Demir kan flexibilisering levensbeschouwelijke vakken niet doorvoeren

Vlaams minister van Onderwijs Zuhal Demir (N-VA) kan de geplande flexibilisering van de levensbeschouwelijke vakken niet doorvoeren op 1 september. Dat heeft ze donderdag aangekondigd in de commissie Onderwijs van het Vlaams Parlement, naar aanleiding van een advies van de Raad van State (RvS) over het ontwerpdecreet. De minister kreeg dat advies naar eigen zeggen pas woensdagavond laat.

De hervorming hield in dat scholen vanaf volgend schooljaar de twee wekelijkse lesuren levensbeschouwing zouden kunnen bundelen in grotere blokken, bijvoorbeeld per twee weken of per maand. Scholen zouden ook makkelijker kunnen samenwerken, uren uitwisselen en op afstand werken.

De Vlaamse regering wilde zo een einde maken aan de versnippering van lesuren en een besparing realiseren. Die werd oorspronkelijk op 100 miljoen euro per jaar ingeschat, dat bedrag werd later bijgesteld naar 80,5 miljoen euro.

Volgens Demir oordeelt de Raad van State dat de organisatorische flexibiliteit die de regering via het decreet wilde invoeren, te ver gaat. De Raad legt daarbij een verband tussen die flexibiliteit en de inhoud van het vak godsdienst, en verwijst naar de Grondwet en het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. "Het is echt wel een heel dik advies, waaruit voor mij ook duidelijk is dat dit zelfs niet mogelijk is", aldus de minister.

Onredelijk

Demir noemt het onredelijk om op basis van dit advies aan de scholen nog eens een nieuw kader op te leggen. Ze zal de beslissing vrijdag meedelen aan de Vlaamse regering. Volgens de minister moeten beleidsmakers eerst de Grondwet aanpassen voor er verdere ingrepen mogelijk zijn.

De opvallende aankondiging van Demir kwam er op aanzet van een vraag door Vlaams parlementslid Stephanie D'Hose (Anders). Zij vroeg de minister of ze de vrijstellingsmogelijkheid in het levensbeschouwelijk onderwijs verder wil uitwerken. Slechts een verwaarloosbaar aantal leerlingen maakt hiervan gebruik, klonk het, omdat een kader ontbreekt. Demir reageerde dat dit dossier samenhangt met de algemene hervorming van de levensbeschouwelijke vakken. Die dus zou vastlopen op een advies van de RvS.

In haar repliek stelde D'Hose verbaasd vast dat dus ook de besparing niet langer kan doorgaan. "Je vraagt je af welk beleid je wel nog kan voeren met zulke adviezen", klonk het. Ze stelde bovendien de vraag of de vrijheid van onderwijs op deze manier geen "onvrijheid" wordt. Ook verwees ze naar de discussie over het afschaffen van de Senaat.

"Ongelooflijk hoeveel chaos hiermee gecreeërd wordt in het onderwijsveld. Directeurs zaten al maanden met de handen in het haar om de hervorming rond te krijgen in de scholen en nu zegt de minister hier doodleuk dat het allemaal niet doorgaat", voegt D'Hose nog toe aan Belga. "De grote vraag is nu ook - wat nu? De bedoeling van deze hele draak van hervorming om 100 miljoen te besparen, waar gaat de minister nu dat geld halen?"

Alternatieve piste

Coallitiepartners N-VA en Vooruit lijken allebei open te staan voor een herziening van grondwetsartikel 24, dat de vrijheid van onderwijs regelt. "Wij pleiten al veel langer voor een update, we zien dat dit nu dringend wordt", aldus N-VA-parlementslid Manu Diericx. Parlementslid Gianna Werbrouck (Vooruit) knikte instemmend als Demir verwees naar het aanpassen van de Grondwet. "Vooruit heeft geen taboes", zegt ze aan Belga.

De Grondwet herzien kan echter enkel met een tweederdemeerderheid in de Kamer. Bovendien moet de Kamer of de federale regering een grondswetsartikel aanduiden voor herziening en dit voor de verkiezingen. Pas een nieuw samengesteld parlement kan er dan mee aan de slag.

Nu de hervorming in de koelkast gaat, verwijst Werbrouck bovendien opnieuw naar een alternatieve piste. "Zet je kinderen apart om elk in hun eigen bubbel te leren over hun overtuiging? Of is het niet veel interessanter om hen samen te brengen en te praten over levensbeschouwing in brede zin?", zegt ze. Aanvankelijk was het namelijk de bedoeling over te stappen naar twee uur interlevensbeschouwelijke dialoog in het basis- en secundair onderwijs. Die piste botste echter ook op de Grondwet, omdat alle leerlingen recht hebben op een morele of religieuze opvoeding.

De geplande hervorming was dus een compromis, al stuitte ook die eerder op forse kritiek van zowel de katholieken als de vrijzinnigen. Eind mei nog kwamen enkele honderden leerkrachten van levensbeschouwelijke vakken samen voor het kabinet van Demir in Brussel om hun ongenoegen te uiten. Volgens de vakbonden zou de geplande besparing een impact hebben gehad op de job van zo'n 1.400 leerkrachten.