Franstalige scholen heropenen maandag, directies en bonden vrezen chaos

Maandag start het nieuwe schooljaar in het Franstalige onderwijs na een zomerpauze van zes weken. Of die voldoende rust heeft gebracht na een woelige lente vol protest, is nog maar de vraag. In middelbare scholen moeten leerkrachten voortaan twee uur extra lesgeven voor hetzelfde loon. Directies en vakbonden vrezen chaos.

Dat schrijven Franstalige kranten. Naar aanleiding van het nieuwe schooljaar geeft MR-minister Valérie Glatigny, bevoegd voor onderwijs in de Franse Gemeenschapsregering, deze vrijdag verschillende interviews in de Waalse pers. Ze nodigt de vakbonden uit voor nieuw overleg, benadrukt ze daar, uiterlijk voor 1 september. “De besparingen worden niet teruggedraaid”, klinkt het wel stellig in L’Echo.

Afgelopen lente besliste de Franse Gemeenschapsregering om zo’n 500 miljoen euro te besparen tegen 2029, op een totale begroting van ongeveer 15 miljard euro. Van dat gemeenschapsgeld gaat ruim driekwart naar het Franstalige onderwijs, waarvan opnieuw het grootste deel naar de lonen van leerkrachten en directies. “Ik snap de emotie van het onderwijsveld, maar het was onmogelijk om hen te ontzien”, zegt Glatigny in L’Echo.

Concreet wil Glatigny de vaste benoemingen van leerkrachten afschaffen in het voordeel van nieuwe, vaste contracten voor jonge starters. Ze mikt daarbij op stabiliteit en minder uitval aan het begin van de carrière. Daarnaast moeten leerkrachten vanaf de tweede graad in het middelbaar onderwijs twee lesuren méér lesgeven dan vroeger: 22 uur per week. Hun verloning stijgt evenwel niet. Er zijn ook nog aanpassingen in het ziekteverlof, onder andere.

De Franstalige onderwijsbonden vrezen dat deze besparing 6.000 à 7.000 leerkrachten zal treffen. Dat zei CGSP-secretaris Jorre De Witte vorige week bij VRT NWS. Minister Glatigny corrigeert dat cijfer nu naar 1.300 voltijdse equivalenten. “Dat zijn geen 1.300 leerkrachten. In het hoger secundair is het natuurlijke vertrek al heel hoog, gemiddeld 2.700 voltijdse equivalenten. Op macroniveau is er dus geen jobverlies”, zegt ze in L’Echo.

Nieuwe lessenroosters

Voor individuele leerkrachten kan er natuurlijk wél wat schuiven, zeker voor wie een tijdelijk contract heeft. Hoe meer lesuren naar de vaste leerkrachten gaan, hoe minder interim-leerkrachten die kunnen opvullen. Bovendien wijzigt het curriculum in het eerste middelbaar: de keuzevakken Latijn en economie verdwijnen, ten voordele van één lesuur wiskunde erbij en twee lesuren informatica. In het tweede middelbaar wordt Latijn dan weer verplicht, maar dat is pas volgend schooljaar aan de orde.
Leerlingen die onvoldoende scoorden op hun eindtest na de basisschool, krijgen bovendien recht op extra begeleiding. Daar is 25 miljoen euro voor vrijgemaakt.

In La Libre en La Dernière Heure waarschuwen leerkrachten en vakbonden voor chaos bij de start van het nieuwe schooljaar. Niet alle directies zouden hun lessenroosters al hebben afgewerkt, klinkt het, en verschillende leerkrachten weten dus nog niet hoeveel lesuren zij krijgen. Tot en met december kunnen interimmers die hun lesuren geschrapt zien, wel nog voor andere taken ingeschakeld blijven, om jobverlies te voorkomen.

De afschaffing van vaste benoemingen komt er evenwel nog niet: door een overheveling van federale pensioenkosten op de Franse Gemeenschap kan die beslissing mogelijk duurder dan gepland uitvallen. Minister Glatigny mikt nu op september 2027 voor een hervorming van de arbeidscontracten.

Volgens Glatigny stond haar deur altijd open voor overleg, maar zou het nuttig zijn om naast de vakbonden ook schooldirecteurs en andere partners rond de tafel te brengen. Ze pleit daarom voor een 'adviescomité' om de verdere uitrol van de besparingen te bespreken.

Staken tot 27 september?

Dat alles heeft de vakbonden niet gesust: in La Libre kondigt de katholieke onderwijsbond CSC alvast een nieuwe betoging op 10 september aan, weliswaar in Luik. Er is een stakingsaanzegging ingediend tot en met 27 september om allerhande lokale acties te dekken. Dat is de feestdag van de Franse Gemeenschap.

“Er is nog geen dag gepasseerd zonder dat ik een telefoontje krijg van bezorgde leerkrachten die vragen hoe zij het onderwijs kunnen verlaten”, zegt Roland Lahaye van CSC daar. “Maar in plaats van wat sereniteit en kalmte te brengen, blijft de minister provoceren.”

In Brussel is voorlopig geen protest of schoolsluiting bekend, maar onze redactie verneemt dat het lerarencollectief Mars Attacks dit weekend samenkomt om nieuwe acties te bespreken. BRUZZ kon de Franstalige onderwijsbonden nog niet bereiken.

Later deze maand verhoogt trouwens het inschrijvingsgeld in het Franstalig hoger onderwijs als deel van de besparingen. Ook daartegen was al fors betoogd in het voorjaar, maar dan vanwege de leerlingen.