Metro 3 staat op de helling, maar Brussel geeft 775.000 euro uit aan volgend metroproject

In opdracht van het federale Brusselfonds Beliris zijn drie studiebureaus momenteel bezig met een studie naar ‘hoogwaardig openbaar vervoer’ richting Ukkel en Vorst. Dat verneemt BRUZZ en wordt bevestigd door Beliris. Daarbij wordt ook de bouw van een nieuwe metrolijn overwogen, al lijkt het in budgettair onzekere tijden erg onwaarschijnlijk dat die er snel komt.

Al wekenlang wordt het project Metro 3 tegen het licht gehouden in een bijzondere commissie in het Brussels parlement. De bouw van de nieuwe metrolijn heeft te kampen met technische moeilijkheden, exploderende bouwkosten en een groeiende onzekerheid over de toekomst van het hele project.

De parlementaire commissie kwam er na een bijzonder kritisch rapport van het Rekenhof. De instelling was dan ook vernietigend voor de manier waarop het project is aangepakt en stelde grote fouten en nalatigheid vast bij de planning, voorbereiding en beheer van het megaproject.

Toch hebben de problemen met Metro 3 de bouwlust bij sommige politici niet getemperd. Twee jaar geleden (toen de Brusselse regering al had besloten dat het Zuidpaleis zou moeten worden afgebroken) is Beliris begonnen met de verkenning van een volgend grootschalig mobiliteitsproject. Eventueel met een nieuwe metrolijn, deze keer naar het zuiden van het gewest.

Opportuniteit

Beliris doet dat in opdracht van een ‘samenwerkingscomité’ dat bestond uit Brusselse en federale ministers. Op vraag van dat comité heeft Beliris in oktober 2023 een studie besteld over hoe Brussel “hoogperformant openbaar vervoer naar het zuiden van het gewest” zou kunnen realiseren, zo meldt Beliris aan BRUZZ.

“Hierbij worden de noden op het vlak van openbaar vervoer in het gebied ten zuiden van de toekomstige eindhalte (van Metro 3, red.) Albert onderzocht. Alle hoogwaardige vervoersmodi (trein, metro, tram en bus in eigen bedding) worden daarbij onderzocht. “Ook, maar niet uitsluitend, een eventuele verlenging van de metro richting Vorst en Ukkel.”

In dat comité zaten onder meer minister-president Rudi Vervoort (PS), Elke Van den Brandt (Groen), Alain Maron (Ecolo) en Sven Gatz (Open VLD) voor de Brusselse regering, op het federale niveau werden Vincent Van Peteghem (CD&V), Karine Lalieux (PS, toen belast met Beliris), Hadja Lahbib (MR, voor grootstedenbeleid) en Caroline Gennez (Vooruit) bij het project betrokken.

“Het dossier bevindt zich momenteel in de beginfase van de opportuniteitsstudie", legt Elien De Swaef van Beliris uit. "Hieruit kan eventueel een haalbaarheidsstudie voortvloeien."

De opportuniteitsstudie, besteld eind 2023, wordt uitgevoerd door de tijdelijke vereniging SYMES, samengesteld uit de studiebureaus Stratec, Systra en Multiplicity en kost ruim 775.000 euro.

Afwachten

De studie is inmiddels bijna klaar, de eerste resultaten zijn al voorgelegd aan het begeleidingscomité dat toezicht houdt op het project en aan de Gewestelijke Mobiliteitscommissie. Die commissie, die bestaat uit 52 leden, levert advies over mobiliteit in Brussel. Ze bestaat uit vertegenwoordigers van de regering, verschillende overheidsdiensten, de gemeenten, maar ook actiegroepen, vakbonden en universiteiten.

Of de studie heeft uitgeklaard of een zuidelijk deel van Metro 3 opportuun is, is momenteel onduidelijk. Voor de studie helemaal is afgerond, wil Beliris er niet verder over communiceren. SYMES is nog bezig met opmerkingen van het begeleidingscomité en de GMC te verwerken, en moet de resultaten nog voorleggen aan de regering. Die beslist daarna wat er met die bevindingen zal gebeuren. “Het is ook normaal dat we eerst de regering inlichten en daarna pas naar het bredere publiek communiceren", klinkt het bij de woordvoerder van Beliris, Elien De Swaef.

Een uitbreiding van de metro naar Ukkel en Vorst is geen nieuw idee. Oorspronkelijk zou een lijn naar het zuiden deel uitmaken van het veelgeplaagde project Metro 3, zo werd geopperd in de prille beginfase van de plannen voor de lijn in 2007. In die tijd werd er nog van uitgegaan dat die lijn er inmiddels al zou liggen.

Ruim een decennium later, in 2018, stelde Beliris in een rapport drie mogelijke routes voor, voor zo’n zuidelijke verlenging van Metro 3. Die vertrokken steeds vanuit station Albert. De lijn zou een route volgen via Hoogte 100 en de Heldensquare naar Sint-Job, dan wel een tracé via het Dudenpark naar Stalle of een lijn via Vanderkindere en Helden naar het station Kalevoet.

In 2021 vroegen de gemeenteraden van zowel Vorst als Ukkel die opties te overwegen, al dachten ze elk aan een ander tracé.