Nog geen groen licht voor lagere LEZ-boetes, Raad van State moet advies geven

Het MR-voorstel om de boetes te verlagen voor wie de lage-emissiezone (LEZ) in Brussel inrijdt met een verboden voertuig, heeft woensdag geen groen licht gekregen in het Brussels parlement. Er wordt eerst een advies gevraagd aan de Raad van State, het voorstel is dan ook niet weggestemd.

Eind 2024 besliste het Brussels parlement om de verstrenging van de lage-emissiezone met twee jaar uit te stellen, tot 1 januari 2027. Die beslissing kwam er op initiatief van de liberalen en kreeg steun van PS en Les Engagés, maar was tegen de zin van de groenen. Het was een gevoelige demarche, want op dat moment was er nog uitzicht op een Brusselse regering, met Groen als grootste partij aan Vlaamse kant.

Afgelopen september vernietigde het Grondwettelijk Hof dat uitstel. Daardoor mogen sinds 1 januari geen Euro 5-diesels en Euro 2-benzines de hoofdstad meer binnen. De boetes liggen op 350 euro per trimester, vanaf 1 april.

De MR heeft nu een voorstel van ordonnantie ingediend om de invoering van de boetes met drie maanden uit te stellen en om de bedragen te verlagen. Zo zou de boete de eerste twee maanden 15 euro bedragen, van de derde tot de zesde maand zou ze 25 euro bedragen en nadien 50 euro.

430 euro

Op jaarbasis betekent dat een flinke verlaging van de LEZ-boetes voor de laatste categorie voertuigen. Nu bedragen die maximaal 1.400 euro. Bij het MR-voorstel zou iemand die met een Euro 5-diesel Brussel in blijft rijden, op jaarbasis maximaal 600 euro aan boetes betalen. Door overgangsmaatregelen ligt dat bedrag in het eerste jaar bovendien lager.

Daarnaast pleit het voorstel bijvoorbeeld voor een gedoogperiode van één maand zonder boetes, om automobilisten extra tijd te gunnen om zich aan te passen aan de nieuwe regels. De lagere boetes zouden enkel mogen gelden voor de meest recente categorie aan geweerde voertuigen, “omdat zij een minder grote bijdrage hebben aan de luchtvervuiling”, argumenteert MR-parlementslid Gaëtan Van Goidsenhoven.

MR wou het voorstel vorige week al behandelen, maar verschillende partijen vonden dat ongepast en tegen de regels, omdat heel wat andere resoluties al maanden wachten. Na veel discussie werd besloten om het voorstel woensdag op de agenda te zetten.

Robuustheid

Maar ook de zitting van de commissie woensdag verliep erg woelig. De totale blokkering van de formatie was daar niet vreemd aan. Voor de zitting hadden 30 parlementsleden van onder meer Guinness-partijen PS, Ecolo, Groen en Les Engagés de voorzitter van het parlement gevraagd een procedure bij de Raad van State te starten, met een termijn van 30 dagen. Daardoor wordt de bespreking tijdelijk geschorst. De indieners van de tekst vrezen voor de juridische robuustheid van het voorstel, al merkten de groenen wel op dat de boetes zowat compleet verdwijnen in de tekst.

De meerderheid van de commissie volgde echter het voorstel van Benjamin Dalle (CD&V) om een advies te vragen volgens de versnelde procedure van vijf dagen. Zijn voorstel kreeg de steun van MR, PVDA-PTB, Team Fouad Ahidar en N-VA. De andere fracties onthielden zich.

Het is nu aan het Bureau van het parlement om te beslissen welke procedure wordt gevolgd. Partijen die voorstander zijn van het verlagen van boetes, willen haast maken. De eerste boetes voor de nieuwste categorie aan auto’s die de lage-emissiezone sinds 1 januari niet meer in mogen, worden namelijk vanaf 1 april uitgeschreven.

43 zetels

N-VA-parlementslid Mathias Vanden Borre, voorstander van het verlagen van de boetes, hekelde de 'vertragingmanoeuvres' van de PS-fractie tijdens de zitting. Groen-parlementslid Stijn Bex vindt dan weer dat de voorstanders van verlaging hun voorstel gehaast willen doorduwen. "Overhaast nieuwe regels invoeren kan opnieuw leiden tot juridische onzekerheid. Dat moeten we vermijden. Bovendien moet er voor ons niets wijzigen aan het boetestelsel. Automobilisten hebben nu al een jaar extra uitstel gekregen."

Of het voorstel voor lagere LEZ-boets het zal halen, is momenteel nog onduidelijk. De partijen die voor lagere boetes zijn, kunnen in theorie rekenen op 43 stemmen in de plenaire vergadering van het Brussels parlement. Dat zijn evenveel zitjes als de Guinness-partijen die momenteel niet voor de verlaging zijn.

CD&V-parlementslid Benjamin Dalle, die zich nog niet tot een van beide kampen rekent, laat weten dat veel zal afhangen van het advies van de Raad van State en eventuele amendementen die aan het voorstel worden toegevoegd. Hij ziet nog problemen met het verlagingsvoorstel van de MR en hekelt onder meer dat de regels volgen door een dagpas aan te schaffen, duurder zou uitvallen dan de regels overtreden. “Er moet actie ondernomen worden, maar wel op een rechtszekere en sociaal rechtvaardige manier.”