Regering krijgt LEZ-knoop niet doorgehakt

De discussie over de LEZ-regels vanaf 1 april sleept aan binnen de regering-Dilliès. Er is animo voor het voorstel van staatssecretaris Ans Persoons (Vooruit) en minister Dirk De Smedt (Anders) om de jaarpas aan 350 euro vanaf volgende week in te voeren, maar er is nog geen akkoord over welke kwetsbare groepen die jaarpas niet zouden moeten betalen.

Op papier zijn dieselauto's met een Euro 5-motor en benzinewagens met een Euro 2-motor niet meer welkom op de Brusselse wegen.

Eigenaars van zulke wagens die toch in de lage-emissiezone rondrijden, worden in theorie vanaf 1 april getrakteerd op een boete van 350 euro.

Eigenlijk zou dat al vanaf 1 januari het geval geweest zijn, maar de vorige Brusselse regering stelde een overgangsperiode van drie maanden in.

Die overgangsperiode zal in ieder geval verlengd worden vanaf 1 april. De nieuwe Brusselse regering stippelt namelijk een LEZ-kader uit dat vanaf 2027 in voege moet treden. Dat berust op drie pijlers: een jaarpas van 350 euro, een sociaal tarief van 200 euro en een maandelijkse boete van 80 euro. Brussel haalt daarvoor de mosterd bij de LEZ-modellen in Gent en Antwerpen.

Eenmalig 350 euro

De vraag is nu hoe de nieuwe overgangsfase er zal uitzien. De regering-Dilliès wil principes uit het regeerakkoord nu al zo maximaal mogelijk toepassen vanaf de overgangsperiode tussen 1 april en het einde van het jaar, maar vond nog geen deal over de modaliteiten.

Staatssecretaris voor Leefmilieu Ans Persoons (Vooruit) werkt samen met minister van Financiën Dirk De Smedt (Anders) aan een voorstel waarbij eigenaars van Euro 2- en Euro 5-wagens vanaf 1 april geen boete betalen, maar eenmalig de som van 350 euro ophoesten om de rest van het jaar zorgeloos te kunnen rondrijden in Brussel. Over dat principe zijn de regeringspartijen het min of meer eens.

Bepaalde kwetsbare groepen zouden dan weer niets moeten betalen. De discussie die de regeringspartijen nu voeren, gaat over welke groepen juist vrijgesteld worden: enkel mensen met een verhoogde tegemoetkoming, of ook andere categorieën. Volgens bronnen wil Groen de groepen waarvoor vanaf 1 april een uitzondering zou gelden zo beperkt mogelijk houden. De PS ziet dat anders.

Als het voorstel van Persoons en De Smedt goedgekeurd wordt, dan zou de Raad van State zich via een spoedprocedure daarover moeten uitspreken, zegt een goedgeplaatste bron. “Beide overgangsmaatregelen moeten goed beargumenteerd worden zodat ze juridisch standhouden.”

In september schorste het Grondwettelijk Hof het oorspronkelijke uitstel van deze fase van de LEZ tot 2027 al, omdat het geplande uitstel tot volgend jaar de gezondheid van de Brusselaars schaadt.

Met elke nieuwe regelgeving die het LEZ-kader aantast zoals het vanaf 1 januari vastlag, begeeft de regering-Dilliès zich dus op glad ijs.

Noorwegen

De onenigheid binnen de regering lijkt een gevolg van het blitzconclaaf dat op 12 februari in een regeerakkoord uitmondde.

Het nieuwe LEZ-kader dat daar uit de bus kwam, blijft immers vaag over de groepen waarvoor een lager tarief zou gelden.

Dat wordt pijnlijk duidelijk nu de discussie daarover woedt met het oog op de verlengde overgangsfase vanaf 1 april, terwijl de tijd dringt.

Het regeerakkoord heeft het, voor het kader vanaf 2027, over “uitzonderingen voor bepaalde beroepscategorieën, maar ook voor de meest kwetsbare bevolkingsgroepen, mits zij duidelijk bepaald zijn en zij geïdentificeerd kunnen worden aan de hand van een authentieke bron”. Dat kader moet in de loop van de komende maanden in een finale plooi vallen.

Bovendien zorgt een praktisch probleem voor extra moeilijkheden. Minister-president Boris Dilliès (MR) is mee op staatsbezoek naar Noorwegen. Daarom komt de ministerraad vandaag digitaal samen, maar enkel wanneer de LEZ-beslissing volledig rond is. Dat was donderdagnamiddag nog niet het geval. Het overleg tussen de kabinetschefs is nog aan de gang.