Stakingen in Franstalig onderwijs zetten nu ook examens onder druk

De geplande hervormingen in het Franstalig onderwijs zorgen al een heel schooljaar voor protest bij leerkrachten én leerlingen. Door herhaalde stakingen misten heel wat kinderen bovendien lesdagen. Nu de vakbonden hun stakingsaanzegging hebben verlengd tot 10 juli, de laatste schooldag, vragen bijna 40.000 leerlingen om hun nakende examens te annuleren.

Dat schrijven Franstalige media op basis van een petitie die online circuleert. Die telt al meer dan 39.000 handtekeningen.

De petitie kwam er na afloop van een nieuwe, tiendaagse staking in de Franstalige scholen van ons land, waaronder enkele in Brussel. Tijdens die periode gingen verschillende leerkrachten niet aan het werk en misten hun leerlingen dus lessen. De staking begon op maandag 18 mei en zou oorspronkelijk duren tot afgelopen woensdag, wanneer het programmadecreet met onderwijshervormingen gestemd moest worden in het parlement van de Franse Gemeenschap. Die stemming is inmiddels twee weken uitgesteld tot 10 juni omdat de Waalse oppositiepartijen PS, PTB en Ecolo een amendement op het programmadecreet hadden ingediend, dat nu nog langs de Raad van State moet.

Het debat over de Franstalige onderwijshervormingen woedt in elk geval bijzonder fel. De Waalse regering (MR-Les Engagés) wil onder meer dat leerkrachten in het secundair onderwijs voortaan twee lesuren per week méér voor de klas staan dan nu het geval is, zonder extra verloning.

Door die extra uren zullen normaliter iets minder leerkrachten per school nodig zijn, ten minste in de hogere graden. In Le Soir getuigde een directeur deze week dat hij in september, bij de start van het nieuwe schooljaar, een ware carrousel verwacht van personeel. Andere directies durven hun lessenroosters nog niet op te maken, klinkt het in verschillende media.

Onderwijsminister Valérie Glatigny (MR) schaft daarnaast de vaste benoemingen af, maar belooft startende leerkrachten een contract van onbepaalde duur. Ook verscherpt ze de controle op langdurig zieke leerkrachten. Voor leerlingen verhoogt dan weer het inschrijvingsgeld in het hoger onderwijs, en krimpt het budget voor gratis schoolmateriaal en maaltijden op school. Tot slot worden de middelen voor leerbegeleiding herverdeeld: dat wil wel zeggen dat het huidige differentiatiejaar - voor kinderen die niet slaagden voor de eindtoetsen na de lagere school - verdwijnt, tot onvrede van enkele onderwijsexperts.

Deze week kwamen al 1.300 leerlingen op straat in Luik om de impact van de hervormingen op hun schoolcarrière aan te kaarten.

‘Leerlingen niet gijzelen’

Volgens de vakbonden is er bij dat alles bovendien amper overleg geweest, zelfs niet na voorbije betogingen in november, januari en april. Die laatste trok liefst 10.000 leerkrachten naar Brussel. Ook afgelopen woensdag vond een nieuwe betoging plaats aan het parlement van de Franse Gemeenschap.

De bonden hekelen het “misprijzen” van minister Glatigny ten aanzien van de sector, of liever “le mépris” in het Frans. Onder meer dat woord valt nu op de stoep voor enkele schoolgebouwen, ook in Brussel, al meer dan een week te lezen.

Een delegatie van 300 leerkrachten protesteerde dinsdagochtend dan weer aan het hoofdkantoor van de partij Les Engagés in Brussel, in de hoop dat zij hun Waalse regeringspartner MR tot bedaren konden brengen of zelf wél rond de tafel wilden zitten. “We moeten de dialoog hervatten, zeker nu de examens eraan komen”, reageerde Les Engagés-voorzitter Yvan Verougstraete daarna bij Le Soir, al noemde hij de hervormingen daar meteen “noodzakelijk” om de begroting van de Franse Gemeenschap op orde te zetten. In L’Echo pleit politiek journalist Quentin Joris ervoor om net de (onder)financiering van die hele Franse Gemeenschap te herzien.

Hoe het nu verder moet, is niet duidelijk. De christelijke onderwijsvakbond CSC maakt alvast duidelijk dat een goedkeuring van het programmadecreet op 10 juni, mits er geen wijziging komt, voor bijzonder veel ontgoocheling zal zorgen bij hun leden en bij leerkrachten in het algemeen.

De bonden hopen naar eigen zeggen “de leerlingen niet te hoeven gijzelen”, maar wijzen in dat geval meteen met de vinger naar de politiek. “Als de regering niet in actie komt, moeten we er rekening mee houden dat de acties nog tot het einde van het schooljaar zullen voortduren”, besluit CSC-vakbondssecretaris Roland Lahaye bij Le Soir. “Mogelijk krijgen we gevolgen voor de evaluatiemethodes, maar dan is het de regering die daar verantwoordelijk voor is”, zegt voorzitter Luc Toussaint van de onderwijsvakbond CGSP (ACOD Onderwijs) in La Dernière Heure.

De online petitie van leerlingen stelt nu voor dat “de Franse Gemeenschap en de bevoegde minister de examens formeel stopzetten en een alternatieve timing voorstellen”, omwille van de “nu al hoge druk op vermoeide minderjarigen”. Minister Valérie Glatigny heeft nog niet gereageerd op de petitie.