Thesis Award voor onderzoek over Floya: 'Technologie maakt niet alles automatisch beter'

De Thesis Award van het Brussels Studies Institute gaat dit jaar naar Lucas Lyko. Met zijn thesis over mobiliteitsplatform Floya wint hij 2.000 euro. De vijftien genomineerde masterproeven onderstrepen stuk voor stuk de rol van Brussel als veelzijdig onderzoekslaboratorium.

Donderdagavond heeft het Brussels Studies Institute (BSI) opnieuw de jaarlijkse Thesis Award uitgereikt, ditmaal in het Museum van de Stad Brussel. De vijftien genomineerden vertegenwoordigen verschillende academische disciplines en instellingen, maar hebben minstens één ding gemeen: Brussel vormde het podium voor hun onderzoek.

De onderzoeken stippen uiteenlopende thema’s, tijden en plekken aan. Zo deed architect Yael Charlet een voorstel voor een multireligieuze rouwplek aan de Ninoofsepoort, terwijl historicus Brent Huygh de ontwikkeling van de Brusselse toegangswegen in de 18e eeuw reconstrueerde. Sommigen zoomen in op één specifiek fenomeen: urbanist Irene Midttun observeerde kleine buurtwinkels aan het multiculturele Colignonplein in Schaarbeek, en milieuwetenschapper Marie Lauwereins focuste op kleine leefplekjes in bomen - de zogenaamde dendromicrohabitats - in het Laarbeekbos en Koning Boudewijnpark.

Publiek en privé

De winnende masterproef van Lucas Lyko gaat over mobiliteitsplatform Floya. In zijn onderzoek analyseert hij hoe publieke en private actoren samenwerken - en soms botsen - bij de ontwikkeling van deze app, die verschillende vervoersmiddelen in één systeem samenbrengt.

“De partijen achter Floya trekken vanuit verschillende richtingen”, zegt Lyko tegen BRUZZ. “Het is belangrijk om duidelijk vast te stellen wat de app precies wil bereiken voor de Brusselaars. Dat is uiteindelijk een politieke vraag voor het Brussels parlement.”

Volgens Lyko moeten we kritisch blijven voor wat vaak als smart mobility wordt gepresenteerd. Hij nuanceert het optimisme dat vaak met zulke technologieën gepaard gaat. “We praten vaak over slimme mobiliteit alsof technologie automatisch alles beter maakt. Maar als we niet opletten", zo waarschuwt Lyko, "kan ze bestaande ongelijkheden juist versterken. We moeten niet verwachten dat één app alle problemen oplost.”

Toch ziet Lyko ook potentieel - op voorwaarde dat het publieke belang centraal blijft staan. “Het idee van één platform dat alle vervoerswijzen samenbrengt, kan nuttig zijn”, zegt hij, “maar dan moet het wel vertrekken vanuit de diverse noden van de Brusselaars zelf. Anders loop je het risico vooral commerciële belangen te versterken.”

Jurycommentaar

De jury noemt Lyko's werk “niet alleen relevant voor Brussel-onderzoekers, maar ook voor ons beleid rond mobiliteit, duurzaamheid en sociale rechtvaardigheid”. Het onderzoek kan ook andere steden inspireren die met vergelijkbare mobiliteitsplatformen experimenteren.

Promotor Wojciech Kębłowski benadrukt dat de thesis een fundamentele vraag aanraakt: hoe vind je het evenwicht tussen traditioneel openbaar vervoer en de snelgroeiende markt van particuliere, digitale mobiliteitsdiensten? Volgens hem toont Lyko aan dat het idee van Mobility as a Service (MaaS) - waarbij tram, bus, fiets en deelscooter via één app worden samengebracht - heel verschillend wordt begrepen. “Publieke spelers zien het als een manier om mobiliteit duurzamer en rechtvaardiger te maken, terwijl private bedrijven het eerder benaderen als een commerciële opportuniteit”, aldus Kębłowski.

Zilver en brons

Elliott Papazahariakis kreeg de tweede plaats met zijn masterproef over de leefwereld van migrantenarbeiders in Brussel. Hij observeerde onder meer de Diksmuidelaan, vlakbij IJzer, waar arbeiders vanaf vijf uur ‘s ochtends op klusjes wachten. Zijn onderzoek belicht niet alleen de uitbuiting en kwetsbaarheid binnen het informele circuit, maar ook de solidariteit, veerkracht en skills van de geïnterviewden.

De derde plaats was voor antropologe Imane Huyghebaert, die het hergebruik van de stalen kubussen uit het voormalige CCN-gebouw aan Brussel-Noord bestudeerde. Ze beschrijft Brussel als een “stedelijke mijn” vol verborgen grondstoffen, en laat zien hoe gerecycleerde materialen niet alleen een ecologische, maar ook een culturele waarde hebben. Tegelijkertijd doen ze ook een nieuwe markt ontstaan - wat misschien paradoxaal is.

De richtingen die dit jaar het meest vertegenwoordigd waren, zijn de Master in Urban Studies (een samenwerking tussen de VUB en de ULB) en de richting Architectuur van UCLouvain.

Heb je zelf het afgelopen jaar een interessant onderzoek geschreven dat bijdraagt aan kennis over Brussel? Aarzel dan niet om BRUZZ te contacteren. Aanmeldingen voor de BSI Thesis Award van 2026 moeten normaal gezien in maart binnen zijn.