Studentenarbeid zet druk op studiesucces en onderwijs­kansen, blijkt uit VUB-onderzoek

Heel wat studenten in België klussen bij om een extra centje te verdienen. Toch gaat het voor een groot deel van hen niet louter om een keuze. "Vooral de groep die werkt uit financiële noodzaak komt in een gevaarlijke paradox terecht: ze moeten werken om hun studies te betalen, maar komen door de hoge werkdruk nauwelijks nog aan studeren toe." Dat maakt de progressieve denktank Minerva maandag bekend op basis van VUB-onderzoek.

Onderzoekers Karen Van Aerden, Kim Bosmans en Christophe Vanroelen van het Brussels Institute for Social and Population Studies (BRISPO) aan de VUB lanceerden een enquête en analyseerden de antwoorden van 3.433 studenten.

Daaruit blijkt dat het merendeel van de studenten werkt om vrijetijdsactiviteiten te bekostigen en/of te sparen voor later. Maar ook respectievelijk vier op de tien en drie op de tien studenten geven aan dat het financieel ondersteunen van zichzelf of familieleden, of het betalen van de eigen studie belangrijke drijfveren zijn om te werken.

Verder valt op dat studenten uit minder bevoorrechte milieus, studenten met een migratieachtergrond, oudere studenten en studenten die alleen wonen, gemiddeld meer uren werken.

Financiële noodzaak

De studenten die meer uren draaien, geven dan ook aan dat studentenarbeid geen keuze is en dat ze uit financiële noodzaak werken. Zij blijken een verhoogd risico te lopen op een studie-werkconflict, wat betekent dat studenten die moeten werken om hun studies te bekostigen diezelfde studies in gevaar brengen door intensieve tijdsinvestering in arbeid.

De onderzoekers formuleren verschillende beleidsaanbevelingen, waaronder het verlagen van financiële drempels, zodat studenten minder afhankelijk zijn van de inkomsten uit studentenarbeid. Ook de kostprijs van het hoger onderwijs moet onder controle blijven, klinkt het. "Een kritische blik op het systeem van studiefinanciering en -toelagen is nodig", zeggen de onderzoekers.

De komende jaren moet er echter volop bespaard worden aan alle instellingen van het hoger onderwijs. Vlaams minister van Onderwijs, Zuhal Demir (N-VA), kondigde ook al aan dat de voorwaarden om een beurs te krijgen strenger zouden worden. Hier kwam al veel protest tegen.

Zo is een van de nieuwe voorwaarden voor het academiejaar 2026-2027 dat studenten minstens 54 studiepunten moeten opnemen om in aanmerking te komen voor een beurs. Een prof die begin mei nog tegen de plannen van Demir protesteerde, wees er bij BRUZZ op dat "veel studenten minder studiepunten opnemen omdat ze hun studies moeilijk kunnen betalen en daardoor veel werken bovenop hun studie".