Mobiliteitsex­pert Kris Peeters: ‘Brussel zou e-steps beter verbieden’

Is het verbod op het gebruik van de elektronische step tijdens de jaarwisseling een voorbode van meer beperkingen? Kris Peeters, onafhankelijk expert mobiliteit, pleit voor een totaalverbod: “Ze hebben meer kosten dan baten voor de maatschappij, en de winsten zijn voor de buitenlandse operatoren.”

Montréal in Canada, Parijs, Madrid, het hele land Malta, en vanaf 1 januari ook de Tsjechische hoofdstad Praag. De lijst aan steden en landen die de deelstep verbieden, wordt steeds langer. Moet ook Brussel zo'n verbod overwegen? Mobiliteitsexpert Kris Peeters vindt alvast van wel. Nochtans zijn er al meermaals maatregelen genomen om de overlast, door deel- en privésteps, terug te dringen.

Zo is sinds 2024 het parkeren van je deelstep in speciale dropzones in Brussel verplicht, om een einde te maken aan het fenomeen van achteloos achtergelaten toestellen op het trottoir. De maximumsnelheid werd verlaagd naar 20 km/uur, in voetgangerszones is dat zelfs maar 8 km/uur.

Daarnaast legde het Gewest een beperking op aan het totaal aantal deelsteps, dat werd gelimiteerd op 8.000, met maar twee stepaanbieders, waar dat er voorheen zeven waren.

Ongelukken en drugs

Maar de problemen met steps, en vooral deelsteps, blijven aanhouden. Zo gaan de ongevallencijfers niet de goede kant uit. In de eerste helft van 2024 waren er 234 ongevallen met steps, in diezelfde periode in 2025 ging het om 348, en viel er ook één dode, een stijging van 44 procent. Daarnaast wijzen verschillende beleidsmakers en magistraten op de kwalijke rol die deelsteps spelen in de golf van schietpartijen die Brussel al twee jaar treft. De steps worden volgens Brussels procureur des Konings Julien Moinil zowel door schutters als door drugdealers gebruikt, zo stelde hij in een brief aan de Conferentie van Burgemeesters.

De reactie liet niet lang op zich wachten. Wie een deelstep wil gebruiken, moet zich sinds begin december identificeren via een scan van de identiteitkskaart of rijbewijs. Later zal die info vergeleken worden met een selfie die je moet maken. En nu komt er het tijdelijk verbod voor alle steps, ook privésteps, op oudejaarsnacht. “Dat verbod is ingrijpend, maar er zijn goede redenen voor”, denkt Peeters. “Ik sta achter de maatregel, die me voldoende goed beargumenteerd lijkt.”

“Het is bovendien ruim op voorhand aangekondigd, en er zijn zeker voldoende alternatieven om thuis te geraken na het feesten. Ik denk dan aan de fiets, deelfiets, of het openbaar vervoer, dat heel de nacht blijft rijden, en tenslotte taxi’s.”

“Je kan je zelfs afvragen of het niet moet worden uitgebreid naar de rest van het jaar, dan spelen namelijk dezelfde problemen", zo steekt Peeters van wal. "Ik zie dan ook goede redenen om het gebruik van steps niet verder aan te moedigen. Ze zijn gevaarlijker voor de gebruiker. De snelheden liggen hoger dan bij een fiets, je valt er gemakkelijker mee, en bij een val is de kans op een letsel groter”, argumenteert hij.

“Bovendien tonen studies aan dat ze voornamelijk worden ingezet om trips te maken die voorheen te voet werden afgelegd. Vanuit gezondheids- en duurzaamheidsperspectief, is dat geen winst."

“We moeten ons daarom afvragen of onze steden wel geschikt zijn voor die toestellen. Onze infrastructuur, met kasseien, putten, steile stoepranden, wegen vol gaten en hobbels, is niet aangepast of veilig genoeg.” We willen steeds onze omgeving aanpassen aan onze vervoerskeuzes, dan denk ik aan de aanleg van brede straten en parkings voor auto’s bijvoorbeeld. Maar is dat altijd mogelijk, en wenselijk?”

"Daarnaast heb je bij deelsteps ook het probleem van hoe er met die dingen wordt omgegaan", gebruikers betalen slechts een klein bedrag en rijden daarom vaker roekeloos, haalt Peeters aan. “Bovendien zijn de winsten van die privésteps voor bedrijven in het buitenland, maar de sociale lasten door ongevallen, overlast door slecht parkeren en criminaliteit, die zijn voor de lokale gemeenschappen, die betalen er een prijs voor.”

Populair

Toch weet Peeters dat zo’n verbod er niet zonder slag of stoot zal komen. “Beleidsmakers in Brussel hebben lang gewacht om iets aan de steps te doen, waardoor ze intussen ingeburgerd zijn geraakt.”

"Ik moet toegeven dat de step dan ook erg populair is geworden, en beantwoordt aan een bepaalde vervoersvraag. Bijvoorbeeld na het uitgaan ‘s nachts, of in plekken die slecht bereikbaar zijn met het openbaar vervoer. Ze zijn ook gemakkelijker mee te nemen op het openbaar vervoer dan een fiets.”

Als een totaalverbod op steps niet mogelijk is, is hij dan ook te vinden voor strengere regulering, met name het verplichten van een helm en maken dat elke step een nummerplaat moet krijgen. “Ik ben voor een helmplicht op de step, en niet voor de fiets. Omdat fietsen doorgaans veiliger is, en gezonder, en ze niet worden achtergelaten op het midden van het trottoir. Het verplichten om een helm te dragen zal de step veiliger en minder aantrekkelijk maken, een win-win volgens mij."

"Bij de fiets is het dragen van een helm zeker ook verstandig, maar daar zou het ontradende effect van een helm net aan het einde van de rit een te groot negatief effect hebben op de volksgezondheid en duurzaamheid. Daarom ben ik daar geen voorstander."

Helm en hesje

Ook het verkeersveiligheidsinstituut Vias is voorstander van een helmplicht op de step, en het verplicht dragen van een fluohesje 's nachts. Volgens Het Nieuwsblad zou federaal minister van Mobiliteit Jean-Luc Crucke (Les Engagés) aan zo'n verplichting werken.

Maar Peeters ziet ook valkuilen bij een restrictief beleid ten aanzien van steps. "Steps zijn populair bij bepaalde bevolkingsgroepen in bepaalde wijken van Brussel. We moeten opletten dat we niet vervallen in maatregelen die als discriminatie kunnen ervaren woren." Uit een onderzoek van Brussel Mobiliteit uit 2019 blijkt dat bijna twee keer zo veel mannen als vrouwen een e-step gebruiken, en dat 60 procent van de gebruikers jonger was dan 35 jaar.

"Daarom moeten we volgens mij nadenken over een ander boetesysteem. Want een boete heeft niet bij iedereen dezelfde impact. In bijvoorbeeld Finand en Zwitserland wordt de hoogte van een verkeersboete afhankelijk gemaakt van het inkomen van de overtreder. Dat zorgt ervoor dat die bij iedereen even hard wordt gevoeld. Ook een rijbewijs met punten kan daarbij helpen. Ten slotte moet de overheid ook zorgen voor voldoende alternatieve vervoerswijzen, zeker in de meest kwetsbare wijken", zo denkt Peeters.