Tegelijk protest voor én tegen: mobiliteitsplan­nen blijven Anderlecht verdelen

Donderdag trokken in Anderlecht bijna gelijktijdig voor- en tegenstanders van de mobiliteitsplannen de straat op. Angst en onbegrip overheersen, en de kloof tussen beide kampen lijkt kilometers diep. Maar is dat ook echt zo? “Misschien moeten we eens speeddaten.”

Een dikke maand geleden laaiden de mobiliteitsconflicten in Anderlecht opnieuw hoog op. De aanleiding: het Gewest wil de hele zone tussen de Kuregembrug en de Albert I-square ingrijpend heraanleggen. De brug krijgt een eenvoudigere verkeerssituatie, op de Bergensesteenweg wordt een rijvak geschrapt, er komt een fietspad en een honderdtal parkeerplaatsen verdwijnen.

Vooral dat laatste schoot in het verkeerde keelgat van heel wat buurtbewoners en burgercomités die er echo’s in zagen van het mislukte mobiliteitsplan Good Move in Kuregem meer dan drie jaar geleden. In Anderlecht staan voor- en tegenstanders van het mobiliteitsbeleid nu lijnrecht tegenover elkaar. Het ene kamp zweert bij de voordelen van meer verkeersveiligheid, betere luchtkwaliteit en extra ruimte voor voetgangers en fietsers; terwijl het andere wijst op een gebrek aan overleg met de buurt en de nood bij veel bewoners aan een auto.

Roepers

Donderdag werd die kloof nog eens dubbel onderstreept. Om 16 uur verzamelden een vijftigtal ouders en kinderen - waaronder veel Nederlandstaligen - met fietsen, fluovesten en muziekinstrumenten zich op het Verzetsplein in een "vrolijke parade voor een verkeersveilig en aangenaam Anderlecht”. “We voelen ons niet gesteund door de gemeente”, vertelt een man er. "Ze praten de roepers er naar de mond."

"We willen een tegengewicht bieden en tonen dat niet heel Anderlecht contra is", vertelt een van de organisatoren. Ze vraagt anoniem te blijven, omdat ze naar eigen zeggen al genoeg geïntimideerd werd door protesteerders. “Het debat is echt zeer gepolariseerd. We hebben de route van onze actie gewijzigd op vraag van de gemeente, die het te gevaarlijk vond om naar het Raadsplein te gaan.” Daar vond om 18 uur een protest van de tegenstanders plaats voor de gemeenteraad van 19 uur.

Ter plaatse verzamelden zich zo'n 150 mensen. Ook zij voelen zich misbegrepen. "We zijn geen wilden hier in Kuregem, maar werkende mensen die om 3 uur moeten opstaan", zegt woordvoerder Fouad El Abbouti met een micro in de hand. "Die hebben soms een auto nodig om op hun werk te geraken.” Hij herhaalt dat niemand hier tegen verandering is, "maar die mag niet ten koste gaan van de inwoners en zonder hen beslist worden".

Er heerst angst voor de maatregelen door politici 'die de realiteit in Kuregem niet kennen'. “Ik ben een moeder van drie", vertelt een vrouw. "Hoe ga ik mijn kinderen rondbrengen en nog werken als ik enkel het openbaar vervoer kan gebruiken? Dat is niet te doen."

“Pak eerst eens de vuiligheid en de veiligheidsproblemen aan”, suggereert een andere man. “Wij wonen hier al vier, vijf generaties en nu komen die paar Vlamingen zeggen hoe we het hier moeten doen en halen ze argumenten aan over de luchtkwaliteit. Kijk: ik ben niet tegen fietspaden, maar investeer dan eerst eens in de Anderlechtse kinderen, zodat zij tenminste een fiets kunnen aanschaffen.”

Woordvoerder El Abbouti vult aan. “Er is hier één auto per vier families en die wordt gedeeld met buren. Dat is geen luxe, maar een noodzaak." De demonstranten overhandigden donderdag een petitie met ongeveer 7.000 handtekeningen van buurtbewoners aan de gemeentelijke autoriteiten.

IJzeren gordijn

Het valt op hoe hard de visie van de twee protestgroepen, amper twee kilometer van elkaar verwijderd, verschilt. Beide groepen voelen zich onbegrepen en gemarginaliseerd. Langs beide kanten werd al in twijfel getrokken of de andere groep wel 'echte Anderlechtenaren zijn' en, zo ja, of ze er dan wel al lang genoeg wonen. "Als je met iemand spreekt, check dan zeker zijn domicilie", suggereert een van de protesteerders aan BRUZZ.

De karikaturen worden gretig rondgestrooid: van elitaire groenen tot conservatieve roeptoeters. Ook de media krijgen een veeg uit de pan. Zij berichten te eenzijdig: volgens het ene kamp alsof heel Anderlecht klaar is om met nagels alle fietspaden van de weg te krassen. Volgens de andere kant is het dan weer overduidelijk dat de pers "pro-Good Move" is, en niet eens moeite doet om dat te verstoppen.

Beide groepen lijken grotendeels naast elkaar te leven. Als we een vrouw uit het kamp pro-mobiliteitswerken vragen of ze mede-Anderlechtenaren uit het andere kamp kent, schudt ze haar hoofd. Het lijkt een mogelijkheid die nog niet eerder in haar op was gekomen. Nochtans is Kuregem amper twee vierkante kilometer groot.

Ook in het contra-kamp wordt onze vraag smalend onthaald. "Dat zijn allemaal kabinetsleden van Van den Brandt", beweert een man. "Ik ken ze van naam ja." Ook woordvoerder El Abbouti vertelt meteen over de talloze verwijten die hij al naar het hoofd kreeg geslingerd. "Ik zou niet écht van Anderlecht zijn en de boel gewoon oppoken: serieus blijven hé."

Na wat doorvragen, blijken er echter ook her en der kijkgaatjes in het ijzeren gordijn te zitten. Op beide protesten valt zo regelmatig te horen dat men 'openstaat' voor dialoog. "Misschien zouden we eens een blind date moeten organiseren", suggereert de vrouw uit het pro-kamp die vijf minuten eerder nog zei dat ze niet naar de gemeenteraad durfde uit schrik voor de andere protesteerders. "Ik ben zeker dat we er dan wel uit zouden raken.”

Ook El Abbouti vertelt tot onze verbazing vanavond aangesproken te zijn door iemand van het andere protest. "Ze stelde voor om eens samen te zitten en argumenten uit te wisselen. Ik denk dat dat erg positief is: ik wil zeker eens koffie gaan drinken. Hier (gebaart naar het gemeentehuis, red.) worden we toch alleen maar verdeeld. Als wij het allemaal onderling oplossen, hebben de politici tenslotte geen werk meer.”