Brussel telt recordaantal fietsers, maar ze voelen zich onveiliger

Het aantal fietsers in Brussel steeg vorig jaar met 15 procent tot een nieuw record, maar die fietsers voelen zich ook steeds onveiliger en vinden dat de fietsinfrastructuur niet voldoet. Dat blijkt uit de nieuwste cijfers van het Fietsobservatorium.

Het aantal fietsers in het gewest stijgt nu al vijftien jaar op rij, op een coviddipje na. Het afgelopen jaar bleef die trend aanhouden. Met een stijging van 15 procent ligt de groei zelfs boven het gemiddelde van 12 procent per jaar. Dat blijkt uit de cijfers van het Fietsobservatorium, die BRUZZ inkeek. De cijfers zijn gebaseerd op grootschalige tellingen en een enquête door vzw Pro Velo.

De aanhoudende groei betekent dat het aantal fietsers anno 2025 nu al vijf keer zo hoog lag als in 2010. De punten waar het meeste fietsers werden geteld zijn Merode, de Wetstraat en de Vlaamsepoort.

Een e-bike voor mevrouw

De tellingen zeggen niet enkel iets over het aantal tweewielers, maar ook over wie erop zit. Zo blijkt 40 procent van de Brusselse fietsers een vrouw en 60 procent een man, een verhouding die al enkele jaren stabiel is. Die verhouding is anders als we enkel naar het segment elektrische fietsen kijken: daar zitten met een aandeel van 48 procent bijna evenveel vrouwen als mannen (52 procent) op de fiets.

In totaal draagt 71 procent van de fietsers een helm. Vrouwen (75 procent) dragen tegenwoordig vaker een helm dan mannen (68 procent). Voor 2016 was dat nog andersom. Wie op een elektrische fiets rijdt, draagt wel vaker een helm. Die elektrische fietsen zitten verder ook in de lift en maken nu zowat de helft van alle fietsen uit.

Het aantal deelfietsen (Villo of freefloating) heeft met 4 procent van het geheel een relatief klein aandeel in het Brusselse fietsverkeer. Een grotere hap uit de fietskoek is voor longtails (10 procent) en in mindere mate bakfietsen (5 procent).

Minder veilig

Pro Velo telde niet enkel fietsen, maar peilde ook naar de mening van 393 fietsers. Die blijken zich steeds minder veilig te voelen in de Brusselse straten. In 2023 zei nog 39 procent van de fietsers dat ze zich veilig voelden. Anno 2025 was dat nog 24 procent van de fietsers. Liefst 33 procent zegt ook dat ze de voorbije twee jaren een fietsongeluk hadden, een stijging ten opzichte van een jaar eerder.

De cijfers komen er nadat vorige week bleek dat het aantal verkeersdoden in Brussel verdubbeld is in 2025. “Vooral dodehoekongevallen blijven een enorm probleem”, duidt Thomas Deweer van de Brusselse fietsersbond. “Bij zowat alle ghost bikes die vorig jaar geplaatst werden voor een overleden fietser ging het om een vracht- of bestelwagen die de fietser niet had gezien."

De Fietsersbond pleit dan ook voor een krachtdadiger beleid. "De Stad 30 was een grote stap vooruit voor verkeersveiligheid. Een van de volgende stappen moet zijn dat we ook dodehoekongevallen aanpakken, niet alleen met dodehoekcamera’s. Wij pleiten ook voor ‘direct vision’: voertuigen waarbij de stuurcabine lager is, zodat de chauffeur en de fietser oogcontact hebben. Dat is waardevoller dan nog een extra biep waar de chauffeur op moet letten.”

Kwaliteit van de fietsinfrastructuur

De Brusselse fietsers storen zich daarnaast ook aan de kwaliteit van de infrastructuur. De stelling “Het grootste deel van mijn fietstrajecten loopt over fietsinfrastructuur van goede kwaliteit of in rustige zones” onderschrijft slechts 38 procent van de ondervraagden. In 2022 was dat nog 48 procent.

De ontevredenheid verwondert de Fietsersbond niet. “Er zijn de voorbije jaren zoveel fietsers bijgekomen dat de bestaande infrastructuur niet meer volstaat, zelfs al waren de investeringen in de kleine Ring en de coronafietspaden goede keuzes. En als er elk jaar gemiddeld 12 procent fietsers bijkomt, zijn dat in absolute aantallen natuurlijk wel steeds meer fietsers die erbij komen per jaar. Kijk maar eens hoeveel fietsers er zijn in de Wetstraat, hoewel je daar een recent breder fietspad hebt.”

De Fietsersbond hamert dan ook op het belang van nieuwe fietsinfrastructuur. “Door de besparingen zaten een aantal belangrijke werken vast, zelfs als er een vergunning was. Het Meiserplein, de Keizer Karellaan of de Ninoofsesteenweg: het is hoog tijd dat we daar vooruitgang maken. We zeggen vaak 'Build them and they will come' over fietsinfrastructuur en fietsers. Wel, ze zijn gekomen en het is tijd om verder te bouwen."

Deweer wijst erop dat het grotere aandeel van elektrische fietsen ook nieuwe uitdagingen met zich meebrengt op het vlak van veiligheid en comfort. “Er zijn steeds meer verschillende snelheden onder fietsers, die dus ook ruimte nodig hebben om comfortabel in te halen.”

De cijfers van Pro Velo tonen tot slot ook dat fietsdiefstallen een grote uitdaging blijven. Twee van de tien ondervraagden gaven aan dat ze de afgelopen twee jaar al slachtoffer werden van fietsdiefstal, meestal terwijl hun fiets op straat stond. “Een signaal dat het Gewest veel meer moet investeren in beveiligde fietsparkings,” vindt Deweer. “Een goed slot is zinvol, maar uiteindelijk kunnen professionele dieven elk slot wel openkrijgen, het duurt alleen wat langer.”

Brussels minister van Mobiliteit en Verkeersveiligheid Elke Van den Brandt (Groen) zegt alvast dat ze de uitdagingen ter harte wil nemen. “Elke fietser betekent een auto minder in de file, schonere lucht in de woonwijken, en een meer leefbare stad voor iedereen. We gaan dus verder met ons werk, met een bijzondere focus op kwalitatieve en verbonden infrastructuur en veilige parkings."

Het kabinet van de minister wijst er ook op dat het aantal letselongevallen de voorbije tien jaar veel minder snel steeg dan het aantal fietsers. Op langere termijn daalde het risico op een ongeval per fietser dus.