Ongerustheid over mogelijke Vlaamse besparingen voor kunstacademies in Brussel

Vlaams parlementslid Bram Jaques (Groen) en Brussels parlementslid Sven Gatz (Anders) waarschuwen afzonderlijk voor mogelijk zware Vlaamse besparingen bij de kunstacademies in Brussel. Volgens Vlaams minister van Brussel Cieltje Van Achter (N-VA) worden er grote conclusies getrokken over een dossier dat nog niet eens in de Vlaamse regering is besproken.

Zowat 9.000 leerlingen volgen na de schooluren muziek, woord, dans of beeldende kunsten in een van de elf Nederlandstalige kunstacademies in Brussel, wat bijna de helft meer is dan tien jaar geleden. De academies zijn daarmee een belangrijke plek waar kinderen en tieners het Nederlands oefenen in de hoofdstad, vooral dankzij de financiële steun vanuit Vlaanderen.

Maar die steun dreigt nu fors terug te vallen, omdat de Vlaamse regering overweegt om de zogenaamde Brusselcoëfficient af te schaffen voor het deeltijds kunstonderwijs, zo slaan Groen en Anders alarm in afzonderlijke mededelingen. Beide partijen zitten op Brussels niveau in de regering, maar op Vlaams en federaal niveau in de oppositie.

Brusselcoëfficiënt

Die coëfficiënt bedraagt momenteel 1,4 per leerling, wat betekent dat de Brusselse kunstacademies per leerling 40 procent meer middelen krijgen dan de Vlaamse. Daar zijn goede argumenten voor, schrijft Gatz in een opiniestuk.

"In Vlaanderen worden deze academies door de gemeenten heel vaak beter ondersteund, met middelen en personeel", aldus Gatz. "De veelal zeer Franstalige gemeenten in Brussel voelen deze behoefte meestal niet. De Brusselse academies bereiken met deze extra middelen ook een bijkomend kwetsbaar publiek dat anders wellicht amper of nooit de weg naar kunst en cultuur zou vinden."

Of nog: de extra middelen voor de Brusselse academies zijn voor de gewezen Vlaamse en Brusselse minister geen bonus, maar een correctie op een ongelijk speelveld. Een schrapping van de coëfficiënt komt voor die academies neer op een verlaging van de Vlaamse middelen met bijna 30 procent.

Jaques wijst erop dat iets gelijkaardigs al eerder gebeurde voor het Brussels hoger onderwijs. "Door de besparingen van de Vlaamse regering zou er nu een bom gelegd worden onder de toegang tot de academies voor talloze Brusselaars", waarschuwt hij. "In Brussel wonen veel mensen die het niet breed hebben. De financiële steun die er vandaag is op maat van onze hoofdstad, zorgt ervoor dat onze academies toegankelijk zijn voor iedereen en ook kwetsbare groepen kunnen bereiken."

Vraag om uitleg N-VA

Een van de betrokken directies beklemtoont in een brief aan het personeel dat er nog geen definitieve beslissing genomen is en dat het overleg momenteel loopt, waarbij gerekend wordt op VerDi, de Vereniging van Directeurs Podiumkunsten en Kunstacademies, en het SDKO, een samenwerkingsplatform tussen alle Brusselse Nederlandstalige academies.

Gatz vraagt de Brusselse minister van Begroting Dirk De Smedt, zijn partijgenoot en ex-kabinetschef, om formeel contact op te nemen met Vlaams minister van Onderwijs Zuhal Demir (N-VA) om de gevolgen voor de Brusselse academies te bespreken. De Smedt is als collegelid van de Vlaamse Gemeenschapscommissie (VGC) bevoegd voor onder meer Onderwijs en Scholenbouw.

Opmerkelijk: Gatz zegt signalen op te vangen dat de directies van de Brusselse kunstacademies "het vriendelijke advies kregen om over deze aankomende besparingen te zwijgen", en dat terwijl er mogelijk honderden leerplaatsen op de tocht staan vanaf 1 september 2026. Een directeur van een academie omschrijft tegenover BRUZZ de situatie als stresserend.

Jaques zegt van zijn kant niet alleen naar Demir te kijken, maar vraagt ook uitleg van haar partijgenoot en collega-minister Cieltje Van Achter, gezien zij bevoegd is voor Brussel in de Vlaamse regering. Jaques rekent op Van Achter in de Vlaamse regering om op te komen voor Brussel en hier voor te gaan liggen. "Ze zegt dat ze ouders wil stimuleren om hun kinderen te laten deelnemen aan Nederlandstalige activiteiten buiten schooltijd. Zo'n zware besparing op onze academies staat daar compleet haaks op. Als Van Achter dit plan, dat Brussel bijzonder hard treft, niet kan tegenhouden, dan vraag ik me af wat ze eigenlijk in die regering zit te doen."

Het kabinet Demir zegt aan BRUZZ voorlopig niet te willen reageren op Gatz en Jaques.

Volgens Van Achter trekt Jaques grote conclusies over een dossier dat nog niet eens in de Vlaamse regering is besproken. Daarom wil ze de puntjes op de i zetten. "Wat de Vlaamse regering wel heeft beslist is net om de extra middelen voor het basis- en secundair onderwijs in Brussel te behouden", aldus Van Achter. "Nederlandstalige scholen krijgen in Brussel per leerling al jaren extra steun zodat ze meer lerarenuren en omkadering kunnen voorzien."