeur, die er aan toevoegde dat SM BMN bereid is om mee na te denken over een oplossing.

Zo moet bekeken worden of het probleem met de waterlaag aan het Noordstation niet snel kan worden opgelost, zodat tenminste het stuk Noord-Albert kan worden afgewerkt. Verder wijst SM BMN erop dat er ook alternatieven kunnen worden bekeken om de kosten van het project te drukken, zoals het schrappen van een of twee metrostations in het project, of het wijzigen van het tracé.